MA GIẤU TRONG BỤI TRE GAI - Chương 21: Điều cụ Tám chưa nói
Tiếng gõ cửa nhà cụ Tám vang lên lúc gần nửa đêm, khẽ thôi mà nghe rõ trong cái im lặng của xóm trong. Thức đứng ngoài hiên, áo khoác ướt mưa phùn tới…
Nội dung chương
Tiếng gõ cửa nhà cụ Tám vang lên lúc gần nửa đêm, khẽ thôi mà nghe rõ trong cái im lặng của xóm trong. Thức đứng ngoài hiên, áo khoác ướt mưa phùn tới vai, tay còn run sau chặng đường từ kho lưu trữ xã về nhà rồi lại vòng sang đây. Liên đi sát sau chồng, khăn quàng đầu sũng nước, đôi mắt đỏ hoe vì hai ngày không ngủ tử tế. Cánh cửa gỗ mở ra gần như ngay lập tức, như thể người ở trong nhà đã ngồi chờ sẵn từ lâu. Cụ Tám đứng đó, áo bông cũ khoác hờ, tay cầm cây đèn dầu nhỏ. Ông không hỏi ai, cũng không tỏ vẻ ngạc nhiên. Ông chỉ nhìn hai vợ chồng một lượt, từ đầu tới chân, rồi nghiêng người nhường lối.
- Vào đi. Biết thế nào đêm nay anh chị cũng sang.
Trong nhà ấm hơn ngoài sân một chút nhờ bếp tro còn ủ lửa ở gian bên. Trên chiếc bàn gỗ giữa nhà, cuốn sổ tay bìa vải đã mở sẵn, giấy ngả vàng, nét chữ mực xanh ghi chép chen nhau chi chít. Bên cạnh sổ là ấm trà đã nguội và hai chiếc chén úp. Cụ Tám đặt đèn dầu xuống, rót trà ra ba chén, đẩy về phía hai vợ chồng. Thức không uống. Anh ngồi xuống mép ghế, hai bàn tay thợ mộc chai sần đan vào nhau đặt trên đầu gối, nhìn chằm chằm vào cuốn sổ như nhìn một cánh cửa mà mình vừa sợ vừa muốn mở.
- Cụ ạ, - Thức mở lời, giọng khàn đặc. - Con đi hết các đường rồi. Ao hồ vớt hết. Rừng keo rà hết. Xe cộ, người lạ, công an xã cũng truy hết, không phải người bắt. Giấy tờ trong kho xã cũng lục rồi, chẳng có gì. Con chỉ còn biết sang hỏi cụ một câu cho ra nhẽ. Có điều gì cụ chưa nói với chúng con không?
Cụ Tám ngồi xuống đối diện, chậm rãi lật cuốn sổ tới một trang ở gần cuối phần ghi chép cũ. Ông không trả lời ngay. Ngón tay gầy của ông lần theo từng dòng chữ đã nhòe, dừng lại ở một đoạn ghi vội, nét chữ run và xiên xẹo hơn hẳn những trang trước.
- Ngày mười bốn tháng mười năm bảy mươi hai, - cụ đọc khẽ, rồi ngẩng lên. - Hôm ấy bom rơi xuống đầu làng mình.
Thức nín thở. Liên đưa tay lên miệng.
- Loạt bom ấy rơi vào lúc gần trưa, - cụ kể tiếp, mắt nhìn vào khoảng tối ngoài cửa sổ như nhìn về một buổi trưa rất xa. - Một quả rơi gần đình, mấy quả rơi dọc đầu đê phía bắc. Nhà cửa sập, người chết, người bị thương, tiếng kêu khóc khắp làng. Tôi khi ấy là dân quân, chạy từ đầu đê về đình, dọc đường chỉ thấy đất mới lật, tre đổ ngổn ngang. Bụi tre ở đầu đê bây giờ, hồi ấy mới là một gốc tre, bị bom phạt ngang, cành lá cháy xém, đất đá văng phủ kín cả một vùng quanh gốc.
Cụ dừng lại, uống một ngụm trà nguội.
- Trong số người gặp nạn hôm ấy, có một người không phải dân làng mình. Một cô gái làng Xuân Đài bên kia, mới ngoài hai mươi, gánh hàng đi qua làng ta đúng lúc bom rơi. Hàng của cô ấy là kim chỉ, vải vóc, những thứ nhẹ nhàng của con gái đi bán dạo nuôi nhà. Cô ấy chết ngay ở quanh đầu đê, thi thể bị đất đá và gốc tre đổ vùi xuống, không ai nhìn thấy lúc đầu. Tới khi làng lo chôn người của làng, cứu người bị thương, thì chỗ ấy đã thành một đống đất đá lẫn cành tre cháy, chẳng ai biết dưới đó còn một người.
- Sao cụ biết là có cô ấy nằm ở đó? - Liên hỏi, giọng run.
- Vì mấy ngày sau, người nhà cô ấy sang tìm. - Cụ Tám nói. - Một đoàn người làng bên, có cha mẹ, có anh trai cô ấy còn trẻ lắm, đi tới tận đình làng mình, đứng khóc ở sân đình, hỏi khắp nơi. Làng mình khi ấy cũng loạn, nhà nào cũng có tang hoặc có người nằm viện huyện, giấy tờ không có gì, ai cũng nói chỉ biết người chết hôm ấy đều là dân trong làng. Đoàn người ấy tìm thêm mấy ngày quanh đầu đê, quanh bãi cỏ, rồi quay về tay không. Sau này nghe nói bên ấy vẫn ghi là mất tích trong loạn lạc. Rồi năm tháng qua đi, bụi tre mọc lại trên đúng chỗ đất ấy, năm sau rậm hơn năm trước. Người già trong làng còn nhớ thì cứ lần lượt khuất núi. Tới giờ, chuyện ấy chỉ còn nằm trong cuốn sổ này và trong đầu tôi.
Thức ngồi lặng đi rất lâu. Ngoài sân, mưa phùn vẫn rơi đều đều lên mái ngói, tiếng nhỏ và dai như không bao giờ dứt. Anh nghĩ tới bụi tre ở đầu đê, thứ anh đi qua mỗi ngày từ bé tới lớn, thứ anh vừa đi ngang không biết bao nhiêu lần trong hai đêm nay với cây đèn pin trên tay. Anh nghĩ tới chiếc dép của con mình nằm cách bụi tre hai chục mét. Một cơn lạnh chạy dọc sống lưng anh, không phải vì gió lùa qua khe cửa.
- Cụ nói vậy nghĩa là... - Thức nuốt khan. - Nghĩa là cô gái ấy vẫn còn nằm dưới gốc tre?
- Tôi tin là thế. - Cụ Tám gật đầu, chậm và chắc. - Năm mươi tư năm rồi, không ai đào chỗ ấy lên, không ai thắp cho cô ấy một nén hương ngay tại chỗ cô ấy nằm. Đất giữ người, mà người thì không quên được đường về nhà mình đâu, anh Thức ạ. Cô ấy nằm đó một mình, lạnh lẽo, không một ai biết tới. Lâu dần thành ra cái vong quanh quẩn ở bụi tre, không đi đâu được, cũng không ai dẫn đường cho mà đi.
Liên bật khóc không thành tiếng. Cô cúi đầu, hai vai rung lên. Thức đưa tay nắm lấy tay vợ, bàn tay lạnh ngắt.
- Thế còn con con... - Liên ngẩng lên, nước mắt đầy mặt. - Cụ nói thật cho con biết. Con của con nó có ở trong bụi tre không?
Cụ Tám nhìn thẳng vào hai vợ chồng. Ánh đèn dầu hắt lên khuôn mặt đầy nếp nhăn của ông, đôi mắt già đục mà sáng một cách lạ thường trong đêm.
- Tôi tin thằng bé đang ở trong bụi tre. - Ông nói từng chữ, rõ ràng. - Bị giấu. Còn sống.
Thức bật dậy nửa chừng rồi lại ngồi phịch xuống, hai tay ôm lấy đầu. Mọi âm thanh trong nhà như rút hết đi. Anh nghe thấy tiếng tim mình đập thình thịch trong tai. Còn sống. Hai chữ ấy rơi vào lòng anh như một hòn đá rơi xuống giếng sâu, vừa mừng tới nghẹn thở, vừa sợ tới tê người. Nếu con anh ở ngay đó, cách nhà không tới một cây số, ngay chỗ anh đi qua đi lại suốt hai đêm, mà anh không nhìn thấy, không nghe thấy, thì hai đêm vừa qua là cái gì?
- Từ đêm đầu con đã ngờ rồi phải không, cụ? - Thức ngẩng lên, giọng nghẹn lại. - Đêm đầu cụ tới nhà con, cụ hỏi ngay có ai gọi thẳng tên thằng bé chưa, rồi cụ cấm cả làng gọi tên. Khi ấy cụ đã biết rồi.
- Tôi ngờ. - Cụ Tám nói. - Ngờ thôi thì chưa đủ để nói. Chuyện ma giấu, người bị giấu ngồi ngay trước mắt mà người nhà đi sát qua cũng không thấy, không nghe. Đó là lệ xưa các cụ truyền lại. Nhưng tôi phải chờ làng tìm hết các đường người đã. Nếu thằng bé rơi xuống nước, bị người bắt đi, mà tôi nói chuyện vong hồn ngay từ đêm đầu, làng sẽ loạn, người ta sẽ bỏ các hướng tìm thật mà đổ xô ra bụi tre phá cành đào đất trong đêm. Làm thế là hại thằng bé, chứ không cứu được nó.
Đúng lúc ấy, điện thoại của trưởng thôn Bình gọi tới máy của Thức. Anh bắt máy, nghe một lúc, mặt dần tái đi rồi lại hồng lên một chút vì nhẹ nhõm xen lẫn thất vọng. Tổ tìm hướng nam đã gọi về. Họ đi theo lời thầy bói, qua được hai con suối, hỏi khắp các xóm dọc đường, soi đèn từng bụi rậm, từng lều đồng, không một dấu vết, không một manh mối. Trời tối và mưa, họ đang quay về. Lời phán qua ba con nước, tới con nước thứ hai đã gãy.
Thức đặt điện thoại xuống bàn, nhìn cụ Tám.
- Tổ hướng nam về tay không rồi, cụ ạ. Thầy bói phán sai.
- Tôi biết nó sẽ sai. - Cụ Tám nói khẽ. - Người sống mà còn không biết thằng bé ở đâu, huống chi một ông thầy ngồi xem quẻ ở xã bên. Nhưng cho chúng nó đi cũng là việc phải làm. Đi hết đường người, làng mới chịu nghe đường khác. Giờ thì đường người đã hết rồi.
Ông kéo cuốn sổ lại gần, gập lại cẩn thận, rồi nhìn hai vợ chồng bằng ánh mắt của một người đã quyết định xong điều phải quyết.
- Nghe tôi nói cho kỹ đây. Thằng bé bị giữ trong bụi tre, nhưng thân thể nó không hề hấn gì đâu. Người bị ma giấu không bị đánh, không bị cào cấu. Nó ngồi trong ấy như người ngủ mê, không biết đói, không biết khát theo cách người thường. Cái vong kia giữ nó làm bạn ít ngày, không phải để hại nó. Nhưng muốn lấy nó ra, phải làm cho đúng lệ và phải biết chắc nó ở đó. Tuyệt đối không được manh động trong đêm. Đêm là lúc liên kết giữa vong với đứa trẻ chặt nhất. Đốt, phá, chặt, đào bới loạn lên trong đêm, đứa trẻ đang ngồi trong tâm bụi sẽ là người lĩnh đủ. Chờ trời sáng. Sáng ra, khi nắng lên, bụi tre tự nó lỏng cành hơn, người tìm nhìn rõ được từng kẽ lá. Khi ấy nếu thấy nó thật, tôi sẽ chỉ cho cách lấy nó ra bằng đủ ba thứ của lệ làng, làm đúng một lần, không thiếu thứ nào.
- Ba thứ gì, cụ? - Thức hỏi dồn.
- Rạng sáng tôi sẽ nói hết cho vòng trực nghe. - Cụ Tám đáp. - Giờ anh chị về nhà, cố chợp mắt lấy một chút. Sáng mai, làng kiểm tra bụi tre bằng mắt thường thật kỹ trước khi tính tiếp. Đừng nói chuyện đêm nay ra ngoài vội. Người làng đang mệt và đang sợ, nghe nửa vời sẽ sinh đồn thổi, đồn thổi sẽ sinh manh động.
Thức đứng dậy, rồi bỗng khựng lại ở giữa nhà. Anh quay lại nhìn ông già ngồi bên cuốn sổ, trong đầu là câu hỏi đã cào xé anh từ lúc nghe xong chuyện năm bảy mươi hai. Câu hỏi ấy anh không hỏi thì đêm nay anh không ngủ được, mà hỏi ra thì anh sợ nghe câu trả lời.
- Cụ ạ. - Anh nói chậm rãi. - Sao cụ không nói từ đêm đầu?
Cụ Tám im lặng một lúc lâu. Ông đưa tay vuốt mặt cuốn sổ tay cũ, giọng trầm xuống như nói cho chính mình nghe.
- Nói ra mà làng không tin, người ta cười, rồi người ta đốt bụi tre đi thì thằng bé hết đường về.