MA GIẤU TRONG BỤI TRE GAI - Chương 17: Thầy bói hướng nam
Liên giấu chồng chuyện đi xem thầy. Người mách cô là một bà quen ở chợ xã, bán hàng khô ở sạp bên cạnh sạp của cô đã nhiều năm. Trưa ngày mười bốn, khi…
Nội dung chương
Liên giấu chồng chuyện đi xem thầy.
Người mách cô là một bà quen ở chợ xã, bán hàng khô ở sạp bên cạnh sạp của cô đã nhiều năm. Trưa ngày mười bốn, khi Liên ra chợ mua thêm đèn pin và pin dự phòng cho các tổ tìm, bà ghé sát vào tai cô, nói nhỏ như sợ người ngoài nghe thấy.
- Mày đi tìm thầy Sâm ở xã bên chưa? Thầy ấy xem việc âm giỏi lắm. Năm ngoái nhà bà Tứ mất con bò, thầy phán hướng, tìm đúng ở bờ sông. Việc người mất tích thế này, tìm bằng chân không xuể đâu, phải hỏi thầy một quẻ, biết nó còn sống hay không, ở hướng nào, lòng dạ mới yên được một tí.
Liên đứng lặng ở sạp hàng. Cô là người làm ruộng, bán hàng, tin vào những gì mắt thấy tay sờ, chồng cô lại càng không tin thầy bói. Nhưng hai ngày nay, mắt cô đã thấy hết những gì có thể thấy ở làng này mà không thấy con. Tay cô đã sờ vào chiếc nồi nhôm kéo lên từ đáy ao, đã nắm vào thành giếng lạnh, đã vịn vào gốc keo trong rừng. Những thứ chắc chắn nhất đều đã cho cô cùng một câu trả lời: không có.
Người ta khi đã đi hết đường chắc chắn sẽ bắt đầu gõ vào những cánh cửa không chắc chắn. Đó không phải mê tín ngu dốt. Đó là một người mẹ không còn chỗ nào khác để gõ.
Chiều mười bốn tháng mười một, trước buổi họp tối ở nhà văn hóa, Liên nói dối chồng rằng cô sang xã bên mua thêm đồ lễ và thuốc cho Hạnh đang cảm sốt ở nhà. Thức đang bận ở Ủy ban xã với đầu mối xe tải, chỉ dặn cô đi nhanh về nhanh, trời sắp tối. Đi cùng cô là chị dâu họ, một người đàn bà ngoài bốn mươi, kín miệng và thương cô như em ruột. Hai người đi xe máy qua đường liên xã ướt mưa, gió lạnh tạt vào mặt, qua hai con suối nhỏ nước chảy xiết dưới cầu, qua những cánh đồng đã gặt trơ gốc rạ, tới xã bên khi trời còn chưa tối hẳn.
Nhà thầy bói Lại Văn Sâm nằm ở cuối một ngõ đất, có cổng tre và một cây khế già trước sân. Thầy năm nay sáu mươi bảy tuổi, người gầy, râu thưa, mặc áo the đen ngay cả khi ở nhà. Trong gian thờ của thầy, đèn dầu và đèn điện nhỏ cùng cháy, khói hương trầm quyện với mùi thuốc bắc và mùi giấy vàng mã để trong góc. Liên bước vào mà chân run, không phải vì sợ thầy, mà vì cô biết mình sắp nghe một câu nói có thể nâng cô lên hoặc đẩy cô xuống sâu hơn hai ngày qua cộng lại.
Chị dâu họ trình bày việc nhà: đứa trẻ mười tuổi, chăn trâu, mất tích từ chiều hôm kia ở bờ đê, cả làng tìm hai ngày không thấy dấu vết, công an cũng đã vào cuộc. Cô không nói tên thật của bé trong nhà thầy, chỉ nói:
- Con nhà Thức ở An Phú.
Cô nói theo thói quen giữ lệ mà cụ Tám đã dặn, dù chính cô cũng không rõ ở nơi này lệ ấy có còn hiệu lực không.
Thầy Sâm nghe hết, gật gù, bảo cô đặt tiền lễ lên đĩa, rồi gieo quẻ bằng ba đồng xu đồng cũ đã mòn nhẵn. Thầy gieo sáu lần, mỗi lần lại ghi vào một tờ giấy nháp chi chít chữ, miệng lẩm nhẩm tính toán. Gian nhà im phăng phắc, chỉ có tiếng đồng xu rơi xuống mặt đĩa sứ, lanh canh, và tiếng mưa phùn rất khẽ ngoài mái hiên.
Một lúc lâu sau, thầy ngẩng lên, nhìn Liên bằng ánh mắt của người đã chắc chắn điều mình sắp nói.
- Đứa bé này bị bắt vía. Không phải người bắt đâu, cô đừng sợ theo hướng ấy. Nó yếu bóng vía, đi qua chỗ âm nặng lúc chạng vạng, vía nó bị giữ lại, người nó bị dắt đi. Nhưng tôi nói cho cô mừng một điều trước: nó còn sống. Quẻ này không phải quẻ tuyệt. Nó còn sống, cô nghe rõ chưa?
Liên nắm chặt hai tay vào nhau, nước mắt trào ra ngay tức khắc. Hai ngày nay không một ai dám nói với cô câu ấy bằng giọng chắc chắn như thế. Đức nói đang xác minh. Bình nói đang tổ chức tìm. Cụ Tám nói cứ tìm hết đường người. Chỉ có người đàn ông xa lạ này, trong gian nhà thơm mùi hương trầm ở xã bên, nói với cô rằng con cô còn sống, nói như một sự thật đã được xem xét xong xuôi.
- Thầy ơi, nó ở đâu ạ? Thầy chỉ cho con, con đi tìm ngay.
- Nó ở về hướng nam. Từ làng cô đi về hướng nam, qua ba con nước thì thấy. Nhớ lấy, ba con nước. Qua đủ ba con nước, tìm ở quãng đất trũng gần nước thứ ba, nó ở quanh đấy. Người nhà đi tìm phải đi vào lúc trời còn tối, mang theo đèn, gọi khẽ thôi, đừng gọi ầm ĩ mà nó sợ vía nó lại lẩn sâu hơn.
- Sáng mai thầy có làm lễ gọi vía cho cháu được không ạ?
- Được. Sáng mai, cô mang lễ tới đây sớm, gà luộc, xôi, hoa quả, vàng mã, tôi làm lễ gọi vía cho nó, gọi vía nó về đường cũ, người tìm ở hướng nam sẽ gặp được nó. Lễ không cần to, cần thành tâm. Cô về nói với gia đình, cử ngay một tổ đi hướng nam trong đêm nay đi, đừng chờ lễ xong mới đi, vía người không chờ lễ của mình đâu.
Liên gật đầu lia lịa, ghi nhớ từng chữ: hướng nam, ba con nước, còn sống. Cô đặt thêm lễ tạ lên bàn thờ, cúi đầu lạy thầy, rồi cùng chị dâu họ ra xe trong lúc trời vừa tối. Đường về qua hai con suối, cô đếm thầm trong đầu: từ làng mình đi về nam, con nước thứ nhất là suối Cạn ở cuối đồng, con nước thứ hai là ngòi chảy qua xã bên, con nước thứ ba là con sông nhỏ ở giáp xã dưới. Những địa danh ấy bỗng trở nên rõ ràng và đầy hy vọng, như một tấm bản đồ vừa được vẽ ra trong đầu một người mẹ đã hai ngày đi trong sương mù.
Nhưng cũng trên đường về, giữa những lúc gió lạnh tạt vào mặt làm cô tỉnh táo hơn, một nỗi không yên rất nhỏ bắt đầu len vào. Thầy nói chắc chắn quá. Chắc chắn tới mức không chừa một kẽ hở nào cho sự nhầm lẫn. Mà hai ngày nay, những người làm việc thật, tìm thật, vớt ao thật, rà camera thật, không ai dám chắc chắn như thế. Cô tự gạt ý nghĩ ấy đi. Người ta khi sắp chết đuối thì không kén chọn phao. Câu "còn sống" là chiếc phao của cô lúc này, cô bám vào nó bằng cả hai tay.
Chị dâu họ trên đường về có lúc nắm tay cô qua lớp áo mưa, nói khẽ rằng thầy nói thế là có cơ sở, người ta đồn thầy xem đúng nhiều việc trong mấy xã quanh đây, cô cứ yên tâm một phần. Liên nghe mà gật đầu, nhưng cô cũng nhớ cả những lời đồn khác ở chợ: có nhà thầy phán tìm được trâu mà trâu thì chết ở khe suối, có nhà mất của thầy phán hướng đông mà của thì ở ngay trong buồng. Cô không kể những chuyện ấy ra. Lúc này cô chọn tin điều làm mình sống được qua đêm nay, và cô biết rõ mình đang chọn như thế, đó là điều làm cô vừa yên tâm vừa không yên tâm nhất.
Về tới nhà lúc chập tối, nhà cô đã có trưởng thôn Bình và chồng cô vừa từ xã về. Liên không giấu nữa. Cô kể hết: chuyện đi xem thầy, chuyện giấu chồng, lời phán bị bắt vía, hướng nam, qua ba con nước thì thấy, và lễ gọi vía hẹn vào sáng mai. Cô nói một mạch, vừa nói vừa nhìn chồng, sẵn sàng nhận một trận mắng vì tội giấu giếm và mê tín.
Thức không mắng. Anh ngồi im nghe hết, mặt không biểu lộ gì rõ rệt. Anh đã quá mệt cho một trận cãi nhau. Trong lời phán của thầy, có một phần trùng với điều anh không dám nói ra ở các cuộc họp: con anh không nằm dưới ao, không ở trong rừng. Nó ở một nơi nào đó mà cách tìm thông thường không chạm tới được.
Bình thì thực tế hơn. Anh hỏi lại hướng nam là đi theo đường nào, qua những con nước nào, tổ nào trong làng rảnh chân để đi ngay trong đêm nay mà không làm mỏng vòng trực bờ đê. Một tổ tìm kiếm tình nguyện gồm năm người được cử chuẩn bị lên đường trong đêm đầu của vòng tìm thứ hai. Tổ toàn thanh niên khỏe, thêm một người trung niên biết đường phía nam. Họ mang đèn, cơm nắm và điện thoại, đi theo hướng phán đoán ấy cho tới khi qua đủ ba con nước hoặc tới khi trưởng thôn gọi về.
Liên vào buồng, gói ghém đồ lễ cho buổi lễ gọi vía sáng mai: gói xôi đỗ cô nhờ bà hàng xóm đồ sẵn từ chiều, con gà đã nhờ người làm lông để sáng mai luộc sớm, hoa quả mua ở chợ, một tập vàng mã, mấy nén hương. Cô gói từng thứ vào khăn vải, buộc lại cẩn thận, đặt lên bàn thờ gia tiên, thắp một nén hương mới.
Đứng trước bàn thờ, nhìn khói hương bay lên trong căn nhà vắng tiếng trẻ con đã hai ngày, trong lòng cô không yên một chút nào. Cô không biết sáng mai mình đi làm lễ gọi vía hay đi làm một việc vô ích. Cô không biết tổ hướng nam đêm nay sẽ tìm thấy gì ở quãng đất trũng gần con nước thứ ba, hay lại quay về với hai bàn tay không như mọi tổ khác. Cô chỉ biết mình đã làm thêm được một việc nữa cho con, ngoài việc chờ đợi, và như thế là đủ để cô đi qua được đêm nay.
Ngoài ngõ, tiếng các tổ tìm gọi nhau lên đường cho đêm thứ hai vang lên trong mưa phùn, và ở phía nam làng, những chiếc đèn pin đầu tiên của tổ tình nguyện bắt đầu di chuyển về phía con suối thứ nhất.