MA GIẤU TRONG BỤI TRE GAI - Chương 16: Họp ở nhà văn hóa
Đúng mười chín giờ tối mười bốn tháng mười một, nhà văn hóa thôn lại sáng đèn, và lần này không còn một chỗ trống nào. Người làng tới đông hơn cả đêm đầu…
Nội dung chương
Đúng mười chín giờ tối mười bốn tháng mười một, nhà văn hóa thôn lại sáng đèn, và lần này không còn một chỗ trống nào.
Người làng tới đông hơn cả đêm đầu tiên. Có người vừa từ các tổ tìm trở về, quần áo còn ướt, ngồi bệt xuống nền gạch ăn vội bát cơm người ở nhà văn hóa nấu. Có người già không đi tìm được thì tới nghe tin. Có cả những người ở xóm dưới, xóm trên không thuộc tổ nào, đứng chật ngoài hiên, nhìn vào qua cửa sổ mở. Tiếng mưa phùn rơi trên mái tôn làm nền cho tiếng người xì xào không dứt, cho tới khi trưởng thôn Bình đứng lên, gõ nhẹ chiếc thìa vào thành cốc thủy tinh.
- Bà con ngồi yên, nghe anh Đức báo cáo tình hình ngày hôm nay, rồi ta chốt việc đêm nay.
Đức đứng dậy, cầm cuốn sổ trực. Anh báo cáo rành rọt, không thêm không bớt, như cách anh vẫn làm từ đêm đầu tiên.
- Ngày hôm nay, các hướng tìm như sau. Đường nước: ao Cá đã vớt lưới rà đáy xong vòng cuối, các ao nhỏ, giếng hoang sau đình, cống rãnh trong làng, tất cả đã kiểm tra và không có kết quả. Dọc sông hai phía đã đi ba cây số mỗi phía, chưa thấy gì, đêm nay sẽ có tổ đi tiếp đoạn xa hơn. Đường rừng: rừng keo sau làng đã rà hết, túp lều hoang trong rừng đã kiểm tra, là lều cũ của người trồng keo, không liên quan. Hướng bắt cóc: chiếc xe tải lạ và người đàn ông lạ ở quán nước đang được xác minh nốt với công an huyện, dự kiến sáng mai rõ. Tôi nhắc lại, đây là hướng đang xác minh, chưa kết luận, bà con không đồn đoán ra ngoài xã, không tự ý chặn xe hay hỏi người lạ ngoài đường.
Mấy tiếng xì xào nổi lên ở góc phòng rồi lắng xuống. Thức ngồi ở hàng ghế thứ hai, cạnh vợ, nghe từng chữ. Anh biết hết những điều Đức vừa nói. Anh đã sống trong từng việc ấy suốt ngày hôm nay. Nhưng nghe chúng được xếp lại thành một danh sách ngắn ngủi như thế, anh mới thấy rõ một sự thật trần trụi: hai ngày tìm kiếm của cả một làng người, kết quả chỉ gồm những nơi không có con anh.
Bình tiếp lời, mở sổ phân công đêm thứ hai.
- Đêm nay ta làm hai việc. Một là trực đê. Đoạn đê bắc, từ bãi cỏ tới hết bụi tre lớn và qua cống Ngang, chia ba ca, mỗi ca bốn người, có đèn, có chiêng, có điện thoại. Hai là rà lại toàn bộ các điểm cũ một lượt nữa bằng đèn và chó. Nhà anh Tư ở xóm trên cho mượn con chó mực quen hơi người, tổ rà sẽ dắt theo. Ta rà lại không phải vì nghi các tổ trước làm ẩu, mà vì ban đêm khác ban ngày, có khi thứ ban ngày không thấy, ban đêm lại thấy. Ai đăng ký ca nào thì ghi tên vào sổ này.
Người làng lần lượt ghi tên. Tiếng bút sột soạt, tiếng gọi nhau nhận ca, tiếng một bà hỏi ca hai có được mang theo phích nước nóng không. Cuộc họp trở lại nhịp của việc làng: thực tế, bận rộn, ai cũng có một việc nhỏ để làm cho đêm nay.
Đức nói thêm về việc trực đê, dặn các ca trực ghi giờ bàn giao vào sổ, có gì bất thường dù nhỏ cũng phải ghi, không được tự ý bỏ vị trí để đi kiểm tra một mình trong đêm. Anh còn dặn riêng tổ rà lại: khi qua các điểm cũ, phải gọi nhau bằng tiếng huýt và tiếng gõ. Phải giữ lệ không gọi thẳng tên như cụ Tám đã dặn từ đêm đầu, nhất là ở những đoạn gần bờ sông và bờ đê khi trời đã tối hẳn. Một thanh niên hỏi nửa đùa nửa thật rằng ban đêm dùng chó thì chó có sủa bậy làm rối tổ không. Cả phòng cười khẽ một tiếng rồi thôi. Đó là cái cười ngắn ngủi đầu tiên sau hai ngày. Ai cũng thấy mình cần tiếng cười ấy để đi tiếp vào đêm nay.
Bình chốt thêm một việc cuối: sáng mai, dù kết quả xác minh xe tải là thế nào, làng vẫn mở vòng tìm ngày thứ ba. Làng tính tới việc xin xã cho người sang các xã bên phối hợp, rà các đường mòn liên thôn mà hai ngày nay chưa đi tới. Nói như vậy nghĩa là trong đầu người tổ chức, khả năng xấu nhất đã được tính tới: đứa trẻ có thể không còn ở trong phạm vi làng An Phú nữa. Thức nghe câu ấy mà lòng chùng xuống. Mỗi vòng tìm mở rộng ra xa hơn lại là một lần thừa nhận rằng vòng tìm trước đã không giữ được con anh ở gần nhà.
Chính lúc ấy, Liên đứng lên.
Cô đứng lên chậm rãi, hai tay vịn vào lưng ghế phía trước cho vững. Cả phòng quay lại. Thức cũng ngẩng lên nhìn vợ, bất ngờ, vì từ đầu buổi họp tới giờ cô ngồi im không nói một lời nào.
Giọng cô không to, nhưng trong căn phòng đang ồn ào, nó rõ tới mức từng người đều nghe được.
- Em hỏi một câu thôi. Mình tìm khắp nơi rồi. Ao cũng vớt rồi, giếng cũng xuống rồi, rừng cũng đi rồi, sông cũng đi rồi, đường liên xã cũng tra rồi. Sao không ai nhìn vào bụi tre ở đầu đê?
Cả phòng im phăng phắc.
Không phải im vì bất ngờ suông. Đó là sự im lặng của một câu hỏi đã ở trong đầu nhiều người từ lâu mà không ai dám nói ra thành lời trước một cuộc họp chính thức, trước mặt công an xã, trước mặt trưởng thôn. Bụi tre ở đầu đê. Bụi tre cách chiếc dép của đứa trẻ đúng hai mươi mét. Bụi tre mà đêm đầu tiên hai lần đèn pin quét qua không thấy gì. Bụi tre mà mọi tổ tìm đều đi ngang mỗi ngày, mỗi đêm, khi ra đê, khi về làng.
Một vài người ở cuối phòng bắt đầu xì xào rất khẽ. Thức nghe loáng thoáng hai chữ được nhắc đi nhắc lại.
- Ma giấu.
Một bà già nói khẽ theo.
- Hồi xưa các cụ bảo...
Người đàn ông trung niên tặc lưỡi, nói bụi tre ấy gai góc như thế, người lớn còn không chui vào được, nói gì một đứa trẻ. Hay là có ai đã mang nó vào đó. Những lời ấy trộn vào nhau, không thành một ý kiến nào rõ ràng, nhưng chúng làm cho câu hỏi của Liên không tan đi được. Nó ở lại, treo lơ lửng giữa căn phòng, trên đầu tất cả mọi người.
Thức nhìn về phía cuối phòng.
Cụ Tám ngồi ở hàng ghế cuối, chỗ ông vẫn ngồi từ sáng. Ông không nói gì. Không gật đầu, không lắc đầu, không lên tiếng bênh câu hỏi của người mẹ, cũng không gạt nó đi như những người thực tế trong phòng đang muốn làm. Ông chỉ gõ nhẹ cán gậy xuống nền gạch, một tiếng, rất khẽ, rồi thôi. Đôi mắt già của ông nhìn xuống khoảng sân tối ngoài cửa, như thể câu hỏi ấy ông đã nghe từ trước khi nó được nói ra, và ông vẫn chưa cho phép mình trả lời.
Bình là người phá vỡ sự im lặng ấy, bằng cách khéo léo nhất của một trưởng thôn.
- Câu hỏi của chị Liên, tôi ghi nhận. Bụi tre đầu đê nằm trong đoạn đê trực đêm nay, các ca trực sẽ để mắt tới đó suốt đêm, có gì lạ báo ngay. Còn việc rà soát cụ thể thế nào, ta cứ theo kế hoạch đã chốt: trực đê, rà lại các điểm cũ, chờ kết quả xác minh trên xã sáng mai. Bà con ai vào ca một thì chuẩn bị đèn, mười chín giờ ba mươi ra đê.
Câu hỏi bị lảng đi bằng việc phân công, nhẹ nhàng và hợp lý. Không ai phản đối. Cuộc họp tan vào nhịp chuẩn bị cho đêm tìm thứ hai: người lấy đèn, người nhận cơm nắm, người gọi chó, người dặn người nhà khóa cửa. Nhưng Thức biết, và anh tin nhiều người trong phòng này cũng biết, câu hỏi của vợ anh không hề tan đi cùng cuộc họp. Nó đi theo từng tổ tìm ra bờ đê đêm nay. Nó ngồi cùng từng ca trực bên ánh đèn. Nó nằm trong đầu mỗi người mỗi lần ánh đèn pin quét qua lớp cành gai đen sẫm ở đầu đê.
Trên đường từ nhà văn hóa về nhà lấy thêm áo ấm cho ca trực, Liên đi bên cạnh Thức, nói khẽ.
- Em không có ý làm rối cuộc họp đâu. Em chỉ nghĩ mãi từ chiều, lúc ở ao Cá về qua bờ đê. Mình đi tìm nó ở khắp nơi xa, mà chỗ gần nhất thì mình cứ đi qua. Em nói ra cho nhẹ lòng, thế thôi.
- Em nói đúng ý nghĩ của nhiều người đấy. Chỉ là chưa ai dám nói trước.
- Cụ Tám ngồi cuối phòng, anh có thấy không? Cụ không nói gì cả.
- Anh thấy.
Thức không nói thêm. Hình ảnh tiếng gậy khẽ gõ xuống nền gạch cứ trở đi trở lại trong đầu anh. Một tiếng gõ khẽ ấy, lạ thay, nghe không giống sự phủ nhận. Nó nghe giống một người đang giữ một cánh cửa đóng im, và tiếng gõ là để cho người đứng ngoài biết rằng sau cánh cửa ấy có người, chỉ là chưa tới lúc mở.
Các tổ tản đi trong đêm mưa phùn, đèn pin bật lên thành từng quầng sáng nhỏ dọc bờ đê và các ngõ làng. Thức xách đèn, hòa vào ca trực đầu tiên của đêm thứ hai. Trước khi ra khỏi sân nhà văn hóa, anh quay đầu nhìn lại một lần.
Cụ Tám vẫn ngồi ở hàng ghế cuối trong căn phòng đang tắt dần đèn, một mình, hai tay chống gậy, nhìn ra màn mưa ngoài hiên.
Thức nhìn về phía cụ Tám, thấy ông già đang nhìn mình chằm chằm qua khoảng sân tối, rất lâu, rồi cụ từ từ quay mặt đi, nhìn về hướng bờ đê, nơi không ai trong làng nhìn thấy gì ngoài một bụi tre im lặng.