MA DA BẮT HỒN Ở SÔNG TIỀN - Chương 20: Lần Lặn Xuống Hố Xoáy Thứ 2
Trưa 17/10/2017, lúc 11:45, ghe của ông Ba Lặn lại neo ở mép ngoài hố xoáy dưới chân cầu sắt. Lần này trên ghe vẫn là ba người như lần trước: ông Ba cầm…
Nội dung chương
Trưa 17/10/2017, lúc 11:45, ghe của ông Ba Lặn lại neo ở mép ngoài hố xoáy dưới chân cầu sắt. Lần này trên ghe vẫn là ba người như lần trước: ông Ba cầm dây giữ, ông Hai giữ ghe, và Thạch xuống nước. Nhưng không khí trên ghe khác hẳn lần lặn đầu tiên. Lần này, cả ba người đều biết rõ ở dưới đáy hố có gì, và người xuống nước biết mình đang xuống để gặp ai.
Sáng hôm đó, trước khi ra ghe, Út dúi vào tay anh hai một con cào cào gấp bằng lá dừa, là món đồ chơi mà trẻ con xóm chài vẫn tự gấp cho nhau. Nó nói nó gấp từ tối qua, dặn anh hai mang theo xuống nước.
- Anh hai gặp nó thì anh hai nói giùm em là em gấp con này cho nó chơi. Hồi trước chắc nó cũng chơi cào cào lá dừa như em. Anh hai nói với nó là trên bờ còn nhiều thứ vui lắm, chừng nào nó lên được thì em dạy nó gấp con bự hơn.
Thạch cầm con cào cào lá dừa, buộc nó vào sợi dây giữ ở thắt lưng mình bằng một sợi chỉ nhỏ. Để nó đi theo anh xuống đáy hố trong chuyến lặn này như một lời nhắn của hai đứa trẻ thời nay gửi cho một đứa trẻ của mười năm trước. Anh không biết một oan hồn có còn chơi đồ chơi của người sống hay không. Anh chỉ biết rằng trong mọi thứ người sống có thể mang xuống nước cho một đứa trẻ đã chết, một món đồ chơi nhỏ của một đứa trẻ khác cùng xóm có khi lại là thứ gần gũi nhất. Hơn mọi nén nhang và mọi lời khấn trang trọng của người lớn.
Trên ghe, ông Ba nhìn thấy con cào cào lá dừa buộc ở dây giữ của Thạch, ông gật đầu mà không hỏi gì thêm. Ông chỉ nói một câu ngắn.
- Mang theo tấm lòng của trẻ con xuống đó là mang theo đúng thứ rồi. Người lớn xuống nước hay mang theo sợ hãi và lễ nghi. Trẻ con thì nó chỉ nhận ra nhau bằng đồ chơi và tiếng gọi tên nhau thôi.
Lệ cắm sào chuộc vía được làm đầy đủ như lần trước. Trước khi xuống, Thạch đứng ở đầu ghe, nhìn xuống mặt xoáy đang quay chậm dưới nắng trưa, và anh nói một câu khấn bằng lời của chính mình, đơn giản và rõ ràng.
- Tí Hon, bữa nay tao xuống thăm mày. Tao là Thạch đây. Mày đừng trốn tao nữa.
Ông Hai nghe con trai khấn, ông không nói gì, chỉ siết chặt sợi dây giữ trong tay thêm một vòng. Ông Ba gật đầu rất khẽ, như xác nhận rằng chuyến lặn này đã bắt đầu đúng cách: bằng một lời chào của một người bạn, không phải bằng sự im lặng dè chừng của một người lạ.
Thạch xuống nước, bám theo sườn hố như đường đã học. Lần này anh xuống tự tin hơn, hơi thở đều hơn, tay chân phối hợp nhịp nhàng để giữ mình ở đúng phía mép sâu đã định. Anh đi qua lớp nước mặt ấm, qua lớp nước xoáy đẩy người đi vòng vòng, và lần này, anh không dừng ở rìa của vùng lạnh. Anh đi thẳng vào khoảng nước lạnh khác thường ở đáy hố, theo đúng thỏa thuận trước với ông Ba: xuống tới lớp nước đứng, ở lại trong một hơi thở ngắn, rồi lên.
Cái lạnh ở đáy hố ôm lấy anh ngay lập tức, lạnh buốt tới mức da anh tê đi và hơi thở trong phổi anh như co lại. Tầm nhìn ở đây gần như bằng không, chỉ còn một màu đen nâu đặc quánh. Anh đưa tay quờ chậm rãi theo gốc cây chìm mà anh đã chạm vào lần trước. Mớ da nhớt không còn ở chỗ cũ nữa. Gốc cây trống trơn, chỉ còn rong rêu phất phơ. Nó đã đi chỗ khác, sâu hơn hoặc xa hơn trong bóng tối của đáy hố.
Rồi anh nghe thấy nó. Dưới nước sâu, âm thanh đi theo một cách khác hẳn trên bờ: nó không vang qua không khí, nó rung qua nước, qua xương, qua cả lồng ngực của người nghe. Một tiếng gọi rất khẽ, kéo dài, không rõ chữ, vang lên từ phía sâu hơn của đáy hố, ngay trong khoảng lạnh mà anh đang đứng. Tiếng gọi đó không phải là tiếng khóc. Nó là tiếng của một đứa trẻ đang gọi một ai đó, gọi bằng một cái tên mà anh chưa nghe rõ được vì nước đục và vì khoảng cách, nhưng nhịp điệu của tiếng gọi. Cái lên xuống của giọng trẻ con trong nước, làm tim anh đập mạnh tới mức anh phải vịn vào gốc cây chìm để giữ mình cho vững.
Cùng lúc đó, ở ngoài tầm tay của anh một chút, một vệt trắng mờ lướt qua trong bóng tối của đáy nước, nhanh và lặng, như một đứa trẻ vừa bơi ngang qua rìa của vùng anh đang đứng rồi mất hút vào sâu hơn. Anh không nhìn rõ mặt, không nhìn rõ hình, chỉ thấy vệt trắng đó và cảm nhận được sự hiện diện của nó rõ ràng như cảm nhận một người vừa đi ngang qua mình trong một căn phòng tối.
Anh muốn ở lại thêm, muốn tiến sâu hơn về phía tiếng gọi. Nhưng hơi của anh đã tới giới hạn, và anh nhớ lời hứa với cha: không được nán lại khi hơi đã hết, dù đang thấy bất cứ điều gì. Anh giật dây một lần báo hiệu, rồi đạp chéo trồi lên theo đường đã thuộc, phá vỡ mặt nước trong ánh nắng trưa chói chang. Đây là lần lặn xuống hố xoáy thứ 2 của anh, và là lần đầu tiên anh nghe được tiếng gọi ở tận đáy của hố xoáy.
Trên ghe, ông Ba kéo anh lên, đưa khăn khô. Thạch ngồi thở một lúc lâu rồi mới kể lại được: mớ da không còn ở gốc cây, có tiếng gọi tên trong khoảng lạnh, có vệt trắng lướt qua ngoài tầm tay. Ông Hai nghe con kể, mặt ông vừa mừng vừa lo. Ông Ba thì nhìn xuống mặt hố một lúc lâu, rồi ông hỏi Thạch câu hỏi cuối cùng của buổi trưa hôm đó.
- Con nghe nó gọi mà không rõ chữ. Vậy con nghĩ, nó gọi tên của con, hay nó gọi tên của chính nó. Nó gọi Thạch, hay nó gọi Tí Hon.
Câu hỏi của ông Ba làm Thạch lặng người trên ghe. Anh chưa từng nghĩ tới khả năng đó: rằng tiếng gọi dưới nước không phải là gọi anh, mà là một đứa trẻ đang tự gọi tên chính mình. Như một cách để nhớ mình là ai trong mười năm tối tăm sắp quên hết mọi thứ, như một đứa trẻ lạc trong rừng sâu tự nói tên mình thành tiếng để khỏi quên đường về. Nếu đúng như vậy, thì ở dưới đáy hố lạnh kia, Tí Hon không chỉ chờ một người bạn. Nó đang tự giữ lấy chính mình bằng cái tên của nó, từng ngày một, và cái tên đó đang mỏng dần đi theo thời gian như hình hài của nó đang rã dần trong nước lạnh.
Trên đường ghe về bến, ông Ba phân tích thêm điều mà chuyến lặn hôm nay cho thấy, để Thạch ghi vào sổ tay như một phần của bức tranh đang dần rõ ra.
- Nó không còn ở gốc cây cũ nữa. Nó đã dời đi khi biết có người xuống tới chỗ của nó. Điều đó có nghĩa là nó không phải là một thứ vô tri bám yên một chỗ. Nó biết tránh, biết dời, biết quan sát ngược lại người đang xuống nước. Nó lướt qua ngoài tầm tay của con mà không chạm vào con, dù con là người lớn chứ không phải trẻ con. Tui nói điều này để con nhớ cho rõ: từ đầu mùa tới giờ, nó chưa từng nắm chân một người lớn nào hết. Nó chỉ nắm chân trẻ con. Nó phân biệt được ai là bạn chơi của nó và ai là người lớn đi ngang qua nhà nó. Cái đó không phải là bản năng của một con quái. Cái đó là cách hành xử của một đứa trẻ: nó chỉ chơi với trẻ con, và nó dè chừng người lớn.
Thạch ghi lại nhận xét đó vào sổ. Nó khớp với mọi điều đã xảy ra: bà Sáu từng bị kéo chúi theo khi giữ áo của Mai Linh, nhưng đó là vì bà đang giữ một đứa trẻ; ông Ba xuống hố mười năm trước cũng chỉ bị nhìn, không bị giữ lại. Từ đầu tới giờ, thứ ở dưới nước chưa hề chủ động làm hại một người lớn nào, và chưa hề làm một đứa trẻ nào bị thương tích ngoài cơn hoảng sợ và sặc nước thông thường của người suýt đuối. Hồ sơ của nó, nếu ghi lại một cách công bằng, là hồ sơ của một đứa trẻ cô độc gây ra nguy hiểm vì không hiểu sức của mình và không hiểu người sống cần hơi thở, không phải hồ sơ của một kẻ săn mồi.
Tối hôm đó, ở nhà, Thạch thắt lên dải lụa đỏ gút thứ hai của mình. Đây là gút lụa đỏ thứ 2. Anh thắt chậm rãi dưới ánh đèn dầu, hai đầu lụa kéo đều tay cho gút nằm gọn cạnh gút đầu tiên.
Út nằm sấp trên giường, cằm chống lên hai tay, nhìn anh hai thắt gút không chớp mắt.
- Anh thắt thêm một gút nữa chi vậy anh hai?
- Mỗi gút là một lời nguyện. Gút này anh nguyện nghe cho rõ nó gọi ai ở dưới đó.
- Rồi anh có nghe rõ không?
- Chưa rõ. Nó gọi khẽ lắm, như người nói trong nước vậy.
Mẹ Sáu mang vào một chén nước gừng nóng. Bà đặt chén nước xuống cạnh đèn dầu rồi ngồi xuống mép giường.
- Uống đi cho ấm bụng. Xuống nước lạnh cả buổi, về phải giữ ấm liền.
Thạch bưng chén nước uống từng ngụm nhỏ. Hơi gừng cay lan xuống cổ họng. Anh gấp dải lụa đỏ lại, đặt ngay ngắn trên đầu tủ, cạnh cuốn sổ tay đã ghi kín mấy trang.
Ngoài sân, cha Hai đang kiểm tra lại cuộn dây giữ ghe dưới ánh đèn. Tiếng ông kéo dây nghe đều đều trong đêm. Thạch nằm xuống, kéo mền lên ngang ngực. Tai anh vẫn còn nghe tiếng gọi khẽ khẽ dưới đáy nước hồi trưa, lẫn trong tiếng nước sông vỗ vào bờ đất sau nhà.