MA DA BẮT HỒN Ở SÔNG TIỀN - Chương 14: Mớ Da Nhớt Trong Ký Ức
Chiều 13/10/2017, lúc 16:30, Thạch tới nhà bà Tư, theo sau là ông Ba Lặn vừa chèo ghe về ngang. Bà Tư đã nghe loáng thoáng chuyện chuyến lặn buổi trưa…
Nội dung chương
Chiều 13/10/2017, lúc 16:30, Thạch tới nhà bà Tư, theo sau là ông Ba Lặn vừa chèo ghe về ngang. Bà Tư đã nghe loáng thoáng chuyện chuyến lặn buổi trưa qua lời người trong xóm, nhưng bà muốn nghe chính miệng Thạch kể, từng chi tiết, không sót một chữ. Bà pha một ấm trà nóng, đặt trước mặt hai người đàn ông vừa từ dưới nước lên, rồi ngồi xuống, hai tay đặt lên đầu gối, mắt nhìn thẳng vào Thạch.
- Con kể cho bà nghe. Con thấy nó ra sao, ở đâu, nó làm gì khi con tới gần. Kể cho thiệt, đừng sợ bà sợ.
Thạch kể lại hết: đường xuống theo mép xoáy, bức tường nước lạnh ở rìa đáy hố, gốc cây chìm, và mớ da nhớt xám đen lẫn trong rong rêu. Anh kể cả chuyện nó tự trườn vào sâu khi tay anh tới gần, chậm rãi và lặng lẽ, không một chút hung dữ. Kể xong, anh im lặng nhìn bà, chờ một lời giải thích mà anh biết chỉ người giữ lệ như bà mới có.
Bà Tư gật đầu chậm rãi, như điều anh kể khớp với một điều bà đã biết từ lâu mà không muốn là người đầu tiên nói ra.
- Đúng như người xưa nói rồi. Oan hồn chết đuối ở dưới nước lâu ngày, không ai cúng, không ai gọi, hình hài nó sẽ rã ra như vậy đó. Ban đầu nó còn nguyên hình người. Rồi năm này qua năm khác trong nước lạnh, nó mềm ra, nhớt ra, lẫn vào rong rêu và bùn ở chỗ nó chết. Người sống nhìn xuống chỉ còn thấy một mớ da. Nhưng con phải nhớ kỹ điều này: hình hài nó rã chớ cái chờ của nó chưa rã. Nó còn chờ thì nó còn là một con người, dù chỉ còn là một mớ da ở đáy sông. Nó trốn tay con không phải vì nó ghét con. Nó trốn vì nó không còn nhận ra ai là ai nữa. Mười năm không một tiếng gọi, nó quên mặt người sống cũng như người sống quên mặt nó vậy thôi.
Ông Ba ngồi bên cạnh, tay cầm chén trà mà không uống. Ông nói thêm, bằng giọng của người làm nghề.
- Trong nghề của tui, gặp một oan hồn đã rã tới mức này thì chỉ còn một cách đưa nó về: phải có người gọi đúng tên của nó, gọi ở ngay chỗ nó ở, gọi bằng cái giọng thân quen với nó hồi nó còn sống. Tên của một con người là sợi dây cuối cùng giữ nó lại với đời này. Cắt sợi dây đó mười năm, giờ phải nối lại từng chút. Không nối được thì nó tan hẳn, mà tan hẳn không phải là siêu thoát đâu con. Tan hẳn là mất luôn, không còn đường đầu thai nữa.
Câu nói của ông Ba làm căn nhà sàn của bà Tư im phăng phắc một lúc. Thạch nghe rõ tiếng nước vỗ vào chân cầu tre ở ngoài bến, từng nhịp đều đặn, và anh hiểu sự cấp bách của việc mình đang làm theo một cách mới: đây không chỉ là chuyện cứu những đứa trẻ trên bờ khỏi bị kéo xuống. Đây còn là chuyện giành lại một đứa trẻ dưới nước khỏi việc tan biến hoàn toàn, trước khi quá muộn.
- Vậy con phải biết tên nó. Bà Tư, ông Ba, hai người đều biết tên nó mà. Sao hai người không nói cho con.
Câu hỏi của Thạch làm hai người già nhìn nhau. Bà Tư thở dài, giọng bà chậm lại.
- Biết thì biết. Nhưng cái tên đó, nếu tụi tui nói ra cho con nghe như nói một tin tức, nó không có sức gì hết. Cái tên đó phải do chính con nhớ lại, vì con là người nó chờ. Người ngoài nói thay thì nó nghe cũng như nghe một cái tên lạ. Nó chờ mười năm không phải để nghe bà già này hay ông thợ lặn này gọi nó. Nó chờ để nghe người bạn của nó gọi nó, bằng cái giọng của mười năm trước, dù giọng đó bây giờ đã là giọng của một người lớn.
Ông Ba đặt chén trà xuống, nói câu cuối cùng của buổi chiều hôm đó, câu mà Thạch sẽ ghi vào sổ tay của mình ngay khi về tới nhà.
- Có một cái tên mà mười năm nay cả xóm này tránh nhắc ở bến sông. Tránh vì thương, tránh vì sợ nhắc lên thì đau, tránh riết thành lệ. Con muốn biết cái tên đó, con đừng hỏi người lớn nữa. Con hãy tự nhớ lại đi. Nó nằm trong đầu con đó, nằm dưới cái lớp quên mà cơn sốt năm xưa phủ lên. Con càng xuống gần nó, lớp quên đó càng mỏng lại. Tới một lúc, con sẽ tự nhớ ra, và khi đó con gọi, nó sẽ nghe.
Bà Tư tiễn hai người ra tới sân. Trước khi Thạch đi, bà nắm lấy tay anh, bàn tay già khô và ấm, và dặn thêm một điều mà anh chưa nghe ai nói trong những ngày qua.
- Con xuống dưới đó một lần rồi, con đã thấy hình hài của nó ở lúc tệ nhất. Bà dặn con một điều này để con mang theo trong những lần xuống sau: dù con thấy nó ở hình dạng nào, mớ da hay đứa trẻ, con cũng phải nói chuyện với nó như nói với một con người, là bạn của con. Đừng nói với nó như nói với một thứ cần phải bắt, phải trừ, phải trấn. Nó nghe được hết đó, con à. Oan hồn trẻ con nghe lời người sống rõ hơn người sống tưởng nhiều. Một câu nói thương nó, nó nhớ mười năm. Một câu nói ghét nó, nó cũng nhớ mười năm.
- Dạ, con nhớ lời bà.
- Nhớ cho kỹ một chuyện nữa. Con đừng mong nhớ lại hết trong một ngày. Ký ức của con người cũng như con nước sông này, nó rút xuống rồi nó dâng lên, theo mùa, theo ngày. Con cứ đi từng bước, xuống nước từng lần, nghe người già kể từng mảnh. Rồi tới một bữa, tự nhiên con sẽ đứng giữa bến này mà gọi được tên nó thành tiếng, như mười năm trước con vẫn gọi nó mỗi buổi trưa. Bà tin là có bữa đó. Cả xóm này, ai cũng đang chờ bữa đó, dù không ai dám nói ra.
Ông Ba nghe bà Tư nói, ông gật đầu, rồi chèo ghe đưa Thạch qua khúc sông ngắn về bến nhà. Trên ghe, ông nói thêm một câu ngắn.
- Mai mốt con lên chùa Phước An đi. Chuyện gọi tên, chuyện đưa một oan hồn về đường đầu thai, đó là việc của nhà chùa. Tui là thợ lặn, tui chỉ đưa xác người ta lên được. Còn đưa hồn người ta đi, phải nhờ sư thầy. Con gặp sư thầy Thích Minh Đức, thưa cho rõ mọi chuyện từ đầu mùa tới giờ. Thầy là người hiểu chuyện sông nước ở cù lao này hơn ai hết.
Trên đường về nhà, Thạch đi ngang qua bến tắm. Bến vẫn bị ván chắn khóa lại, cây sào chỉ đỏ cắm yên giữa mặt nước chiều. Anh đứng nhìn bến rất lâu. Trong đầu anh, ký ức bắt đầu nhúc nhích như một thứ gì đó ở dưới bùn đang cựa mình. Anh nhớ ra một mảnh mới, nhỏ thôi mà làm tim anh đập mạnh: một trò chơi. Hai đứa trẻ ở bến này, mười năm trước, có một trò chơi riêng. Đứa nhỏ hơn luôn đòi chơi trò bịt mắt tìm bạn ở dưới nước, nó lặn xuống trốn sau chân cầu tre, đứa lớn hơn phải lặn theo tiếng cười khục khặc trong nước mà tìm. Anh nhớ tiếng cười đó. Anh nhớ cảm giác vui của trò chơi đó. Nhưng cứ mỗi lần anh tiến gần hơn tới gương mặt và cái tên của đứa trẻ kia, sương mù trong đầu anh lại dày lên, như có một bàn tay vô hình kéo anh lại.
Anh đứng ở bến cho tới khi trời tối hẳn.
Đêm đó, Thạch ghi vào sổ tay của mình ba điều quan trọng nhất của ngày hôm nay: một, hình hài ở đáy hố là một oan hồn đang rã dần vì mười năm không ai gọi tên, hai. Cái tên phải do chính anh nhớ lại thì mới có sức gọi nó về, ba, ngày mai anh phải lên chùa Phước An gặp sư thầy Thích Minh Đức để thưa chuyện đưa một oan hồn đi đầu thai. Anh ghi xong thì nằm xuống, và lần đầu tiên sau nhiều đêm, anh ngủ được một giấc gần như trọn, vì trong lòng anh. Nỗi sợ mơ hồ về thứ ở dưới nước đã bắt đầu nhường chỗ cho một việc rõ ràng cần phải làm, từng bước một. Như cách người ta lần theo một sợi dây giữ trong nước đục để tìm đường về phía có ánh sáng. Anh biết mình đang ở rất gần một sự thật mà cả xóm đã biết từ mười năm trước, và anh cũng biết người duy nhất chưa biết sự thật đó một cách trọn vẹn chính là anh. Người bạn thân nhất của đứa trẻ dưới nước, người mà nó đã chờ mười năm trong lạnh lẽo để được gọi đúng tên một lần nữa.
Trước khi ngủ, anh lấy tấm hình cũ ra xem thêm một lần nữa dưới ánh đèn dầu. Đứa trẻ nhỏ hơn trong hình vẫn cười, vẫn nắm chặt vạt áo của đứa trẻ lớn hơn. Thạch đưa ngón tay chạm nhẹ lên gương mặt trong hình, và anh tự hứa với nó, bằng một lời hứa không thành tiếng: anh sẽ nhớ lại. Dù phải xuống nước bao nhiêu lần nữa, dù phải nghe bao nhiêu mảnh chuyện cũ của người già trong xóm, anh cũng sẽ nhớ lại cho bằng được, vì ở dưới đáy của hố xoáy kia. Có một người đang tan dần đi từng ngày trong nước lạnh, trong bóng tối và trong sự lãng quên của cả một xóm người. Trong lúc chờ anh làm điều đó cho kịp trước khi mọi thứ trở nên quá muộn màng đối với cả hai đứa trẻ của bến sông năm xưa. Một đứa ở trên bờ ấm áp và một đứa ở dưới nước sâu lạnh lẽo và tối.