MA DA BẮT HỒN Ở SÔNG TIỀN - Chương 42: Thạch Thăm Mộ Tí Hon
Chiều 31/10/2017, lúc 15:00, một mình Thạch đi ra gò đất sau chùa Phước An, nơi có ngôi mộ nhỏ của Trần Tí Hon nằm yên dưới bóng cây sa mộc già suốt mười…
Nội dung chương
Chiều 31/10/2017, lúc 15:00, một mình Thạch đi ra gò đất sau chùa Phước An, nơi có ngôi mộ nhỏ của Trần Tí Hon nằm yên dưới bóng cây sa mộc già suốt mười năm qua. Anh mang theo ba nén nhang, một ít trái cây, và tấm hình cũ chụp hai đứa trẻ ở bến sông mà bà Tư đã cho anh giữ từ hôm ở nhà bà. Đây là lần thứ hai anh ra thăm ngôi mộ này trong mùa nước nổi năm nay, nhưng tâm thế của anh hôm nay khác hẳn lần đầu tiên. Khi anh còn đứng trước tấm bia lạ lẫm với một cái tên vừa được ký ức trả lại cho mình trong đau đớn và bàng hoàng. Hôm nay, anh ra đây với tư cách của một người bạn tới báo tin và giữ một lời hẹn cuối cùng trước ngày trọng đại nhất của cả hai người.
Anh thắp nhang, cắm xuống trước bia mộ, rồi anh lấy tấm hình cũ ra, đặt nó tựa vào chân bia. Ở vị trí mà bất cứ ai đi ngang qua ngôi mộ này cũng có thể nhìn thấy hai đứa trẻ trong hình: một đứa cao hơn nắm tay một đứa nhỏ hơn ở bến sông. Cả hai cùng cười trong nắng của một mùa hè đã xa. Anh đặt tấm hình ở đó không phải cho người sống coi, mà như một cách để trả lại cho ngôi mộ này phần ký ức đẹp nhất của người nằm trong đó. Phần ký ức đã bị cả xóm khóa lại trong mười năm và bữa nay được mở ra đặt lại đúng chỗ của nó, trước mộ phần của chính chủ nhân của nó.
- Tí Hon, mai là ngày hẹn của hai đứa mình. Tao tới đây bữa nay không phải để khóc, cũng không phải để xin lỗi thêm lần nào nữa, vì những lời đó tao đã nói với mày hết rồi ở bến sông và ở dưới nước. Tao tới để báo cho mày một tin và để nhắc lại lời hẹn của tao một lần cuối cùng cho rõ ràng. Tin là vầy nè: cả xóm biết tên mày hết rồi, không còn ai gọi mày là ma da nữa. Người ta gọi mày là Tí Hon, là con của xóm Bến Vàm. Bè hoa đăng đã kết xong, đèn đã làm xong cả trăm chiếc, cháo của mẹ tao mai sẽ nấu, sư thầy sẽ đọc kinh cho mày trên bè. Mọi thứ ở trên bờ này đều sẵn sàng hết rồi, chỉ còn chờ mày thôi.
Anh ngồi xuống bên cạnh ngôi mộ, tựa lưng vào thân cây sa mộc già. Nói tiếp bằng giọng của một người đang trò chuyện với bạn mình trong một buổi chiều yên tĩnh như những buổi chiều của mười năm trước ở bến sông, khi hai đứa trẻ ngồi cạnh nhau nhìn mặt nước và nói với nhau đủ thứ chuyện trên đời.
- Lời hẹn của tao là vầy: mai, lúc mặt trời vừa lặn, nước đứng yên, tao xuống tận chỗ mày ở. Tao mang cây cọc trúc của sư thầy làm đèn cho mày thấy đường, mang dải lụa đỏ quấn vô cổ tay mày như hồi nhỏ hai đứa mình cột tay nhau chơi trò không lạc nhau trong chợ đông người. Rồi tao nắm tay mày đưa lên bè. Mày đừng sợ tiếng kinh, đừng sợ đông người, đừng sợ ánh đèn. Trên bè toàn là người thương mày không hà. Có mẹ tao nấu cháo cho mày, có bà Tư chờ mày mười năm nay, có ông Ba là người đã đưa mày lên lần đầu hồi mười năm trước, bữa nay ổng chờ đưa mày đi cho tử tế. Còn tao, tao ở ngay bên cạnh mày từ đầu tới cuối, tao không buông tay mày ra giữa chừng đâu. Mày chỉ cần nắm tay tao và đi theo tao lên thôi, như hồi nhỏ mày vẫn nắm vạt áo tao đi khắp xóm vậy đó.
Một cơn gió nhẹ đi qua gò đất trong buổi chiều cuối tháng mười, làm những nén nhang trước mộ nghiêng khói về phía sông, và làm tấm hình cũ tựa ở chân bia khẽ rung lên một cái rất nhẹ. Thạch ngồi yên lặng một lúc lâu bên ngôi mộ của bạn mình, không nói thêm lời nào nữa. Chỉ ngồi đó như một sự có mặt trọn vẹn cuối cùng của một người bạn ở thế giới bên này dành cho người bạn ở thế giới bên kia, trước khi cả hai cùng bước vào buổi chiều ngày mai. Buổi chiều sẽ khép lại mười năm chia cắt của họ bằng một cái nắm tay ở dưới đáy sông lạnh và một chuyến đi lên mặt nước đầy ánh sáng.
Khi anh đứng dậy ra về, bà Tư đang đi tới từ phía chùa với một mâm cúng nhỏ trên tay, theo thói quen cúng lén của bà suốt mười năm qua ở ngôi mộ này. Nhưng bữa nay khác mọi lần, bà không còn phải lén lút nữa. Bà đặt mâm cúng xuống trước mộ một cách đàng hoàng, thắp thêm nhang, rồi bà đứng cạnh Thạch nhìn tấm hình cũ ở chân bia và nói một câu làm mắt bà đỏ hoe trong ánh chiều đang tắt dần trên gò đất sau chùa.
- Từ mai trở đi, mộ này sẽ có người tới thăm đàng hoàng, có tên tuổi rõ ràng trên miệng người trong xóm, không còn là ngôi mộ mà người ta đi ngang phải tránh mắt nữa. Mười năm bà cúng lén cho nó, bữa nay bà cúng công khai lần cuối trước ngày nó được đưa đi. Con làm cho trọn việc ngày mai nghe Thạch, để từ đây về sau, mỗi năm tới ngày này, cả xóm mình có một ngày giỗ đàng hoàng cho nó như mọi người con khác của xóm vậy.
Thạch đỡ bà Tư đi xuống khỏi gò đất khi trời đã chập choạng tối. Hai bà cháu đi chậm rãi trên con đường mòn sau chùa, ngang qua vườn trúc nơi anh đã chặt cây trúc cho buổi lễ cách đây ít ngày. Ngang qua sân chùa đang vang lên tiếng kinh chiều trầm ấm của các nhà sư chuẩn bị cho một ngày bận rộn nhất trong năm của ngôi chùa nhỏ này. Bà Tư nói thêm những lời cuối cùng của bà trong buổi chiều hôm nay, những lời mà bà nói là bà muốn nói trước ngày lễ vì bà sợ ngày mai, giữa đông người và nhiều cảm xúc. Bà sẽ không còn đủ bình tĩnh để nói cho trọn vẹn.
- Mười năm nay, bà sống với một nỗi ân hận là bà đã không giữ nó lại ở nhà bà trong buổi trưa hôm đó lâu hơn một chút, đã không hỏi cho kỹ là nó đi ra bến với ai, có người lớn nào ở bến hay không. Nếu bà hỏi kỹ một câu thôi, có lẽ mọi chuyện đã khác. Bữa nay bà nói ra điều này không phải để con an ủi bà, mà để con hiểu rằng ngày mai không chỉ có mình con đi sửa một lời hứa cũ. Cả xóm này, mỗi người đều mang một câu nếu như của riêng mình trong mười năm qua. Ngày mai, khi con nắm tay nó đưa lên bè, con đang nắm tay dùm cho tất cả những người đó nữa. Con mang theo xuống nước không chỉ có tình bạn của con, mà còn có sự hối cải của cả một xóm người đã chờ mười năm để được làm lại một buổi trưa cho đúng.
Ở gò đất sau chùa, trước khi đứng dậy ra về, Thạch quỳ xuống trước mộ bạn thêm một lúc nữa. Anh nhổ mấy cây cỏ dại mọc quanh chân bia, dùng tay áo lau lớp bụi mỏng trên mặt bia đá.
Tấm hình cũ chụp hai đứa trẻ ở bến sông đã được anh đặt tựa vào chân bia từ đầu buổi. Trong hình, hai đứa nhỏ đứng cạnh nhau, chân trần, tóc còn ướt nước sông. Anh nhìn tấm hình rất lâu.
- Tấm hình này tao để lại đây với mày. Mười năm nay nhà tao khóa nó trong hộp. Từ nay nó ở ngoài sáng với mày.
Bà Tư ngồi trên mô đất gần đó, tay lần tràng hạt. Bà không chen vào lời nào của Thạch. Bà chỉ ngồi yên như vậy, để cho anh nói hết những điều cần nói với người bạn nằm dưới mô đất nhỏ này.
Gió chiều thổi qua gò đất, làm mấy cây cỏ quanh mộ lay nhẹ. Một chiếc lá khô rơi xuống mặt bia rồi trượt xuống chân bia, nằm yên cạnh tấm hình cũ. Thạch đưa tay nhặt chiếc lá lên, đặt sang một bên, rồi đứng dậy phủi đất trên đầu gối quần.
Trên đường về, hai bà cháu đi ngang qua khu vườn rau sau chùa. Mùi đất ẩm và mùi lá húng quế bay lên thơm trong nắng chiều. Bà Tư hái một nắm lá, bỏ vào giỏ tre của mình, nói là để tối nay nấu nồi nước xông cho cả nhà Thạch giữ ấm trước ngày lễ lớn.
Hai bà cháu đi chậm xuống con đường mòn từ gò đất về xóm. Nắng chiều đã dịu. Bóng hàng cây chùa đổ dài trên mặt đường đất còn ấm.
Bà Tư dừng lại ở khúc đường nhìn ra sông. Bà chống gậy, thở nhẹ một hơi rồi nói.
- Mười năm nay, bà cúng cho nó toàn cúng lén. Cúng ở góc bếp. Cúng sau hè. Nay bà được cúng ngay trước mộ nó, giữa ban ngày, có con đứng bên cạnh. Bà mãn nguyện lắm rồi.
- Từ sang năm, giỗ nó sẽ là giỗ chung của cả xóm, bà à. Không ai phải cúng lén nữa đâu.
- Ừ. Được vậy thì bà nhắm mắt cũng yên.
Tới cổng chùa, sư thầy Thích Minh Đức đang quét sân bằng cây chổi tre. Thầy dừng tay, chắp tay chào hai bà cháu.
- Hai bà cháu mới ở mộ về à?
- Dạ. Con mới thưa hết với nó rồi thầy. Mai con xuống đón nó lên.
Thầy gật đầu. Thầy không nói thêm điều gì lớn lao. Thầy chỉ cúi xuống nhặt một chiếc lá rụng trên bậc thềm rồi đặt cây chổi tựa vào gốc cây bồ đề.
- Về nghỉ sớm đi con. Mai là ngày dài nhất của con trong mười năm nay đó.
Thạch chắp tay chào thầy. Anh dìu bà Tư đi hết đoạn đường còn lại về tới cổng nhà bà. Bà vào nhà, còn anh đi tiếp về phía bến, nơi mẹ Sáu đang đứng chờ ở đầu ngõ với chiếc khăn khô trên tay, sẵn sàng đưa cho con trai lau mặt sau một buổi chiều đi nắng.