MA DA BẮT HỒN Ở SÔNG TIỀN - Chương 44: Sư Thầy Dặn Giờ Nước Đứng
Ngày 01/11/2017, ngày lễ cầu siêu cho Trần Tí Hon, bắt đầu ở xóm Bến Vàm từ khi trời còn tối. Lúc 10:00 buổi sáng, sư thầy Thích Minh Đức đã có mặt ở sân…
Nội dung chương
Ngày 01/11/2017, ngày lễ cầu siêu cho Trần Tí Hon, bắt đầu ở xóm Bến Vàm từ khi trời còn tối. Lúc 10:00 buổi sáng, sư thầy Thích Minh Đức đã có mặt ở sân đình bến cùng hai vị sư phụ tá từ chùa Phước An, đích thân kiểm tra lại toàn bộ sự chuẩn bị của cả xóm lần cuối cùng trước giờ hành lễ vào buổi chiều. Chiếc bè hoa đăng neo ở vùng nước lặng phía trên hố xoáy, bàn cúng ở đầu bè đã được bày biện sơ bộ, những thúng đèn hoa đăng của các gia đình xếp hàng dài trên bãi đất cạnh đình. Và nồi cháo trắng lớn sẽ do bà Sáu nấu vào đầu buổi chiều theo đúng giờ đã định để cháo còn ấm khi dâng lên bè.
Sư thầy gọi Thạch tới bên cạnh mình ở đầu bến, trước mặt ông Ba Lặn và trưởng xóm, và dặn lại lần cuối cùng những điều quan trọng nhất của buổi chiều hôm nay. Chậm rãi và rõ ràng như thầy vẫn dặn mọi việc trong suốt quá trình chuẩn bị vừa qua.
- Giờ nước đứng chiều nay bắt đầu vào khoảng mười bảy giờ ba mươi lăm phút, khi mặt trời vừa khuất hẳn sau rặng dừa nước phía tây và con nước lớn của buổi chiều dừng lại ở điểm yên nhất của nó trong ngày. Đó là giờ của con, Thạch. Trước giờ đó, lão nạp sẽ tụng một thời kinh cầu an ngắn ở trên bè cho cả xóm được yên lòng. Đúng giờ nước đứng, con xuống nước từ phía ghe của ông Ba, mang theo cọc trúc và dải lụa đỏ. Từ khoảnh khắc con chìm xuống cho tới khi con đưa đứa bé lên khỏi mặt nước, trên toàn bộ vùng sông này phải giữ im lặng tuyệt đối: không kinh kệ, không chuông mõ, không một tiếng gọi nào từ trên bờ. Đó là bài học của buổi tập dượt, và hôm nay nó là quy định cao nhất của buổi lễ. Chỉ khi đầu của con và đứa bé cùng nổi lên khỏi mặt nước, lão nạp mới bắt đầu tụng kinh cầu siêu chính thức, hoa đăng mới được thắp và thả xuống nước, và cháo trắng mới được dâng lên bàn cúng ở đầu bè. Con nhớ kỹ thứ tự đó chưa.
- Con nhớ kỹ, thầy. Xuống nước trong im lặng, đưa nó lên trước, kinh kệ và hoa đăng bắt đầu sau.
- Tốt. Còn một điều cuối cùng lão nạp dặn riêng con. Ở dưới nước, con sẽ thấy nó ở đúng chỗ cũ. Con đừng vội nắm tay nó ngay. Con cắm cọc trúc xuống trước, đứng yên một lúc cho nó thấy rõ con và cây cọc dẫn đường của nó, gọi tên nó một lần cho rõ ràng, rồi mới đưa tay ra và chờ. Quyền quyết định nắm tay con hay không là của nó, và nó sẽ quyết định rất nhanh khi nó thấy con bình tĩnh. Mười năm nó chờ con, bữa nay con chờ nó một chút ở dưới đó cũng là lẽ phải. Nhưng con cũng phải nhớ giới hạn an toàn của chính mình: dây thừng ở thắt lưng con là sợi dây của người sống, khi ông Ba giật hiệu kéo lên vì hết giới hạn, con phải lên, dù bất cứ chuyện gì đang dang dở ở dưới đó. Lão nạp tin là sẽ không tới mức đó. Nhưng người làm việc lớn phải giữ kỷ luật của việc lớn.
Thạch chắp tay nhận lời dặn của sư thầy. Sau buổi dặn dò, cả xóm bắt đầu vào vị trí theo đúng sự sắp xếp đã tổng duyệt từ hôm trước. Từ đầu giờ chiều, người dân lần lượt ra bến trong trang phục chỉnh tề nhất mà một xóm chài nghèo có thể có, không khí trang nghiêm như một ngày giỗ lớn của cả làng. Các gia đình có trẻ bị kéo đứng ở hàng gần nhất như đã định. Thằng Út đứng ở vị trí của nó với chiếc đèn hoa sen màu hồng ôm chặt trước ngực bằng hai tay. Bà Tư ngồi ở hàng ghế đầu trên bờ, bên cạnh là tấm hình cũ thứ hai của Tí Hon được một người cháu trong họ mang theo để cả xóm cùng nhìn thấy gương mặt của đứa trẻ mà họ sắp tiễn đưa.
Vào lúc mười sáu giờ, khi mọi vị trí đã vào đủ và mặt trời bắt đầu ngả thấp về phía tây sau rặng dừa nước, sư thầy Thích Minh Đức bước lên bè hoa đăng cùng hai vị phụ tá. Thắp nén nhang đầu tiên ở bàn cúng và bắt đầu thời kinh cầu an cho cả xóm như đã định. Tiếng kinh trầm ấm vang lên trên mặt sông lặng gió của buổi chiều đầu tháng mười một, lan ra khắp hai bờ nơi người dân đứng kín trong im lặng. Ở ghe của ông Ba neo ngay trên miệng hố xoáy, Thạch ngồi yên trong bộ đồ lặn của mình, cây cọc trúc đặt ngang trên đùi, dải lụa đỏ đã quấn sẵn một đầu ở cổ tay trái. Sợi dây an toàn đã buộc chặt vào thắt lưng và đầu dây còn lại nằm trong tay ông Ba. Anh nhìn đồng hồ trên tay ông Ba một lần cuối, nhìn mặt trời đang chạm xuống rặng dừa phía tây, và hít một hơi thật sâu của không khí buổi chiều cuối thu trên mặt sông quê nhà. Chỉ còn ít phút nữa là tới giờ nước đứng. Chỉ còn ít phút nữa là tới cuộc gặp gỡ cuối cùng của hai người bạn sau mười năm xa cách, ở nơi sâu nhất và lạnh nhất của khúc sông này.
Ở trên bờ đông, bà Sáu đứng ở vị trí của gia đình mình, hai tay bà ôm trước ngực chiếc khăn tay đã gấp gọn, mắt bà không rời khỏi chiếc ghe của ông Ba ở ngoài sông nơi con trai bà đang ngồi chờ giờ xuống nước. Bên cạnh bà, ông Hai đứng lặng yên như một pho tượng, bàn tay phải của ông đặt nhẹ lên vai vợ mình trong một cử chỉ an ủi hiếm hoi của người đàn ông ít nói này. Cả hai ông bà đều hiểu rằng trong ít phút nữa. Đứa con trai duy nhất đã trưởng thành của họ sẽ chìm xuống làn nước đã từng lấy đi mạng sống của người bạn thân nhất của nó cách đây mười năm. Và nhiệm vụ của họ trong buổi chiều hôm nay chỉ còn là đứng yên ở trên bờ này, cầu nguyện trong im lặng và tin tưởng vào con trai mình, vào ông Ba. Vào nhà chùa và vào chính đứa trẻ ở dưới nước kia, rằng tất cả những sự chuẩn bị chu đáo của một tháng qua sẽ đưa mọi chuyện tới một kết thúc tốt đẹp.
Buổi sáng ngày lễ, sân đình bến đông người từ rất sớm. Các bà trong đội bếp gánh nước, nhóm lửa, vo gạo nấu nồi cháo đầu tiên để cúng thử. Mấy người đàn ông khiêng bàn cúng và chiếu trải ra bãi đất sạch cạnh vùng nước lễ.
Ông Ba đi kiểm tra từng chiếc ghe hộ tống. Ông cúi xuống nhìn dây neo, sờ tay lên từng mái chèo, dặn người chèo ghe ngồi đúng vị trí đã chia từ hôm tổng duyệt.
- Ghe nào việc nấy. Không ai được tự ý đổi chỗ. Nghe hiệu lệnh của ghe chùa mới được di chuyển.
Sư thầy ngồi trên ghe chùa, tay lật từng trang kinh đã đánh dấu sẵn bằng những sợi chỉ màu. Thầy gọi Thạch lại gần, dặn thêm một việc cuối.
- Khi con ở dưới nước, trên này sẽ im lặng hoàn toàn. Không kinh, không trống, không một tiếng gọi. Chỉ khi con và nó cùng nổi lên, thầy mới bắt đầu thời kinh đầu tiên. Con nhớ cho kỹ thứ tự đó.
- Dạ. Con nhớ. Im lặng cho tới khi hai đứa con cùng lên khỏi mặt nước.
Thầy gật đầu. Thầy lấy trong túi vải ra một sợi chỉ đỏ nhỏ, buộc vào cổ tay phải của Thạch.
- Chỉ này là chỉ của nhà chùa buộc cho người xuống nước làm việc thiện. Nó không giữ con lại được. Nó chỉ nhắc con nhớ là trên bờ còn cả xóm đang chờ con về.
Thạch chắp tay cám ơn thầy. Anh quay lại ghe của ông Ba, ngồi xuống vị trí của mình, hai tay đặt yên trên đầu gối, mắt nhìn ra mặt sông đang chuyển dần từ màu sáng sang màu chiều.
Gió sông bắt đầu thổi nhẹ từ phía cửa biển. Mấy lá cờ nhỏ trên ghe chùa lay động rất khẽ. Mặt nước vùng lễ gợn lên những vệt sóng nhỏ rồi lặng dần, như đang tập quen với sự yên tĩnh tuyệt đối sẽ bao trùm cả vùng sông vào buổi chiều nay.
Buổi trưa, nắng đứng bóng trên vùng nước lễ. Thạch ngồi trong bóng mát của mái che ghe, ăn chén cơm nắm mẹ Sáu gửi theo. Ông Ba ngồi đối diện anh, tay phe phẩy chiếc nón lá cho cả hai người.
- Ăn hết đi. Chiều nay xuống nước là không còn giờ ăn uống gì nữa đâu.
- Dạ. Con ăn hết rồi.
Ở bờ bên kia, hàng trẻ con vẫn đứng yên sau lưng người lớn. Đạt cầm trong tay một chiếc đèn giấy chưa thắp. Mai Linh đứng cạnh nó, tay nắm chặt vạt áo của mẹ. Bé Hoa thỉnh thoảng nhón chân lên để nhìn cho rõ mặt nước.
Anh Tư Mạnh đi dọc hàng ghe hộ tống, kiểm tra lại từng mái chèo và từng cuộn dây. Tới ghe của ông Ba, anh dừng lại, cúi đầu chào Thạch.
- Chiều nay cậu cứ yên tâm lo phần dưới nước. Phần trên mặt nước có tụi anh với ông Ba. Không một tiếng động thừa nào đâu.
- Dạ. Em cám ơn anh.
Sư thầy từ ghe chùa bước sang, tay cầm dải lụa đỏ đã kiểm tra xong. Thầy trao lại cho Thạch bằng hai tay.
- Chín gút chưa đủ. Gút cuối con tự thắt trên ghe, ngay trước giờ xuống nước. Thắt bằng lòng của con, không ai thắt thay được.
- Dạ. Con nhớ lời thầy.
Thầy quay ra nhìn khắp vùng nước lễ một lượt. Các ghe hộ tống đã vào vị trí. Hoa đăng trên bè còn che phủ vải, chờ tới giờ mới mở ra. Thầy gật đầu chậm rãi rồi trở về ghe chùa ngồi yên, hai tay đặt lên đầu gối, mắt nhìn ra mặt sông đang dần ngả sang màu chiều.