MA DA BẮT HỒN Ở SÔNG TIỀN - Chương 18: Đêm Nghe Tiếng Khóc Thứ 2
Đêm 15/10/2017, lúc 23:10, xóm Bến Vàm đã ngủ gần hết sau một ngày giỗ lặng mà không ai công khai gọi là ngày giỗ. Trong nhà Thạch, nồi cháo trắng mà bà…
Nội dung chương
Đêm 15/10/2017, lúc 23:10, xóm Bến Vàm đã ngủ gần hết sau một ngày giỗ lặng mà không ai công khai gọi là ngày giỗ. Trong nhà Thạch, nồi cháo trắng mà bà Sáu nấu từ sáng vẫn còn để trên bếp, bà nói nấu cho nhà ăn. Nhưng cả nhà đều biết nồi cháo đó còn là phần cháo mà bà muốn dành cho một người không còn ăn được nữa, theo cách riêng lặng lẽ của bà suốt mười năm qua.
Buổi tối hôm đó, nhà Thạch làm một việc nhỏ mà mười năm nay chưa từng làm công khai trong nhà này. Bà Sáu dọn một mâm cúng nhỏ ở góc sân phía nhìn ra sông: một chén cháo trắng, một đĩa bánh ít, ba nén nhang và một ly nước trong. Bà không nói đây là mâm cúng giỗ. Bà chỉ nói hôm nay là một ngày cần nhớ. Ông Hai tự tay thắp nhang. Út đứng bên cạnh cha, chắp tay nghiêm trang như người lớn. Thạch đứng sau cùng, nhìn khói nhang bay về phía sông trong gió nhẹ của buổi tối, lòng anh lặng đi. Mười năm, đây là lần đầu tiên trong nhà anh, người bạn đó được cúng một mâm đàng hoàng bằng chính tay của những người từng thương nó nhất. Dù mâm cúng đó nhỏ và lặng lẽ tới mức hàng xóm đi ngang cũng chỉ tưởng nhà anh cúng đất đai như thường lệ.
Bà Tư cũng sang, mang theo một bó nhang và một ít trái cây vườn nhà. Bà đứng ở sân một lúc, nhìn mâm cúng, rồi nói khẽ với bà Sáu.
- Mười năm rồi nhà mình mới làm được bữa nay. Muộn còn hơn không. Dưới đó nó lạnh, nó chờ một bữa cháo ấm của nhà này lâu lắm rồi đó.
Không ai trong nhà nói thêm gì nhiều trong buổi tối hôm đó. Có những chuyện, cả nhà đã im lặng mười năm, và khi bắt đầu nói lại, người ta nói bằng hành động nhiều hơn bằng lời: một mâm cháo, ba nén nhang. Một buổi tối ngồi lặng với nhau ở sân nhà nhìn ra sông, và một người cha lần đầu tiên trong mười năm tự tay thắp nhang cho bạn của con trai mình mà không cần ai giải thích thêm điều gì.
Thạch nằm trên giường, mắt mở. Sau ngày hôm nay, sau khi đã đọc được tên bạn trên tấm bia, sau khi đã quỳ trước mộ và gọi tên Tí Hon thành tiếng, anh có cảm giác đêm nay sẽ khác những đêm trước. Anh không biết mình đang chờ điều gì. Anh chỉ biết mình không ngủ được, và anh nằm nghe tiếng nước vỗ vào chân cầu tre ngoài bến như nghe một nhịp đếm chậm rãi của con sông.
Rồi tiếng khóc vang lên. Lần này nó tới rõ ràng hơn đêm đầu tiên nhiều, như thể người khóc đã tới gần bến hơn, hay như thể nó biết rằng hôm nay có người đã nhớ lại tên của nó ở trên bờ. Tiếng khóc trẻ con vang trên mặt nước tối, dài hơn, liền mạch hơn, không còn đứt quãng nhiều như đêm trước. Nó buồn hơn, và trong cái buồn đó, Thạch nghe ra một điều mới: tiếng khóc này có hướng. Nó đi từ phía hố xoáy dưới chân cầu sắt, men theo mặt nước, về phía bến Vàm, rồi dừng lại ở đâu đó ngay ngoài bến tắm, như một đứa trẻ đi trong đêm tối vừa đi vừa khóc. Tìm đường về một nơi mà nó nhớ mang máng là nhà của bạn mình.
Thạch ngồi dậy. Út ở buồng bên cũng đã thức, nó đứng ở cửa buồng từ lúc nào, mắt nó mở to trong bóng tối mờ của ngọn đèn dầu nhỏ.
- Anh hai, nó khóc nữa đó. Bữa nay nó khóc lâu hơn, mà nó khóc nghe gần hơn nữa.
- Ừ. Bữa nay là ngày của nó. Nó biết bữa nay có người nhớ nó.
Đây là đêm nghe tiếng khóc thứ 2 ở bến Vàm. Thạch bước ra thềm nhà, đứng nhìn về phía bến tối. Tiếng khóc vẫn vang, mỏng và lạnh, phủ lên mặt nước đen của bến tắm. Anh làm một việc mà đêm đầu tiên anh đã không làm được vì cổ họng nghẹn lại: anh gọi tên bạn mình ra mặt nước, bằng giọng vừa đủ lớn để tiếng gọi đi được tới mé nước, không lớn tới mức đánh thức cả xóm.
- Tí Hon. Tao đây. Tao nhớ lại mày rồi.
Tiếng khóc ở ngoài bến khựng lại một nhịp rất rõ. Mặt nước im lặng trong mấy giây dài. Rồi tiếng khóc lại vang lên, nhưng lần này nó khác hẳn: nó ngắn hơn, nó nghẹn hơn, như một đứa trẻ vừa nghe thấy tiếng người quen gọi mình sau rất lâu và không biết phải khóc tiếp hay phải nín. Nó vang thêm hai nhịp nữa rồi yếu dần và tan hẳn vào mặt nước, sớm hơn đêm đầu tiên, như thể người khóc vừa được an ủi một phần nào đó, dù chưa được đưa về.
Thạch đứng ở thềm nhà rất lâu sau khi tiếng khóc đã tan. Tay anh nắm chặt vào cột nhà, lòng anh vừa đau vừa có một sự chắc chắn mới. Nó nghe được anh gọi. Nó phản ứng lại với cái tên của chính nó và với giọng của anh. Mọi lời của bà Tư, của ông Ba, của sư thầy đều đúng: sợi dây nối nó với đời này vẫn còn, và sợi dây đó nằm ở cái tên Tí Hon và ở người bạn của nó là anh.
Út nắm tay áo anh, nói nhỏ.
- Nó nín rồi đó anh hai. Nó nghe anh hai gọi nó, nó nín khóc rồi.
- Nó mới nín một bữa thôi, Út à. Muốn nó hết khóc thiệt thì phải đưa nó về. Chừng nào nó còn ở dưới nước lạnh một mình, chừng đó nó còn khóc nữa.
- Vậy anh hai phải xuống đó nữa, phải không.
- Ừ. Lần này anh xuống sâu hơn. Xuống tới chỗ nó ở. Anh phải cho nó thấy mặt anh ở dưới đó, cho nó biết người gọi tên nó ở trên bờ cũng chính là người dám xuống tận nơi nó ở mà tìm nó.
Đêm đó, Thạch ghi vào sổ tay của mình hai điều: đêm khóc thứ hai rơi đúng vào đêm giỗ mười năm, và tiếng khóc đã khựng lại khi anh gọi đúng tên Tí Hon ra mặt nước. Anh khoanh tròn dòng thứ hai trong sổ. Đó là bằng chứng rõ ràng nhất mà anh có được cho tới lúc này về con đường phía trước: gọi đúng tên có tác dụng thật, và lần lặn sắp tới của anh sẽ không còn là một lần lặn dò đường nữa. Nó sẽ là một lần lặn để gặp lại một người bạn, ở ngay nơi người bạn đó đã chờ anh suốt mười năm trong nước lạnh và bóng tối.
Khuya hơn, khi cả nhà đã ngủ, Thạch một mình ra bến, đứng trên cầu tre khóa ván chắn, tay cầm tấm hình cũ. Anh không xuống nước. Anh chỉ đứng đó, nhìn mặt nước tối, và nói chuyện với bạn mình bằng giọng của một người lớn đang tập nói lại thứ ngôn ngữ của hai đứa trẻ mười năm trước.
- Tí Hon, tao biết mày nghe được tao. Tao biết mày lạnh, mày chờ lâu lắm rồi. Mày ráng chờ tao thêm ít bữa nữa. Tao phải học cho thuộc đường nước, phải để ông Ba coi tao xuống cho chắc, rồi tao xuống tận chỗ mày ở. Lần này tao không hứa suông như hồi nhỏ nữa đâu. Hồi nhỏ tao hứa ra bến mà tao bệnh, tao không ra được, rồi tao quên luôn mười năm. Lần này, tao hứa là tao xuống, và tao sẽ xuống thiệt, dù dưới đó có lạnh, có tối tới mức nào.
Mặt nước dưới chân cầu tre lặng im, không có tiếng khóc nào trả lời anh nữa trong đêm nay. Nhưng sự im lặng đó khác hẳn sự im lặng đáng sợ của những đêm trước. Nó giống sự im lặng của một đứa trẻ vừa khóc xong, vừa nghe được một lời hứa, và đang nằm yên chờ xem người hứa có giữ lời hay không. Thạch đứng ở bến cho tới khi sương đêm bắt đầu phủ xuống mặt sông, rồi anh quay vào nhà, cất tấm hình vào túi áo, và lần đầu tiên sau nhiều đêm mất ngủ. Anh nằm xuống giường với một kế hoạch rõ ràng trong đầu cho những ngày sắp tới, thay vì một nỗi sợ không gọi được tên.
Trước khi bước xuống ghe, Thạch ghé qua nhà bà Tư ở đầu ngõ. Bà đang ngồi nhặt rau dưới hiên, nghe tiếng chân thì ngẩng lên.
- Đêm nay giỗ nó, con ra bến hả?
- Dạ. Con ra ghe ngồi một lúc. Con muốn nghe coi đêm nay nó có khóc nữa không.
- Ừ. Ra thì ra. Nhớ mang theo áo ấm. Sương sông đêm nay xuống sớm lắm.
Bà đứng dậy vào nhà lấy chiếc áo len cũ của ông nhà bà ngày trước, dúi vào tay Thạch. Anh đỡ lấy, khoác lên vai rồi mới đi ra bến trong bóng tối đã phủ kín đường đất.
Ngoài sông, mặt nước ở bến Vàm lặng hẳn sau tiếng khóc. Vòng xoáy ở chân cầu sắt vẫn quay chậm trong đêm. Thạch ngồi yên trên ghe, hai tay đặt lên đầu gối, chưa vội chèo vào bờ.
Út ngồi co chân ở mũi ghe. Nó nhìn chằm chằm về phía mặt nước vừa lặng tiếng.
- Anh hai. Nó nghe anh gọi thiệt đó.
- Ừ. Nó khựng lại ngay lúc anh gọi tên nó.
- Vậy mai mốt anh gọi nữa, nó có khựng nữa không?
- Anh không biết. Nhưng đêm nay vậy là đủ rồi.
Trên bờ, mẹ Sáu bưng ra một mâm nhỏ. Mâm có chén cháo trắng còn bốc khói, dĩa bánh ít và ba nén nhang chưa đốt. Bà đặt mâm lên tấm ván ở đầu cầu tre, quay mặt ra sông.
- Má làm gì vậy má?
- Nay giỗ nó tròn mười năm. Nhà mình cúng nó một mâm đàng hoàng. Không lén lút nữa.
Bà châm nhang. Khói nhang bay là là trên mặt nước rồi tan vào bóng tối. Thạch chèo ghe vào bờ, đỡ em lên cầu tre. Hai anh em đứng sau lưng mẹ, chắp tay hướng ra phía hố xoáy.
Gió sông thổi nhẹ qua rặng bần. Mặt nước phẳng lặng. Không còn tiếng khóc nào nữa trong đêm giỗ năm nay.
Bà Sáu cắm ba nén nhang lên mô đất cạnh cầu tre. Bà đứng nhìn tàn nhang cong dần rồi mới quay vào nhà. Thạch dìu em đi theo sau. Bước chân của ba mẹ con nghe rõ trên con đường đất ẩm sương.