MA GIẤU TRONG BỤI TRE GAI - Chương 28: Người cha quay lại bờ đê
Khoảng sáu giờ sáng ngày chủ nhật, các tổ tìm kiếm của làng An Phú đã gần như kiệt sức hoàn toàn. Hai đêm trắng, một ngày ngâm nước ao và lội rừng keo,…
Nội dung chương
Khoảng sáu giờ sáng ngày chủ nhật, các tổ tìm kiếm của làng An Phú đã gần như kiệt sức hoàn toàn. Hai đêm trắng, một ngày ngâm nước ao và lội rừng keo, đã rút cạn sức của cả những thanh niên khỏe nhất. Ở nhà văn hóa thôn, người ta đang bàn kế hoạch của ngày thứ ba bằng những giọng nói khản đặc: tỏa vòng tìm ra các xã bên, đề nghị huyện hỗ trợ thêm người và phương tiện, rà lại tuyến đường liên xã theo cả hai hướng. Những kế hoạch ấy đều hợp lý, đều cần thiết, và đều mang một ý nghĩa ngầm mà không ai nói thành lời: làng này đã tìm hết trong làng rồi.
Thức không dự buổi họp ấy. Anh ngồi ở bậc cửa nhà mình một lúc sau khi ăn củ khoai nguội với vợ, nhìn tờ giấy ghi giờ giấc mà Liên vừa đưa, dòng cuối cùng nắn nót của cô cứ đập vào mắt anh: mười bảy giờ bốn mươi, đàn trâu qua bụi tre. Rồi anh đứng dậy, không nói với ai một lời nào, đi một mình ra bờ đê phía bắc.
Mặt đê buổi sáng ướt và trơn, sương chưa tan hết ở những chỗ trũng. Mấy đống tro của vòng trực đêm đã nguội, chỉ còn vệt đen trên cỏ và vài chiếc ghế nhựa chưa ai dọn. Thức đi chậm rãi tới quãng đê trước bụi tre, chỗ mà hai đêm nay anh đã đi qua không biết bao nhiêu lần với đèn pin, với gậy, với chó, với cả một hàng người làng. Anh dừng lại ở đúng chỗ chiếc dép của con anh được tìm thấy cách đây hai hôm, cách bụi tre chừng hai chục mét. Rồi anh ngồi xuống. Không phải ngồi để tìm. Anh ngồi xuống vì chân anh mỏi, và vì lần đầu tiên sau hai ngày chạy không ngừng, anh cho phép mình đối diện với điều day dứt nhất trong lòng.
Hai đêm qua, anh đi ngang chỗ này không biết bao nhiêu lần mà chưa một lần nhìn thật vào trong bụi.
Anh nói điều ấy thành tiếng, khẽ thôi, như nói với chính mình. Anh là thợ mộc. Cả đời anh làm việc bằng mắt và bằng tay: nhìn một tấm gỗ là biết nó cong ở đâu, sờ một mặt bào là biết nó đã phẳng hay chưa. Vậy mà với bụi tre này, thứ nằm ngay đầu làng, ngay trên đường con anh đi về mỗi ngày, anh đã đi qua nó như đi qua một phông nền. Anh soi đèn vào nó hai lần trong đêm đầu theo phân công của tổ, ánh đèn lướt qua lớp gai ngoài rồi đi tiếp, vì trong đầu anh khi ấy chỉ có ao, có sông, có cống, có những chỗ mà một đứa trẻ lạc có thể ngã xuống. Anh chưa từng nghĩ rằng đáp án có thể ngồi ngay sau bức tường gai mà anh vẫn nhìn thấy mỗi ngày từ năm anh còn nhỏ hơn con trai mình bây giờ.
Bây giờ, trong ánh sáng ban ngày đang lên, anh nhìn thật vào bụi tre. Lớp gai ngoài khô và xám ở những cành già, xanh đậm ở những cành non đan chéo lên nhau, dày tới mức mắt anh không xuyên qua nổi quá một sải tay. Bên trong là bóng râm đặc quánh ngay cả giữa buổi sáng. Anh nhìn rất lâu, nhìn từng kẽ cành, từng khoảng tối, cố tìm một dấu hiệu nào đó: một mảnh vải, một vệt đất mới, một cành gãy bất thường. Không có gì. Bụi tre ban ngày cũng kín như bụi tre ban đêm. Chỉ có một điều khác, một điều làm anh ngồi thẳng dậy và lắng nghe kỹ hơn: bụi tre ban ngày có tiếng. Tiếng chim sâu chuyền cành rất khẽ ở lớp ngoài, tiếng lá tre xào xạc khi gió qua, tiếng một con chim khách kêu ở lũy tre phía xa. Thứ im lặng phăng phắc nuốt hết mọi âm thanh của hai đêm trước, thứ im lặng mà vợ anh đã nhận ra ở quãng đê này, giờ đã mỏng đi nhiều dưới ánh sáng mặt trời. Bụi tre bây giờ nghe như một bụi tre bình thường của làng quê, dù mắt anh vẫn không nhìn thấu được vào tâm của nó.
Thức đứng dậy, phủi bùn ở đầu gối. Anh biết mình phải quay về nhà văn hóa dự họp, ký vào kế hoạch mở rộng tìm kiếm, làm phần việc của một người cha trong một cuộc tìm kiếm có tổ chức. Dù trong lòng anh, sau câu chuyện ở nhà cụ Tám đêm qua, anh đã tin gần như chắc chắn rằng con anh không ở các xã bên, không ở huyện, không ở bất cứ nơi nào mà kế hoạch ngày thứ ba sắp mở ra. Con anh ở ngay gần đây thôi. Sát tới mức tờ giấy giờ giấc của vợ anh, can xăng suýt bị đốt đêm qua và tiếng nhai mà vợ anh nghe được lúc rạng sáng đều cùng chỉ về một chỗ. Nhưng tin là một chuyện, chứng minh cho cả làng thấy lại là chuyện khác, và anh không thể bắt cả làng dừng kế hoạch mở rộng chỉ bằng niềm tin của nhà mình.
Ngồi trên mặt đê lạnh, Thức nghĩ về nhiều thứ cùng một lúc. Anh nghĩ về bộ bàn ghế gỗ đóng dở trong xưởng, đơn hàng hẹn giao đúng ngày chủ nhật hôm nay, giờ nằm phủ bụi bào trong góc nhà kho mà không ai còn nhớ tới. Anh nghĩ về buổi chiều ngày mười ba, khi anh mải gõ cho xong cái chốt mộng cuối cùng, nghe tiếng con dắt trâu ra khỏi ngõ mà không ngẩng đầu lên dặn con một câu về sớm. Anh nghĩ về chính mình trong đêm qua, đứng trước can xăng của Hùng, tay đã hơi nhấc lên. Người cha trong anh, suốt hai ngày này, liên tục tới muộn: muộn một lời dặn buổi chiều, muộn một cái nhìn thật vào bụi tre trong đêm đầu, suýt muộn cả một cái gật đầu không thể rút lại trong đêm thứ hai. Anh ngồi đó, giữa buổi sáng ngày thứ ba, và tự hứa với lòng mình một điều rất cụ thể, không hề lớn lao: từ giờ, bất kể chuyện gì xảy ra tiếp theo, anh sẽ không tới muộn nữa. Anh sẽ là người đầu tiên nhìn vào, người đầu tiên bước vào, người đầu tiên đưa tay ra.
Anh cũng nghĩ tới cụ Tám và những lời ông già nói trong nhà ông lúc nửa đêm. Khi ấy, trong ánh đèn dầu, câu chuyện về cô gái chết bom và cái vong dưới gốc tre nghe như một câu chuyện của một thế giới khác, xa và khó tin. Nhưng ngồi ở đây, giữa ban ngày, trước bức tường gai có tiếng chim và tiếng lá như mọi bụi tre khác của làng, câu chuyện ấy bỗng trở nên gần một cách đáng sợ. Nếu nó là thật, thì chỉ cách anh vài bước chân, sau lớp gai kia, là một đứa trẻ mười tuổi đã ngồi suốt hai đêm trong bóng tối mà anh không hề hay biết. Ý nghĩ ấy làm hai tay anh run lên, không phải vì lạnh. Anh đưa tay chống xuống mặt đê, cảm nhận cái lạnh và cái ẩm của đất thấm qua da tay. Và anh chợt hiểu vì sao cụ Tám bắt cả làng phải chờ trời sáng. Không phải vì lệ, không hẳn vì lệ, mà vì chỉ trong ánh sáng này, người ta mới đủ bình tĩnh để nhìn một sự thật như thế mà không phát điên lên và làm liều.
Anh vừa quay lưng đi được vài bước thì nghe tiếng chân chạy dồn dập trên mặt đê và tiếng gọi hổn hển từ phía đầu làng. Anh Phạm Văn Lương, người làng ở xóm dưới, đang chạy về phía anh, một tay xách chiếc liềm cắt cỏ, bao tải vắt trên vai còn chưa kịp bỏ xuống, mặt tái mét, thở không ra hơi. Lương chạy tới nơi, nắm lấy cánh tay Thức, nói đứt quãng như người vừa nhìn thấy một điều quá sức chịu đựng của mình:
- Anh Thức! Ra bụi tre mau! Có... có cái gì trong bụi tre!
Trên quãng đê ngắn chạy theo Lương, đầu óc Thức lạ thay lại rất tỉnh. Anh không nghĩ thành câu chữ gì rõ ràng. Anh chỉ đếm, theo thói quen của hai ngày qua, những thứ mình nhìn thấy trên đường chạy: vệt tro đen của đống lửa trực đêm, chiếc ghế nhựa đổ nghiêng chưa ai dựng, khoảng cỏ rạp xuống ở rìa đê mà trước đây anh chưa từng để ý. Và phía trước là bức tường gai quen thuộc đang lớn dần lên trong ánh sáng buổi sáng. Mỗi bước chạy, tim anh đập mạnh hơn một nhịp. Anh sợ điều mình sắp nhìn thấy, sợ theo cả hai hướng ngược nhau: sợ nó không phải là con anh, chỉ là một con vật hay một trò nhầm lẫn của một người cũng đã mệt như anh. Và anh cũng sợ nó đúng là con anh, sau hai đêm ngồi trong bóng tối, trong một tình trạng mà người cha nào cũng không dám hình dung trọn vẹn. Hai nỗi sợ ấy níu nhau trong ngực anh suốt quãng đường chạy chưa đầy một phút mà dài như một buổi chiều.
Anh chạy. Anh chạy theo Lương về phía bụi tre, trên con đường đê mà anh đã đi lại suốt hai ngày, với một ý nghĩ duy nhất gõ dồn trong đầu theo từng bước chân. Lần này, anh sẽ nhìn thật vào trong bụi, dù phải nhìn bằng bất cứ giá nào. Sương buổi sáng bay là là trên mặt ruộng phía dưới đê. Tiếng gà, tiếng người của làng ở sau lưng anh bỗng trở nên rất xa, như thuộc về một buổi sáng bình thường nào khác. Đó là một buổi sáng mà lẽ ra anh đang ở trong xưởng gỗ của mình, bào cho xong mặt bàn của đơn hàng hẹn giao hôm nay. Còn vợ anh đang dọn hàng khô ra sạp chợ xã, còn con trai anh đang ngủ nướng chờ chị gọi dậy ăn sáng trước khi tới trường. Buổi sáng bình thường ấy đã bị lấy đi từ chiều thứ sáu. Và buổi sáng hôm nay, dù kết quả là gì, sẽ là buổi sáng nó được trả lại, hoặc bị lấy đi vĩnh viễn. Anh chạy nhanh hơn, bỏ xa cả tiếng thở hổn hển của chính mình, hướng thẳng về phía bức tường gai đang chờ ở cuối đoạn đê.