MA DA BẮT HỒN Ở SÔNG TIỀN - Chương 15: Dải Lụa Đỏ Ở Chùa Phước An
Sáng 14/10/2017, lúc 08:00, Thạch chèo ghe qua khúc sông ngắn sang cù lao, lên chùa Phước An. Chùa nằm trên một gò đất cao giữa cù lao, xung quanh là…
Nội dung chương
Sáng 14/10/2017, lúc 08:00, Thạch chèo ghe qua khúc sông ngắn sang cù lao, lên chùa Phước An. Chùa nằm trên một gò đất cao giữa cù lao, xung quanh là vườn cây ăn trái và một hàng dừa nước. Mùa nước nổi, nước ngập tới chân gò nhưng chưa bao giờ ngập được sân chùa, người trên cù lao nói đó là vì gò chùa là đất cao nhất vùng. Cũng là nơi người chết đuối được đưa lên làm lễ nhiều đời nay mỗi khi có người mất trên sông.
Thạch bước vào chánh điện, thắp nhang, rồi xin gặp sư thầy Thích Minh Đức. Sư thầy năm nay sáu mươi mốt tuổi, dáng người thanh, mặt hiền, đã trụ trì chùa Phước An hơn hai mươi năm. Thầy cho người dân trên cù lao gửi bài vị người thân chết sông chết biển ở chùa, thầy thuộc gần hết những câu chuyện buồn của khúc sông này qua mấy chục năm làm lễ cầu siêu cho người chết đuối.
Thạch ngồi ở gian nhà khách của chùa, kể cho thầy nghe mọi chuyện từ đầu mùa nước nổi tới giờ, theo đúng thứ tự trong cuốn sổ tay của anh: ba đứa trẻ bị kéo và được cứu. Đứa thứ tư là em ruột của anh suýt chết, một đêm nghe tiếng khóc, mặt xoáy nổi bọt đỏ, chuyến lặn xuống hố và mớ da nhớt ở đáy nước lạnh. Anh kể cả chuyện tấm hình cũ, chuyện cơn sốt mười năm trước đã lấy đi của anh gương mặt và cái tên của một người bạn. Và chuyện cả xóm đang chia ra hai hướng: một hướng muốn mời thầy pháp về trấn cho yên, một hướng muốn giữ lệ từ từ mà tính.
Sư thầy nghe hết, không chen ngang một lời. Khi Thạch kể xong, thầy im lặng một lúc lâu, nhìn ra sân chùa nơi nước nổi đang lấp lánh dưới nắng sớm, rồi thầy nói chậm rãi.
- Con kể cho thầy nghe một câu chuyện mà trong đó, người đáng thương nhất không phải là những đứa trẻ bị kéo, dù chúng rất đáng thương. Người đáng thương nhất là đứa trẻ ở dưới nước. Nó chết oan lúc còn nhỏ, nó ở trong nước lạnh mười năm, nó quên dần mặt mình, nó kéo bạn xuống không phải vì nó muốn giết ai, mà vì nó không còn biết cách nào khác để có một người ở gần nó. Thầy nói điều này để con nhớ: trong chuyện này, nếu người sống chỉ nghĩ tới chuyện trừ nó đi cho yên, thì người sống sẽ thắng một mùa nước nổi, nhưng sẽ thua một món nợ lớn hơn nhiều.
- Thưa thầy, con không muốn trừ nó. Con muốn đưa nó lên, đưa nó đi cho đàng hoàng. Nhưng con không biết phải làm sao. Con chỉ là người chài lưới, con không biết làm lễ, không biết đọc kinh. Con xuống nước được, còn ngoài ra con không biết gì hết.
Sư thầy gật đầu, đứng dậy đi vào trong, một lúc sau trở ra với một chiếc hộp gỗ nhỏ. Trong hộp là một dải lụa đỏ, dài, mềm, màu đỏ tươi như màu của sợi chỉ trên sào chuộc vía nhưng đậm và sáng hơn. Thầy đặt dải lụa vào tay Thạch.
- Đây là dải lụa đỏ của chùa, lụa này dùng trong lễ cầu siêu cho người chết sông nước. Thầy trao nó cho con, chưa thắt một gút nào hết. Từ nay, mỗi lần con thật lòng quyết cứu một người, dù là người trên bờ hay người dưới nước, con hãy thắt thêm một gút lên dải lụa này và nói thầm lời nguyện của mình. Gút lụa không phải là bùa phép gì ghê gớm. Nó là cách để con người tự đếm lại lòng của mình, coi mình đã quyết tới đâu rồi. Tới ngày con xuống nước lần cuối cùng, nếu dải lụa này đủ gút của một người thật lòng, con hãy dùng nó mà quấn vào tay của đứa bé đó, kéo nó lên. Lụa đỏ là dây của người sống chìa ra cho người chết nắm lấy. Nó không trói ai hết. Nó chỉ mời người ta đi theo mình về phía có ánh sáng.
Thạch cầm dải lụa đỏ trong tay, cảm nhận sự mềm mại và ấm áp kỳ lạ của nó trong buổi sáng ở chùa. Anh hỏi thầy về lễ cầu siêu.
- Thưa thầy, nếu tới ngày con kéo được nó lên, lễ cầu siêu phải làm ra sao mới trọn.
- Lễ cầu siêu cho một oan hồn chết đuối phải làm ở ngay trên mặt nước nơi nó ở, trên một chiếc bè thắp sáng bằng hoa đăng, có cháo trắng cúng cho nó ăn một bữa ấm. Có gạo muối rải ra bố thí cho các cô hồn khác quanh đó để chúng không giành phần của nó. Thầy sẽ là người chủ trì lễ đó khi ngày tới. Nhưng con nghe cho kỹ: lễ chỉ trọn khi đứa bé tự nguyện theo con lên. Không ai ép được một oan hồn đi đầu thai. Không trấn, không bắt, không trói. Con phải làm sao để nó tin con, nó tự đưa tay ra cho con nắm. Đó mới là phần khó nhất của chuyện này, và phần đó không nằm ở kinh kệ của thầy. Nó nằm ở chỗ con có nhớ lại được nó là ai hay không.
Trước khi Thạch ra về, sư thầy hỏi anh một câu, giọng thầy nhẹ mà làm anh đứng lặng ở sân chùa rất lâu.
- Con có nhớ mình còn nợ một người bạn cũ điều gì không. Một lời hứa nào đó, một cuộc hẹn nào đó ở bến sông, mà mười năm trước con chưa kịp làm, rồi con bệnh, rồi con quên. Thầy hỏi vậy vì thầy thấy trong câu chuyện con kể, mọi thứ đều quay về một cuộc hẹn dở dang. Người chết chờ mười năm thường không chờ một mâm cúng. Họ chờ một lời hứa được làm cho trọn.
Thạch đứng giữa sân chùa, tay cầm dải lụa đỏ chưa thắt gút nào, nắng sớm chiếu qua hàng dừa nước thành từng vệt sáng trên nền đất ẩm. Một cuộc hẹn dở dang. Anh cố nhớ, và ở sâu trong lớp sương mù của ký ức mười năm, có một thứ gì đó vừa cựa mình rất khẽ: một buổi trưa nắng, một tiếng gọi ở cửa sổ nhà anh. Một lời đáp mà anh đã nói trong cơn sốt hay trước cơn sốt, anh không phân biệt được nữa. Anh chỉ biết chắc một điều: anh đã từng hẹn một điều gì đó với người bạn của mình ở bến sông này, và anh đã không tới được cuộc hẹn đó.
Sư thầy tiễn Thạch ra tới cổng chùa. Trước khi anh đi, thầy còn dặn thêm mấy điều về con đường phía trước, nói chậm rãi như người đang trao một bản đồ cho người sắp đi xa.
- Con sẽ còn phải xuống nước nhiều lần nữa. Mỗi lần xuống, con đừng mong lấy được hết sự thật trong một lần. Nước đục chỉ cho người ta thấy từng gang tay một. Cũng như ký ức của con, nó chỉ mở ra từng mảnh một. Con cứ đi từng lần, ghi lại từng mảnh, đừng tự ép mình nhớ hết trong một ngày, và đừng để ai ép con phải có câu trả lời ngay cho cả xóm. Xóm mình đang sợ, người sợ thì hay đòi một lời giải quyết nhanh, mà chuyện mười năm không giải quyết nhanh được đâu, con.
- Thưa thầy, còn phe trong xóm muốn mời thầy pháp về trấn, con phải làm sao.
- Con không cần cãi thắng họ bằng miệng. Người ta sợ cho con cháu của người ta, cái sợ đó là thật, mình phải tôn trọng. Con chỉ cần cho họ thấy một con đường khác có thật: có người đang xuống nước, có chùa đang lo phần lễ, có lệ sông đang được giữ. Khi người ta thấy một con đường sáng hơn đang mở ra, tự người ta sẽ bỏ con đường trấn yểm lại. Còn nếu có ai vẫn muốn trấn, con hãy nói với họ một câu của thầy: trấn một đứa trẻ chết oan thì dễ, sống yên với lương tâm mình sau đó mới khó.
Thạch ghi nhớ từng lời. Anh hỏi thầy câu cuối về dải lụa đỏ trên tay mình.
- Thưa thầy, nếu tới ngày cuối mà con thắt chưa đủ lòng, dải lụa này có còn dùng được không.
Sư thầy cười hiền, nụ cười của một người đã chứng kiến quá nhiều chuyện buồn trên khúc sông này mà vẫn giữ được lòng tin vào người sống.
- Gút lụa không ai chấm điểm cho con hết. Thầy không chấm, chùa không chấm, đứa bé dưới nước càng không chấm. Chỉ có con biết mình đã thắt mỗi gút bằng lòng thật hay bằng sự nóng vội. Con cứ thắt cho thật, từng gút một, rồi ngày nào con xuống nước lần cuối, con sẽ tự biết dải lụa của mình đã đủ chưa. Người thật lòng thì tay họ ấm. Đứa bé đó ở trong nước lạnh mười năm, nó phân biệt được tay nào ấm thiệt, tay nào ấm giả, rõ hơn người sống nhiều.
Anh chắp tay chào thầy rồi bước xuống bậc tam cấp. Sân chùa còn ướt sương sớm. Mùi nhang trầm lẫn trong gió sông thổi ngược lên cù lao.
Tới bến nước dưới chân chùa, anh tháo dây ghe. Dải lụa đỏ nằm gọn trong túi áo trước ngực. Anh đưa tay chạm nhẹ qua lớp vải áo để chắc nó còn ở đó.
Nước sông Tiền buổi sáng chảy êm. Anh chèo theo bờ cù lao, tránh những đám lục bình trôi thành vệt dài. Mỗi nhịp chèo, ghe lướt qua bóng cầu sắt in dài trên mặt nước.
Gần tới Bến Vàm, Út đã đứng chờ sẵn ở đầu cầu tre. Nó vẫy tay rối rít khi thấy ghe của anh hai ló ra sau rặng bần.
- Anh hai về rồi. Thầy có nói gì không anh?
- Thầy dặn nhiều lắm. Về nhà anh kể cho nghe.
- Mẹ đang nấu cơm. Mẹ biểu em ra đây đón anh đó.
Thạch cặp ghe vào cọc tre. Anh xoa đầu em rồi bước lên bờ. Sợi lụa đỏ trong túi áo khẽ cọ vào ngực theo từng bước chân của anh trên đường đất về nhà.