MA GIẤU TRONG BỤI TRE GAI - Chương 29: Sáng ngày thứ ba
Buổi sáng ngày thứ ba ở nhà Thức bắt đầu bằng ấm nước đun lại trên bếp và tờ giấy ghi giờ giấc đặt ngay ngắn trên bàn. Liên đánh thức Hạnh dậy, hai mẹ…
Nội dung chương
Buổi sáng ngày thứ ba ở nhà Thức bắt đầu bằng ấm nước đun lại trên bếp và tờ giấy ghi giờ giấc đặt ngay ngắn trên bàn. Liên đánh thức Hạnh dậy, hai mẹ con rửa mặt, thay áo, chuẩn bị ra nhà văn hóa thôn dự buổi họp mở rộng việc tìm kiếm mà cả làng đã hẹn từ lúc nửa đêm. Hạnh lặng lẽ gấp chiếc áo của em trai lại, đặt lên đầu giường của nó. Đó là một cử chỉ gọn gàng và bình tĩnh tới mức làm Liên vừa thương vừa lo: con bé đã học cách thu xếp nỗi sợ của mình vào những việc nhỏ, giống hệt mẹ nó.
Ở nhà văn hóa, người đã tới gần đủ các tổ. Trưởng thôn Bình đứng trước tấm bản đồ xã vẽ tay treo trên tường, tay cầm chiếc bút dạ, giọng khản đặc đang trình bày kế hoạch ngày thứ ba. Một tổ ở lại làng rà lại lần cuối các điểm trong làng, hai tổ tỏa sang các xã bên hỏi thăm từng thôn. Một tổ theo anh Đức lên huyện làm việc về việc hỗ trợ tìm kiếm. Công an viên Đức ngồi ở bàn đầu, trước mặt là tập hồ sơ ghi chép của hai ngày, thỉnh thoảng bổ sung một chi tiết thủ tục. Không khí buổi họp nặng và chậm. Ai cũng hiểu đây là kế hoạch của sự bế tắc có tổ chức: làm tất cả những gì còn có thể làm, vì không làm gì thì không chịu nổi.
Trước khi buổi họp bắt đầu ít phút, trong lúc người làng còn đang lục tục vào chỗ, câu chuyện về buổi sáng của anh Phạm Văn Lương đã kịp truyền qua mấy người ngồi gần cửa. Đó là đúng cái cách anh sẽ kể lại sau này tại bờ đê cho cả làng nghe. Liên ngồi ở hàng ghế thứ hai, nghe được câu chuyện ấy qua lời kể lại rì rầm, và sau này, khi anh Lương kể trực tiếp tại hiện trường, cô mới biết từng chi tiết của nó đều khớp nhau.
Anh Lương dậy từ lúc trời còn tối, như mọi ngày chăn bò của nhà anh. Anh ra chuồng cho bò ăn rơm khô, rồi xách chiếc liềm và chiếc bao tải, đi ra bãi cỏ ven đê cắt cỏ sớm, thứ cỏ còn đẫm sương mà bò nhà anh thích ăn nhất. Đường ra bãi cỏ đi ngang qua bụi tre gai lớn ở đầu đê, con đường anh đã đi hàng nghìn lần trong đời. Sáng hôm ấy, khi đi ngang bụi tre, anh chợt khựng lại vì một điều không bình thường: quanh gốc bụi tre, ở phía mặt đê, có một vệt cỏ rạp xuống bất thường. Vệt cỏ rạp thành một khoảng tròn đều, như thể có một vật gì nặng đã ngồi hoặc nằm đè lên đó rất lâu, lâu tới mức cỏ gãy gập xuống sát đất và chưa kịp ngóc lên sau hai ngày mưa. Xung quanh vệt cỏ rạp ấy, đất ẩm còn in những dấu trượt mờ mà anh không sao lý giải được. Cùng lúc, một thứ mùi ngai ngái lạ thoảng qua trong sương sớm, không phải mùi bùn, không phải mùi lá mục quen thuộc của bờ đê, mà là mùi của một chỗ kín lâu ngày không có gió lùa, vừa được hé ra một chút vào buổi sáng.
Đó là lúc buổi họp trong nhà văn hóa bắt đầu. Trưởng thôn mới nói được câu mở đầu, phân công tới tổ thứ nhất, thì ngoài sân có tiếng chân chạy thình thịch và tiếng một thanh niên trực đêm hổn hển gọi vọng vào: tin từ bờ đê. Anh Lương không tự ý làm gì ở bụi tre. Anh chạy về làng báo tin trước, người báo đầu tiên gặp được là Thức ở ngay đoạn đê gần đó, và giờ người thứ hai đang chạy thẳng tới nhà văn hóa.
Cả gian nhà văn hóa như nín thở trong một giây, rồi bùng lên. Ghế đổ, người đứng bật dậy, tiếng hỏi nhau dồn dập át cả tiếng trưởng thôn gọi giữ trật tự. Liên đứng dậy nhanh tới mức chiếc ghế nhựa sau lưng cô ngã ngửa ra sàn. Cô không nghe rõ người báo tin nói gì giữa đám đông ồn ào, chỉ nghe được hai tiếng bụi tre lặp đi lặp lại. Cô nhìn thấy khuôn mặt của chồng cô không có trong phòng họp, điều đó tự nó đã nói lên tất cả: Thức đã ở ngoài ấy rồi, Thức đã biết trước cô.
Cô chạy. Cô bỏ cả đôi dép đang đi ở thềm nhà văn hóa, chạy chân đất trên con đường làng còn ướt sương và bùn mỏng, theo đoàn người đang đổ ra bờ đê phía bắc. Hạnh chạy bên cạnh cô, tóc chưa kịp buộc, vừa chạy vừa gọi mẹ chờ con với. Hàng xóm hai bên đường nghe tiếng ồn cũng mở cổng chạy theo, người còn cầm bát cơm ăn dở, người còn đi chân đất như cô. Đoàn người dài dần ra trên đường làng, không ai bảo ai, tất cả cùng hướng về một điểm duy nhất: bụi tre ở đầu đê, nơi mà hai ngày qua cả làng đã ngang qua chẳng biết bao nhiêu lần.
Chân đất của Liên giẫm lên sỏi nhỏ đau nhói, nhưng cô không chậm lại một bước nào. Trong đầu cô giờ chỉ còn một âm thanh duy nhất. Đó là thứ âm thanh mà cô đã nghe lúc bốn giờ rưỡi sáng và đã để người ta gạt đi, thứ âm thanh mà chồng cô cũng đã gạt đi ở bậc cửa nhà mình: tiếng nhai rất khẽ, đều đặn, trong bụi tre. Cô vừa chạy vừa nghĩ tới nó, và mỗi bước chân như một lời tự trách: mình đã nghe thấy, mình đã ở ngay đó, mình đã ngồi cách nó chỉ vài bước chân. Rồi một ý nghĩ khác chen vào, mạnh hơn, kéo cô chạy nhanh hơn nữa: nó còn nhai được, nghĩa là nó còn sống. Đứa trẻ còn nhai được trong bụi tre sau hai đêm thì nó còn sống. Cô bám vào ý nghĩ ấy như bám vào một sợi dây thừng thả xuống giếng.
Đoàn người lên tới đầu đê thì chậm lại, rồi dừng hẳn, dồn thành một đám đông lặng phăng phắc ở khoảng đất trống trước bụi tre. Liên chen qua những bờ vai ướt sương của người làng, chân đất lấm bùn, tóc xõa, hơi thở đứt quãng. Phía trước đám đông, cách bức tường gai vài bước chân, anh Phạm Văn Lương đang đứng, chiếc liềm vẫn cầm trên tay, bao tải cỏ còn trống không vắt trên vai. Mặt anh trắng bệch như người vừa ốm dậy. Anh giơ tay, chỉ thẳng về phía bụi tre, về một điểm ở lưng chừng bức tường gai mà từ chỗ Liên đứng, cô chưa nhìn thấy gì ngoài lá và gai đan dày trong ánh sáng buổi sáng.
Trong đám đông đang dồn lại, Liên thoáng thấy cụ Tám cũng vừa được người dìu lên tới nơi, chống gậy đứng ở rìa khoảng đất, mặt nghiêm lại, mắt nhìn chằm chằm vào bụi tre như người đang nghe ngóng một điều gì rất xa. Bên cạnh cụ, trưởng thôn Bình đang cố giữ đám đông đứng yên, hai tay giang ra, miệng liên tục nhắc mọi người không được chen lên, không được ồn ào, chờ nghe anh Lương nói hết đã. Đức, công an viên xã, đứng ngay sau Bình, tay cầm sẵn cuốn sổ ghi chép, mặt căng thẳng không kém ai. Cả bộ máy của làng trong hai ngày qua, từ lệ làng tới thủ tục, giờ cùng có mặt ở một khoảng đất nhỏ trước bụi tre, và tất cả cùng im lặng. Sự im lặng ấy khác hẳn mọi sự im lặng của hai đêm trước. Nó là im lặng của người ta trước một cánh cửa sắp mở, không ai dám thở mạnh vì sợ làm vỡ mất giây phút mong manh nhất của ba ngày tìm kiếm.
Liên đứng giữa đám đông ấy, chân đất lạnh buốt trên mặt đê ướt, hai tay nắm chặt lấy nhau tới mức móng tay bấm vào da. Cô nhìn theo hướng tay anh Lương chỉ, nhìn vào bức tường gai xanh thẫm trong nắng sớm, và chờ. Cô chờ một tiếng nói, một lời xác nhận, một cái gật đầu đủ chắc chắn để hai ngày địa ngục của gia đình cô khép lại. Xung quanh cô, mấy bà hàng xóm đã bắt đầu khóc thầm, phần vì mừng phần vì sợ điều sắp nghe. Hạnh đứng sát bên mẹ, một tay nắm chặt vạt áo của mẹ, tay kia vẫn ôm chiếc áo của em mà con bé mang theo từ nhà lúc nào không hay. Hai mẹ con đứng như thế, giữa cả làng, trong ánh sáng trong trẻo của buổi sáng ngày thứ ba, hướng về phía bụi tre đã giữ con trai và em trai của họ suốt hai đêm trời.
Cô chờ. Và trong lúc chờ, cô bỗng nhớ lại toàn bộ hành trình của hai ngày qua theo một thứ tự rất rõ ràng, như người ta nhớ lại một con đường vừa đi qua trong đêm tối mà giờ mới có đèn để nhìn. Đó là chiếc dép ở bờ đê, câu hỏi của cô giữa buổi họp nhà văn hóa, cuốn sổ tay của ông già mở sẵn lúc nửa đêm, can xăng bị khóa vào kho. Đó còn là câu nói của một ông già khác về cái hố chôn vội, và tiếng nhai khẽ trong đêm trực mà chỉ mình cô nghe thấy. Tất cả những mảnh rời rạc ấy, trong buổi sáng hôm nay, đang tự xếp lại thành một hình nguyên vẹn trước mắt cô, chỉ còn thiếu mảnh cuối cùng: một lời xác nhận từ người đàn ông đang đứng chỉ tay vào bụi tre kia. Cô nín thở chờ mảnh cuối cùng ấy, như chờ một cánh cửa mở ra sau hai ngày gõ không ngừng nghỉ. Gió sáng thổi qua đầu đê, mang theo mùi cỏ ướt và mùi khói bếp của những nhà dậy sớm trong làng. Đó là những mùi của một ngày bình thường đang bắt đầu ở khắp nơi, trừ khoảng đất nhỏ này, nơi cả một làng người đang đứng im như nín thở cùng cô. Họ chờ một người đàn ông chăn bò cất tiếng nói ra điều anh đã nhìn thấy qua lớp cành gai lúc trời vừa sáng.
Đoàn người dừng lại ở đầu đê. Phía trước, anh Lương đang đứng chỉ tay về phía bụi tre, mặt trắng bệch.