MA DA BẮT HỒN Ở SÔNG TIỀN - Chương 19: Cha Cấm Lặn
Sáng 16/10/2017, lúc 06:30, ông Hai nghe được ý định lặn sâu hơn của con trai qua lời Út vô tình nói ra trong bữa ăn sáng. Thằng nhỏ vừa ăn vừa kể rằng…
Nội dung chương
Sáng 16/10/2017, lúc 06:30, ông Hai nghe được ý định lặn sâu hơn của con trai qua lời Út vô tình nói ra trong bữa ăn sáng. Thằng nhỏ vừa ăn vừa kể rằng anh hai sắp xuống tận chỗ của Tí Hon ở. Ông Hai đặt chén cơm xuống bàn, nhìn con trai lớn của mình bằng ánh mắt mà Thạch rất ít khi thấy ở cha: ánh mắt của một người cha đang sợ mất con.
- Thạch, con ngồi xuống đây. Cha hỏi con một câu cho rõ ràng. Con tính xuống hố xoáy đó nữa, có phải không. Mà lần này không phải xuống cạn như bữa trước, có phải không.
Thạch không giấu cha. Anh ngồi xuống đối diện với cha mình, nói rõ ý định: lần lặn tới anh sẽ xuống sâu hơn, tới lớp nước đứng ở đáy hố, tới khoảng lạnh nơi Tí Hon đang ở. Vì anh cần gặp lại nó ở ngay chỗ của nó, cần cho nó thấy mặt anh và nghe anh gọi tên nó ở dưới đó.
Ông Hai đập nhẹ tay xuống bàn, không lớn, nhưng đủ làm cả nhà im lặng.
- Không được. Cha cấm. Một lần xuống cạn đã làm cha với mẹ mày đứng tim trên ghe rồi. Hố đó là hố chết, con à. Nó đã lấy một đứa con nít của xóm này mười năm trước. Cha không để nó lấy thêm một đứa con trai của cha mười năm sau. Con giỏi lặn thì cha biết, cả xóm biết. Nhưng giỏi tới đâu thì con cũng là người, con cũng cần thở, còn dưới đó là nước hút, là hốc đá, là lạnh tới mức tay chân con tê liệt lúc nào con không hay. Con xuống đó mà có chuyện gì, con kêu ai cứu con. Ông Ba già rồi, cha thì chân yếu, ai xuống vớt con lên.
- Cha, con không xuống một mình. Có ông Ba cầm dây, có cha giữ ghe như bữa trước. Đường nước con đã học thuộc. Con không bơi vào tâm xoáy. Con xuống theo mép hố như ông Ba dạy.
- Dây thì cũng đứt được. Ghe thì cũng lật được. Con nói nghe dễ như đi chợ vậy. Mười năm trước, thằng nhỏ đó nó cũng chỉ ra bến tắm một mình có một buổi trưa thôi, nó có tính chuyện gì lớn lao đâu, mà nó đi luôn không về được. Cha đã chứng kiến một lần như vậy trong xóm này rồi. Cha không chứng kiến lần thứ hai trong chính nhà mình đâu, Thạch.
Hai cha con nhìn nhau qua mâm cơm sáng đã nguội. Đây là lần đầu tiên từ đầu mùa nước nổi, trong nhà anh có một sự căng thẳng thật sự về chuyện ở bến sông. Những ngày qua, cha anh ủng hộ anh lặng lẽ: giữ ghe, cầm dây, nói đỡ cho anh ở đình bến. Nhưng ý định xuống tận đáy hố là một ranh giới khác hẳn, ranh giới mà một người cha không thể lặng lẽ gật đầu được nữa.
Bà Sáu ngồi ở đầu bàn, từ đầu tới giờ không nói một lời. Bà nhìn chồng, rồi nhìn con trai, rồi bà nói một câu chậm rãi mà làm cả hai người đàn ông trong nhà đều im lặng.
- Ông à, tui hỏi ông một câu này. Năm đó, nếu thằng Thạch nhà mình nó không sốt, nó khỏe như thường, thì bữa trưa hôm đó nó có ra bến với thằng Tí Hon không.
Ông Hai không trả lời ngay. Ông nhìn ra cửa, về phía bến sông buổi sáng, một lúc lâu rồi ông gật đầu rất chậm.
- Có. Nó hẹn với thằng nhỏ mà. Nó khỏe thì nó ra.
- Vậy thì ông nghĩ coi, bữa trưa hôm đó, nếu hai đứa nó cùng ra bến, thì chuyện gì xảy ra. Một đứa chết đuối, hay là hai đứa. Hay là thằng Thạch nó kéo được thằng Tí Hon lên, như nó đã kéo mấy đứa nhỏ trong xóm mình bữa nay. Không ai biết được hết, ông à. Nhưng có một điều tui biết chắc: mười năm nay, thằng Thạch nó sống sót qua bữa trưa hôm đó nhờ cơn sốt, còn thằng Tí Hon thì nằm dưới nước lạnh vì nó đi một mình. Thằng Thạch nhà mình nó mang cái ơn sống sót đó trong lòng mười năm nay mà nó không tự biết. Bữa nay nó biết rồi, nó đòi trả, ông cản nó bằng cách nào cho đặng. Cản nó ở nhà thì nó cũng sẽ ra sông vào một bữa nào đó mà ông không hay. Thà để nó đi đàng hoàng, có ông Ba cầm dây, có ông giữ ghe, có cả nhà biết, còn hơn để nó đi một mình trong một đêm nào đó nó chịu hết nổi.
Lời của bà Sáu làm ông Hai ngồi lặng đi rất lâu. Ông là người cha, nỗi sợ của ông là thật và chính đáng. Nhưng ông cũng là người đã đứng trên ghe cầm dây cho con trai một lần, đã thấy mớ da nhớt được kể lại, đã nghe tiếng khóc trong đêm giỗ, đã tự tay thắp nhang cho đứa bạn của con mình tối qua. Ông biết câu chuyện này không còn dừng lại được bằng một lời cấm của người cha nữa.
Cuối cùng, ông Hai đứng dậy, đi ra sân, đứng nhìn về phía chân cầu sắt một lúc lâu. Khi ông quay vào, giọng ông đã trầm xuống và chậm lại. Là giọng của một người cha vừa tự thuyết phục mình bằng một lý lẽ đau đớn nhất: thà đưa con đi trong sự chuẩn bị tử tế còn hơn giữ con lại trong sự day dứt cả đời.
- Cha không cấm nữa. Nhưng cha đặt ra ba điều, con phải hứa cho chắc. Một, chỉ xuống khi có ông Ba cầm dây và cha ở trên ghe, thiếu một trong hai là không xuống. Hai, dây giật hai lần là lên ngay, dù con đang thấy bất cứ thứ gì dưới đó, không được nán lại một giây. Ba, con phải ăn ngủ cho đàng hoàng từ bữa nay, không được thức đêm nghe tiếng khóc rồi sáng ra xuống nước với cái đầu mê man. Con hứa được ba điều đó thì cha để con đi con đường của con.
Thạch đứng dậy, nhìn cha mình. Anh nói lời hứa của mình rõ ràng từng điều một, rồi anh nói thêm một câu, là câu thật nhất trong lòng anh những ngày qua.
- Cha, con lặn xuống đó không phải để bắt ma, cũng không phải để làm anh hùng cho xóm coi. Con xuống để trả một món nợ. Mười năm trước con nằm ở nhà này, sốt mê man, trong khi bạn con chết một mình ở bến. Mười năm sau, con khỏe mạnh, con lặn giỏi nhất xóm, mà con lại đứng trên bờ nhìn nó kéo hết đứa nhỏ này tới đứa nhỏ khác xuống vì nó tưởng tụi nó là con. Nợ như vậy, không trả thì con sống cả đời cũng không yên được, cha à.
Ông Hai gật đầu, đưa tay vỗ lên vai con trai hai cái, không nói thêm lời nào. Sau bữa cơm, ông Hai gọi Thạch ra riêng ở bến ghe sau nhà. Ông chỉ cho con trai chiếc xuồng gắn máy đậu ở mé nước, chiếc xuồng mà Thạch đã dành dụm hai năm mới mua được, là tài sản quý nhất của anh và là công cụ làm ăn chính của anh ngoài nghề lưới.
- Con đi con đường này, cha theo con. Nhưng cha nói trước một điều để con tính cho kỹ trong lòng: chuyện ở bến này chưa biết còn kéo dài bao lâu, mà nhà mình thì vẫn phải sống qua mùa nước nổi này bằng cá, bằng lưới, bằng chiếc xuồng đó. Con lo cho người dưới nước thì cha không cản, nhưng con cũng phải lo cho người trên bờ, là mẹ con, là thằng Út, là cái nhà này. Làm gì cũng phải chừa đường sống cho nhà mình. Con nhớ lời cha dặn đó, mai này dù có chuyện gì xảy ra, con cũng đừng đánh đổi hết mọi thứ của nhà mình trong một lúc nóng lòng.
Thạch nhìn chiếc xuồng gắn máy của mình, gật đầu ghi nhớ lời cha. Lúc đó anh chưa biết rằng lời dặn của cha trong buổi sáng hôm nay sẽ trở thành một lời tiên tri đau đớn cho chính anh trong những ngày sắp tới. Khi một lần tính sai của anh ở dưới nước sẽ buộc anh phải lựa chọn giữa việc lo cho một đứa trẻ bị nạn và chiếc xuồng làm ăn của cả nhà mình.
Cũng trong buổi sáng đó, tin nhà Thạch đồng ý cho anh tiếp tục xuống hố xoáy lan ra trong xóm. Có người trong xóm gật đầu ủng hộ, nói thằng Thạch nó dám xuống là may cho cả xóm. Có người lắc đầu, nói nhà đó liều quá, một đứa con trai lớn trong nhà mà đem mạng ra đánh đổi với một chuyện ma quỷ không rõ ràng. Bà Tư nghe những lời bàn tán đó ở chợ nhỏ đầu xóm, bà chỉ nói một câu ngắn gọn mà người nghe đều im lặng.
- Nó không đánh đổi với ma quỷ gì hết. Nó đi đòi bạn nó về. Người có bạn mà không đi đòi, mới là người đáng trách.
Cha Hai đặt chén cơm xuống. Ông nhìn Thạch một lúc lâu rồi đứng dậy đi ra hiên. Ông lấy cuộn dây thừng giữ ghe xuống, trải dài trên nền đất.
- Xuống thì xuống. Nhưng dây phải là dây này. Cha ngồi trên ghe giữ đầu dây. Ông Ba cầm đầu còn lại ở miệng hố.
Ông giật mạnh hai cái vào giữa cuộn dây. Sợi dây căng ra, không sờn, không mục.
- Giật hai lần là lên ngay. Không cãi. Nghe rõ chưa?
- Dạ, con nghe rõ.
Mẹ Sáu dọn thêm dĩa cá kho lên mâm. Bà gắp phần thịt nạc nhất bỏ vào chén của Thạch.
- Ăn cho no đi con. Từ nay tới bữa xuống nước, bữa nào cũng phải ăn đàng hoàng. Ngủ cũng phải ngủ đủ. Người yếu thì xuống sâu không nổi đâu.
Út ngồi bên cạnh, miệng nhai cơm, mắt cứ nhìn cuộn dây trên đất. Nó đưa tay sờ thử một đoạn dây rồi rụt lại.
- Anh hai xuống, em ở trên bờ giữ đèn nghen.
- Ừ. Em giữ đèn ở đầu cầu tre. Đừng có xuống mé nước.
Cha Hai cuộn dây lại thành vòng tròn ngay ngắn. Ông treo cuộn dây lên cây đinh trên vách, ngay tầm tay với của Thạch. Rồi ông ngồi xuống mâm cơm, ăn tiếp phần cơm đã nguội của mình.