MA DA BẮT HỒN Ở SÔNG TIỀN - Chương 27: Lần Kéo Trẻ Thứ 5 Và Lần Lặn Thứ 3
Ngày 24/10/2017 là ngày Thạch phải trả giá đắt nhất từ đầu mùa nước nổi tới giờ, và cái giá đó không phải do sông nước hay do đứa bé dưới đáy hố gây ra…
Nội dung chương
Ngày 24/10/2017 là ngày Thạch phải trả giá đắt nhất từ đầu mùa nước nổi tới giờ, và cái giá đó không phải do sông nước hay do đứa bé dưới đáy hố gây ra một mình. Nó đến từ một quyết định sai của chính anh, một quyết định mà anh sẽ mang theo như một vết sẹo trong suốt những ngày còn lại của câu chuyện này.
Buổi sáng hôm đó, Thạch nhận thấy ở hố xoáy có một dấu hiệu lạ mà anh chưa từng ghi nhận trong gần một tháng qua: vùng bọt ở mặt xoáy dày lên bất thường ngay từ sáng sớm. Và tiếng nước ở chân cầu sắt nghe gắt hơn mọi ngày. Anh lo rằng đứa bé dưới hố đang bất an vì một lý do nào đó, có thể vì những lời đồn về phe trấn diệt đã lan tới tận nơi nó ở theo cách mà người sống không hiểu được. Anh quyết định xuống hố vào giữa trưa hôm đó để coi tình hình thực tế ở dưới đáy, một lần xuống nước không nằm trong kế hoạch hai ba ngày một lần mà ông Ba đã dặn. Một lần xuống nước xuất phát từ sự nóng ruột của chính anh.
Lúc 12:20 trưa 24/10, Thạch bắt đầu lần lặn xuống hố xoáy thứ 3 của mình. Anh cắm sào chỉ đỏ ở mép hố, xuống theo lối cũ, và ở dưới đáy, anh thấy đứa bé tránh xa hơn mọi lần trước, chìm sâu vào vùng tối nhất của hố, không lướt tới, không hiện hình. Chỉ để lại cảm giác bất an dày đặc trong làn nước lạnh. Anh ở dưới đó lâu hơn dự định, cố gọi tên nó, cố trấn an nó bằng sự có mặt của mình, trong khi ở trên bờ, tại bến tắm dưới cách hố xoáy một quãng sông, một chuyện mà anh không hề hay biết đang xảy ra.
Ở bến tắm dưới, Trần Văn Khôi, mười tuổi, con của một gia đình làm nghề vá lưới ở cuối xóm, đã trèo qua ván chắn tre cùng một đứa bạn để tắm lén giữa trưa, đúng vào giờ Ngọ mà cả xóm đã kiêng từ đầu mùa. Đứa bạn của Khôi đứng ở mé nước cạn, còn Khôi lội ra xa hơn để khoe rằng mình bơi giỏi nhất đám. Và ở đó, giữa trưa nắng gắt, một bàn tay trơn nhớt có màng đã nắm lấy cổ chân của Khôi và kéo nó xuống, nhanh và mạnh hơn tất cả những lần trước. Đây là lần kéo trẻ thứ 5 kể từ đầu mùa nước nổi, và nó là lần nặng nhất trong tất cả.
Khôi vùng vẫy, uống nước, chìm xuống rồi trồi lên hai lần trong tiếng la hét của đứa bạn đứng trên bờ. Một người đàn ông vá lưới gần đó nghe tiếng la, lao xuống nước, bơi ra và níu được Khôi đưa vào bờ sau gần hai phút giằng co với một lực kéo mà ông kể lại sau đó là mạnh như có người lớn kéo ở phía dưới. Khôi được đưa lên bờ trong tình trạng bất tỉnh, mặt tím tái, nước trào ra từ miệng và mũi khi người lớn làm hô hấp cho nó ngay trên cầu tre. Nó không tỉnh lại ở bến. Người ta đặt nó lên võng, chạy thẳng tới trạm xá xã trong buổi trưa nắng gắt đó.
Thạch lên khỏi mặt nước ở hố xoáy chừng mười phút sau đó, và tin dữ đón anh ngay ở bến ghe, từ miệng của một người trong xóm chạy tới báo. Anh đứng chết lặng trên ghe với bộ đồ ướt sũng còn nhỏ nước. Mọi sự sắp xếp cẩn thận của anh trong gần một tháng qua, ca canh, dây chuông, khóa bến, sổ tay ghi chép, tất cả đều không có ý nghĩa gì trong khoảnh khắc đó. Vì vào đúng lúc một đứa trẻ cần người canh nhất ở bến tắm, người canh đó lại đang ở dưới đáy hố xoáy vì một quyết định nóng ruột của chính mình.
Anh chạy thẳng tới trạm xá. Khôi nằm đó, đã được hút nước ra khỏi phổi, thở yếu bằng ống thở hỗ trợ, người nhỏ xíu giữa tấm ga trắng của trạm xá xã. Còn cha mẹ nó đứng ở đầu giường với gương mặt của những người vừa đi qua ranh giới của sự mất con trong gang tấc. Y sĩ của trạm nói Khôi sặc nước nặng, phổi bị tổn thương, phải nằm lại theo dõi ít nhất ba ngày, và may mắn lắm mới không để lại di chứng nặng. Vì thời gian nó ở dưới nước là lâu nhất trong số các đứa trẻ bị kéo từ đầu mùa tới giờ.
Thạch đứng ở đầu giường của Khôi, nhìn đứa trẻ mười tuổi thở khó nhọc, và anh nói với cha mẹ của nó những lời mà không một sự chuẩn bị nào trước đó có thể giúp anh nói dễ dàng hơn. Anh nhận hết lỗi về phần mình. Anh nói anh là người phụ trách canh bến, anh đã vắng mặt ở bến vào đúng giờ nguy hiểm nhất vì một quyết định sai của cá nhân anh. Và gia đình không phải lo một đồng nào về chi phí thuốc men và nằm viện của Khôi trong những ngày tới. Chiều hôm đó, Thạch mang chiếc xuồng gắn máy duy nhất của gia đình mình, chiếc xuồng mà cha con anh dùng để giăng lưới mưu sinh mỗi ngày, tới tiệm cầm đồ ở đầu xã và cầm cố nó. Anh mang số tiền đó về, đặt vào tay cha của Khôi ngay tại trạm xá, trước mặt những người trong xóm có mặt ở đó, như một sự tạ lỗi không thể nói hết bằng lời.
Tối hôm đó, ở nhà mình, Thạch ghi vào sổ tay một trang mà anh viết đi viết lại nhiều lần mới xong, vì tay anh cứ run lên ở những dòng quan trọng nhất. Anh ghi rõ: ngày hai mươi bốn tháng mười, lần lặn thứ ba của anh trùng giờ với lần kéo thứ năm ở bến tắm dưới, hậu quả là một đứa trẻ mười tuổi sặc nước nặng phải nằm trạm xá. Và gia đình anh mất đi phương tiện mưu sinh chính trong những ngày tới vì anh phải cầm cố xuồng máy để lo cho đứa trẻ đó. Anh ghi và anh tự dặn mình bằng những dòng chữ cuối cùng của trang sổ đó: từ nay tới ngày lễ. Anh không được phép rời bến tắm trong bất cứ giờ nguy hiểm nào nữa vì bất cứ lý do gì, kể cả vì đứa bé dưới hố. Việc ở dưới nước và việc ở trên bờ phải được chia cho hai người, anh giữ bến, ông Ba giữ phía hố, và không một quyết định nóng ruột nào được phép lặp lại lần thứ hai trong câu chuyện này.
Đêm đó, ông Ba Lặn sang nhà Thạch rất khuya, sau khi ông đã ra bến kiểm tra lại toàn bộ vùng hố xoáy và bến tắm dưới. Ông ngồi xuống trước mặt Thạch, không trách móc một lời nào trong nửa buổi đầu, chỉ hỏi han tình hình của Khôi ở trạm xá cho rõ ràng. Rồi ông mới nói những điều cần nói bằng giọng chậm rãi của một người thầy dạy nghề đang chỉ cho học trò của mình cái bài học đắt nhất của nghề lặn sông nước.
- Con sai ở chỗ con tưởng mình con gánh được hết mọi việc một lúc. Nghề sông nước không có chỗ cho cái tưởng đó, Thạch. Người lặn giỏi nhất cũng chỉ có một thân, ở được một chỗ trong một lúc. Con ở dưới hố thì bến trống. Con ở bến thì hố trống. Mười năm trước, người lớn của xóm này cũng sai y như vậy trong một buổi trưa: ai cũng tưởng có người khác đang coi bến, và kết quả là không ai coi bến hết trong buổi trưa thằng Tí Hon mất. Con thấy không, cái sai của con bữa nay và cái sai của cả xóm mười năm trước là cùng một cái sai. Nó không nằm ở lòng dạ của ai hết. Nó nằm ở chỗ người ta tưởng rằng sự quan tâm của mình là đủ, mà không chia việc ra cho rõ ràng, không giao ca cho dứt khoát.
- Vậy từ bữa nay, con giữ bến trong mọi giờ nguy hiểm, không rời đi đâu hết. Phía hố xoáy, có việc gì cần coi, ông coi giùm con, hoặc con chỉ xuống khi có người khác thay ca ở bến rõ ràng. Con không tự cho phép mình gánh hai đầu nữa.
- Đúng vậy đó. Và con nghe thêm điều này nữa cho kỹ: chuyện bữa nay, con đừng biến nó thành một cục đá đè lên ngực con rồi mang xuống nước trong những lần lặn sau. Người mang mặc cảm tội lỗi xuống nước là người lặn nguy hiểm nhất, vì đầu óc của họ không còn tỉnh táo để tính đường lên. Con đã nhận lỗi, con đã đền bù bằng thứ quý nhất mà nhà con có. Việc còn lại của con là học cho thuộc bài học này và đi tiếp cho đàng hoàng. Thằng Khôi còn sống, nó sẽ qua khỏi, ông tin vậy. Và thằng Tí Hon ở dưới hố, nó cũng đang chờ con đi tiếp, chớ nó không chờ con chìm xuống cùng với mặc cảm của con đâu.
Thạch nghe từng lời của ông Ba như nuốt từng chữ. Trong căn nhà nhỏ của mình đêm hôm đó, với chiếc ghe không còn xuồng máy neo ngoài bến và tiếng thở đều của thằng Út đang ngủ say trong buồng. Anh hiểu rằng mình vừa đi qua ngày đen tối nhất của mùa nước nổi này. Và điều giữ anh không gục xuống chính là mạng lưới của những con người đang cùng anh gánh câu chuyện này: ông Ba với bài học nghề, cha mẹ anh với sự chia sẻ không một lời trách móc. Và cả gia đình của Khôi. Những người đã nhận số tiền tạ lỗi của anh bằng một cái gật đầu lặng lẽ thay cho bất cứ lời oán trách nào mà họ hoàn toàn có quyền nói ra với anh vào buổi chiều đau đớn. Nặng nề và đầy nước mắt, đầy day dứt ở trạm xá xã nhỏ bé đó.