MA DA BẮT HỒN Ở SÔNG TIỀN - Chương 32: Gút Lụa Đỏ Thứ 5 Và Bè Tre Đầu Tiên
Chiều 26/10/2017, sau ba ngày nằm ở trạm xá xã, Trần Văn Khôi được về nhà. Nó ngồi trên chiếc võng được hai người lớn khiêng từ trạm xá về tới xóm, người…
Nội dung chương
Chiều 26/10/2017, sau ba ngày nằm ở trạm xá xã, Trần Văn Khôi được về nhà. Nó ngồi trên chiếc võng được hai người lớn khiêng từ trạm xá về tới xóm, người còn yếu, lá phổi còn phải kiêng nước và kiêng chạy nhảy trong ít nhất một tháng tới. Nhưng đôi mắt của nó đã tươi tỉnh trở lại và nó cười được với đám bạn đứng chờ nó ở đầu ngõ. Cả xóm kéo ra đón nó như đón một đứa con đi xa trở về, vì ai cũng hiểu rằng sự trở về của Khôi trong buổi chiều hôm nay là một dấu mốc quan trọng: đứa trẻ bị kéo nặng nhất của mùa nước nổi này đã qua khỏi. Và chuỗi ngày đen tối nhất của xóm Bến Vàm đang dần khép lại ở phía sau.
Lúc 18:30, Thạch tới thăm Khôi ở nhà nó, mang theo một ít trái cây và lời dặn tái khám mà anh đã ghi cẩn thận trong sổ tay. Khôi nắm lấy tay anh, nói một câu làm anh đứng lặng đi một lúc bên giường của nó.
- Chú Thạch, chừng nào chú làm lễ cho anh nhỏ ở dưới nước, chú cho con ra coi với nghe. Con không sợ ảnh nữa đâu. Ảnh buông con ra mà, ảnh đâu có muốn làm con chết. Con muốn coi ảnh được đi lên, để sau này con tắm sông con không còn mơ thấy ảnh nữa.
Cha của Khôi đứng bên cạnh, gật đầu đồng ý với lời xin của con trai mình, và nói thêm rằng cả gia đình anh sẽ có mặt ở bến trong đêm lễ. Đứng ở vị trí gần bè nhất trong số các gia đình có trẻ bị kéo, vì gia đình anh muốn đứa trẻ dưới nước đó biết rằng gia đình của đứa trẻ bị nó kéo nặng nhất cũng không hề oán giận nó. Đó là một sự tha thứ được nói ra bằng lời, trước mặt nhiều người trong xóm. Và nó có sức nặng hơn bất kỳ lời phân tích nào về tính chất của oan hồn trong suốt một tháng qua: người bị hại nặng nhất đã tha thứ, thì cả xóm không còn lý do gì để giữ lòng oán giận nữa.
Rời nhà Khôi, Thạch ghé qua sân đình, nơi các bà các cô trong xóm đang ngồi quây quần làm đèn hoa đăng từ buổi chiều. Hàng trăm chiếc đèn giấy nhỏ đang thành hình trên những tấm chiếu trải đầy sân: đèn hình hoa sen màu hồng, đèn tròn màu vàng, đèn xanh lá, đèn đỏ. Mỗi chiếc đèn đều có một cây nến nhỏ ở giữa và một cái đế bằng lá chuối hoặc bằng giấy cứng để thả nổi trên mặt nước. Bà Tư ngồi ở giữa chiếu lớn nhất, tay bà run run dán từng cánh hoa sen bằng giấy màu. Vừa làm vừa kể cho đám trẻ con bu quanh nghe chuyện hồi Tí Hon còn sống nó khéo tay nhất trong khoản làm đèn giấy ở xóm này. Rằng đèn trung thu của cả đám trẻ trong xóm ngày đó phần lớn đều do một tay nó làm cho. Mấy đứa trẻ nghe chuyện, ngẩng lên nhìn bà bằng đôi mắt tròn xoe, và lần đầu tiên trong đời chúng, cái tên Tí Hon trong đầu chúng không còn gắn với nỗi sợ dưới nước nữa. Mà gắn với hình ảnh một người anh khéo tay, tốt bụng, đã làm đèn cho trẻ con trong xóm từ mười năm trước.
Thằng Út cũng có mặt ở sân đình, ngồi cạnh mẹ nó, cặm cụi làm một chiếc đèn hoa sen màu hồng mà nó nhất định nói là nó làm riêng cho anh nhỏ ở dưới nước. Nó gấp từng cánh hoa bằng đôi tay còn vụng về của một đứa trẻ mười tuổi, làm hư hai chiếc đầu tiên, tới chiếc thứ ba mới thành hình tử tế. Và nó nâng niu chiếc đèn đó như một món quà quý giá nhất mà nó có thể làm được trong khả năng của mình. Nó nói với mẹ nó, đủ lớn để Thạch đứng gần đó nghe rõ từng chữ.
- Hồi ở dưới nước, ảnh chỉ cho con coi nhà của ảnh, tối thui, lạnh lắm, không có một chút đèn nào hết, mẹ. Con làm đèn này để bữa lễ, ảnh đi lên, ảnh thấy đường sáng mà đi, ảnh không phải ở chỗ tối đó nữa.
Bà Sáu nghe con út nói, mắt bà đỏ lên, tay bà đỡ lấy chiếc đèn giấy mỏng manh của nó như đỡ một vật gì dễ vỡ nhất trên đời. Còn Thạch, đứng ở rìa sân đình trong ánh sáng vàng của những ngọn đèn dầu, anh cảm thấy một điều rất rõ ràng trong buổi chiều hôm nay: lễ cầu siêu sắp tới không còn là việc riêng của anh, của ông Ba hay của nhà chùa nữa. Nó đã trở thành việc chung của cả xóm, từ một bà lão bảy mươi bốn tuổi run tay dán cánh hoa, tới một đứa trẻ mười tuổi vừa suýt chết đuối vẫn muốn làm đèn cho người đã kéo mình xuống nước. Một cộng đồng đang tự tay chuẩn bị ánh sáng để tiễn một đứa trẻ của mình ra khỏi bóng tối, theo đúng nghĩa đen của những ngọn đèn họ đang làm và theo đúng nghĩa bóng của mười năm im lặng họ đang cùng nhau khép lại.
Từ sân đình, Thạch đi thẳng ra bãi đất trống cạnh đình bến, nơi đội kết bè của xóm đã làm việc từ buổi trưa. Dưới bàn tay của ông Hai và các ông lão rành nghề tre nứa, bộ khung đầu tiên của chiếc bè hoa đăng đã thành hình: những cây tre già thẳng và chắc được xếp song song. Buộc chặt bằng lạt tre ngâm nước theo cách của người xưa, tạo thành một mặt bè rộng đủ cho bàn cúng. Chỗ ngồi hành lễ và một khoảng trống ở giữa dành cho một hành khách nhỏ đặc biệt sẽ được đưa lên trong đêm lễ. Ông Hai đi vòng quanh bộ khung, tự tay giật thử từng mối lạt, gõ từng cây tre để nghe tiếng. Kiểm tra kỹ lưỡng như một người cha đang kiểm tra chiếc ghe sẽ chở con trai mình ra giữa dòng nước lớn trong đêm nguy hiểm nhất của đời nó.
- Bè này, cha coi như nó là sàn nhà của con trong đêm lễ đó, Thạch. Con đứng trên đó mà làm lễ, thì nó phải chắc như sàn nhà thiệt. Cha thà làm lại từ đầu chớ không để một mối lạt nào lỏng lẻo lên mặt nước trong đêm đó.
Thạch đứng ở bãi đất, nhìn chiếc bè đang dần thành hình dưới ánh đèn dầu và đèn pin của đội làm việc buổi tối, nhìn những người hàng xóm của mình. Những người mới tháng trước còn xa lạ với câu chuyện của Tí Hon, bây giờ đang cặm cụi làm việc cho lễ tiễn đưa của nó như làm việc cho một người thân trong nhà. Anh rút dải lụa đỏ ra khỏi thắt lưng và thắt thêm một gút mới. Đây là gút lụa đỏ thứ 5 của anh. Lời nguyện của gút này là lời nguyện của sự biết ơn và của một niềm tin vừa được củng cố bằng tha thứ: anh nguyện rằng sự tha thứ của gia đình Khôi. Sự lao động của cả xóm và lòng từ bi của nhà chùa sẽ cùng nhau tạo thành một con đường đủ vững chắc để một đứa trẻ mười một tuổi, sau mười năm chờ đợi trong nước lạnh. Có thể yên lòng bước lên khỏi đáy sông mà đi về phía ánh sáng của những ngọn hoa đăng đang chờ nó trên mặt nước trong đêm đầu tiên của tháng mười một sắp tới.
Buổi chiều hôm đó, trước khi trời sụp tối, Thạch ghé qua nhà Khôi. Khôi vừa xuất viện về nhà trưa nay, đang ngồi ở hiên với cha mẹ nó. Thấy Thạch, nó đứng dậy chạy ra cổng, bước chân còn hơi chậm mà mặt đã hồng hào trở lại.
- Anh Thạch. Em về nhà rồi nè. Y sĩ dặn em một tháng không được xuống nước. Em nghe lời y sĩ đó.
- Ừ. Nghe lời y sĩ là giỏi. Khi nào thiệt khỏe, anh dắt em ra bến coi người ta kết bè. Đứng trên bờ coi thôi nghen.
Cha của Khôi từ trong nhà bước ra. Ông bắt tay Thạch thật chặt, giữ tay anh lại một lúc lâu.
- Nhà tôi không oán giận gì hết, cậu đừng để trong lòng nữa. Tới bữa lễ, nhà tôi xin đứng gần bè nhất. Thằng Khôi nói nó muốn coi tận mắt. Nó nói nó tin là đứa nhỏ dưới nước bữa đó đã tự buông tay nó ra.
Mẹ Khôi mang ra một rổ khoai lang luộc còn nóng. Bà dúi vào tay Thạch hai củ lớn nhất.
- Mang về cho thằng Út ăn. Nói với nó là cô gởi.
Thạch cám ơn rồi đi về phía bãi kết bè cạnh đình. Nắng chiều còn vàng trên sân đình. Mấy người thợ đang đo lại chiều dài của hai cây tre lớn nhất, tiếng thước dây bật tanh tách trong gió nhẹ. Anh đứng coi một lúc, ghi vào sổ mấy con số cha Hai vừa đọc cho anh nghe về sức nổi của thùng phuy cũ.
Đêm đó, trước khi về nhà, Thạch ra bãi kết bè kiểm tra lại bộ khung tre lần cuối. Đèn dầu của đội canh treo trên cọc tre đầu bãi, soi rõ từng mối lạt còn thơm mùi tre mới.
Cha Hai đang quỳ bên sườn bè, tay siết lại một mối dây ở góc. Út ngồi xổm bên cạnh, giữ cuộn dây phụ cho cha.
- Mối này phải ngâm nước thêm một đêm nữa mới chắc. Mai cha siết lại lần chót.
- Dạ. Mai con phụ cha khiêng thùng phuy ra.
Út đứng dậy, chạy vào sân đình rồi chạy ra với một chiếc đèn hoa sen giấy màu hồng trên tay. Cánh đèn còn hơi nhăn ở một góc.
- Anh hai coi nè. Đèn của em làm cho nó nè. Em làm màu hồng cho nó dễ thấy đường lên.
Thạch cầm chiếc đèn lên ngắm dưới ánh đèn dầu. Giấy hồng mỏng, nếp gấp còn vụng về của tay trẻ con.
- Đẹp lắm. Tới bữa lễ, em thả chiếc đèn này đầu tiên nghen.
- Dạ. Em thả trước hết cho nó thấy sáng.
Cha Hai đứng dậy, phủi đất trên đầu gối. Ông đi một vòng quanh bộ khung bè, tay gõ nhẹ lên từng cây tre nghe tiếng kêu chắc nịch.
- Khung vậy là vững rồi. Còn sàn bè và vòng hoa đăng, để mai cả đội làm tiếp.
Ba cha con tắt bớt một ngọn đèn, chỉ để lại đèn canh ở đầu bãi. Họ đi về trong con đường đất tối, nghe tiếng tre ngâm nước đang được ngâm nước kêu lách cách rất khẽ trong đêm ở phía sau lưng.