MA GIẤU TRONG BỤI TRE GAI - Chương 35: Trình báo lên xã
Sáng ngày mười sáu tháng mười một, Thức đặt gói khăn tay lên bàn thờ gia tiên, thắp một nén hương, rồi đứng lặng một lúc lâu trước khi đưa tay lấy nó…
Nội dung chương
Sáng ngày mười sáu tháng mười một, Thức đặt gói khăn tay lên bàn thờ gia tiên, thắp một nén hương, rồi đứng lặng một lúc lâu trước khi đưa tay lấy nó xuống.
Gói khăn ấy đã nằm trên bàn thờ nhà anh đúng một ngày. Từ lúc ở bờ đê về, Liên gói lại cẩn thận, đặt lên chỗ trang trọng nhất trong nhà, cạnh bát hương, không ai trong nhà dám mở ra xem lại. Hàng xóm sang thăm, có người tò mò hỏi trong khăn có gì, vợ chồng anh chỉ nói là vật móc ra từ miệng thằng bé, đợi mang lên xã trình báo rồi mới hay. Nói thế là người ta cũng không hỏi thêm nữa. Cả làng An Phú sau buổi sáng hôm qua đều hiểu có những thứ không nên xúm vào xem như xem một món đồ lạ.
Hương cháy được một nửa, Thức mới lấy gói khăn xuống, bọc thêm một lớp túi vải sạch bên ngoài, bỏ vào túi áo ngực. Chỗ vết gai cào trên hai tay anh đã se lại thành những vệt đỏ mảnh, chạm vào nước là xót. Anh nhìn bàn thờ, khấn khẽ trong miệng một câu không thành lời rõ ràng, đại ý rằng con anh đã về, còn việc của ai nằm trong gói khăn này, nhà anh sẽ đi đến nơi đến chốn, không bỏ dở.
Trưởng thôn Bình đã chờ sẵn ở sân. Anh Bình mang theo sổ ghi chép của thôn, mặc áo khoác chỉnh tề, mặt còn nguyên vẻ mệt của mấy ngày tìm kiếm nhưng giọng nói đã vững lại như mọi ngày làm việc với xã.
- Anh để tôi đi cùng. - Bình nói. - Việc này thôn phải có mặt. Lên xã, anh Đức sẽ lập biên bản. Mình cứ trình bày đúng như hôm qua, không thêm không bớt.
Liên ở lại trạm y tế với con. Trước khi Thức đi, cô dặn đi dặn lại một câu.
- Anh nhớ nói rõ là móc ra từ miệng thằng bé, trước mặt bao nhiêu người ở bờ đê. Đừng để người ta ghi thiếu một chữ nào.
- Anh nhớ.
Đường từ nhà Thức lên trụ sở xã An Phú không xa, đi xe máy chừng mười phút. Buổi sáng đầu tuần, sân xã đã có mấy người dân tới làm giấy tờ, ngồi chờ ở hàng ghế trước phòng tiếp dân. Thức ôm túi vải trước ngực đi vào, tự nhiên thấy hồi hộp như lần đầu lên xã làm giấy khai sinh cho con. Việc anh sắp trình báo không giống bất cứ việc giấy tờ nào anh từng làm trong đời. Nó là một mẩu xương người. Nó dính tới một đứa trẻ vừa được cứu ra khỏi bụi tre, và dính tới một người nào đó mà cả làng chưa biết tên.
Anh Trần Văn Đức, công an viên xã, đã chờ trong phòng làm việc. Trên bàn của Đức có sẵn sổ biên bản, máy ảnh của xã và một hộp túi niêm phong bằng nhựa trong, loại vẫn dùng để đựng vật chứng trong các vụ việc ở xã. Đức bắt tay Thức và trưởng thôn, mời hai người ngồi, rót nước chè, rồi mở sổ ra trước mặt cả ba.
- Anh Thức, anh kể lại từ đầu cho tôi ghi. - Đức nói. - Kể đúng trình tự hôm qua. Lúc nào phát hiện, ai gọi, làm những gì, vật này ra khỏi miệng cháu lúc nào, sau đó để ở đâu, hôm nay mang lên đây ra sao. Anh cứ kể chậm, tôi ghi chậm.
Thức kể. Anh kể từ lúc anh Lương chạy tới gọi ở đầu đê, kể chuyện làng đứng vòng quanh bụi tre, kể tiếng gọi duy nhất của mình và điều anh nhìn thấy sau tiếng gọi ấy. Tới đoạn đó, anh dừng lại một nhịp. Đức ngẩng lên nhìn anh, bút vẫn để trên trang giấy.
- Phần ấy anh cứ ghi là cháu nó quay đầu lại phía tôi. - Thức nói khẽ. - Còn quay thế nào, tôi nói ra ở đây cũng không ai hình dung được. Người ở bờ đê hôm qua ai cũng thấy. Anh hỏi anh Bình thì biết.
Bình gật đầu xác nhận, không nói thêm. Đức nhìn hai người một lúc, rồi ghi xuống sổ theo đúng cách nói gọn nhất, không thêm một chữ nào về điều không thể mô tả bằng ngôn ngữ biên bản. Thức thầm cảm ơn sự im lặng đúng chỗ ấy. Có những việc, giấy tờ chỉ cần ghi rằng nó đã xảy ra trước mặt nhiều người, thế là đủ.
Anh kể tiếp chuyện mâm đồng, đuốc rơm, chậu nước tạt vào gốc tre, chuyện cành tre rẽ ra, chuyện anh chui vào bế con và móc vật cứng từ miệng bé ra ngay trên bờ đê trước mặt trưởng thôn và dân làng. Kể tới đâu, Đức ghi tới đó, thỉnh thoảng hỏi lại một mốc giờ cho rõ. Bảy giờ hai mươi là lúc tới nơi. Khoảng bảy giờ hai lăm tới bảy giờ bốn mươi là lúc làm lễ phá giấu và bế cháu ra. Vật được gói vào khăn tay của chị Liên ngay tại chỗ, mang về nhà, đặt trên bàn thờ gia tiên một ngày, sáng nay mang thẳng lên xã, không qua tay ai khác.
- Rồi. - Đức nói. - Bây giờ anh mở túi ra, đặt lên bàn cho tôi chụp ảnh và mô tả. Mở chậm thôi.
Thức đặt túi vải lên bàn, tháo dây buộc, mở lớp khăn tay ra trước mặt ba người.
Mẩu xương nằm đó, nhỏ, xám bẩn, đất đen vẫn còn bám ở các kẽ. Chiếc nhẫn đồng đeo trên mẩu xương gỉ xanh loang lổ, nhưng ở chỗ không bị gỉ phủ, ánh đồng cũ vẫn ánh lên dưới bóng đèn phòng làm việc. Trong căn phòng hành chính sáng đèn, có mùi giấy và mùi trà, vật ấy trông càng lạ. Nó thuộc về một nơi rất khác, một thời rất khác, và nó đã đi một quãng đường không ai tưởng tượng nổi để nằm trên mặt bàn này vào sáng thứ hai đầu tuần.
Đức đeo găng tay, cầm máy ảnh chụp nhiều góc. Chụp toàn thể mẩu xương và chiếc nhẫn. Chụp riêng mặt ngoài chiếc nhẫn, trơn, không hoa văn. Rồi anh nhẹ nhàng xoay chiếc nhẫn trên đốt xương, chụp mặt trong của nó. Ở mặt trong, dưới lớp gỉ mỏng, có hai chữ khắc chìm lồng vào nhau, nét khắc đã mòn theo năm tháng nhưng vẫn đọc được.
Đức cúi sát xuống nhìn, rồi đọc thành tiếng, chậm rãi.
- Chữ M. Và chữ T. Lồng vào nhau.
Anh ghi vào biên bản từng chi tiết một, đọc to lên cho Thức và Bình cùng nghe trước khi viết tiếp. Mẩu đốt xương ngón tay người, kích thước ước lượng, màu xám bẩn. Một chiếc nhẫn đồng gỉ xanh loang lổ, mặt ngoài trơn, mặt trong khắc chìm hai chữ lồng M và T. Hiện trạng khi tiếp nhận là nhẫn còn đeo nguyên trên mẩu xương, đúng như lúc được lấy ra tại hiện trường. Sau khi chụp ảnh xong xuôi, Đức đặt mẩu xương cùng chiếc nhẫn vào túi niêm phong, ép miệng túi, ghi ngày giờ tiếp nhận lên mép niêm phong và mời Thức cùng trưởng thôn ký xác nhận vào biên bản và lên chính mép túi ấy.
Làm xong thủ tục, Thức mới nói điều anh đã nghĩ suốt từ đêm qua, điều vợ chồng anh đã bàn với nhau bên giường bệnh của con cho tới khuya.
- Anh Đức, tôi có một đề nghị, nhờ anh ghi vào biên bản ý kiến của gia đình.
- Anh cứ nói.
- Nhà tôi muốn làm rõ dưới gốc bụi tre ấy có gì. - Thức nói, từng chữ một rõ ràng. - Thằng bé nhà tôi không tự mang cái xương này vào bụi tre được. Nó cầm theo ra, hay nó ngậm phải ở trong ấy, thì cũng có nghĩa là ở dưới gốc tre có người. Nếu đúng là có người nằm ở đó, không biết là ai, nằm từ bao giờ, thì gia đình tôi xin phép làng và xã cho được cùng mọi người đào lên, an táng đàng hoàng cho người ta. Con tôi được người ta thả ra còn nguyên vẹn. Ơn ấy nhà tôi không biết trả bằng cách nào khác.
Căn phòng im lặng một lúc. Trưởng thôn Bình đặt tay lên cuốn sổ của thôn, gật đầu.
- Ý kiến này thôn ủng hộ. Nhưng làm gì cũng phải có trình tự. Không thể nói đào là sáng mai ra đào ngay được.
Đức ghi ý kiến của Thức vào biên bản, đọc lại cho cả phòng nghe, rồi nói rõ quan điểm của xã như anh được trao đổi từ trước buổi làm việc.
- Chủ tịch xã đã biết việc này từ hôm qua. Ý kiến của xã là thế này. Trước hết phải xác minh danh tính qua chiếc nhẫn này đã. Chữ lồng, kiểu nhẫn, niên đại, hỏi các cụ cao tuổi ở làng mình và các làng bên, xã sẽ gửi thông báo mô tả hiện vật lên huyện và sang các xã lân cận. Khi nào có manh mối chắc chắn về người đeo nhẫn, xã mới tính chuyện đào gốc tre, và đào cũng phải có biên bản, có người chứng kiến, có gia đình người ta nếu tìm được. Anh Thức cứ yên tâm, việc anh đề nghị đã được ghi nhận chính thức từ hôm nay. Không ai bỏ qua chuyện này đâu.
Thức gật đầu. Anh hiểu. Một mẩu xương là một việc lớn. Nó cần giấy tờ, cần người làm chứng, cần thời gian, dù trong lòng anh, người nằm dưới gốc tre kia đã chờ đủ lâu rồi, chờ lâu hơn bất cứ sự chờ đợi nào anh có thể hình dung.
Đức cất túi niêm phong vào tủ hồ sơ, khóa lại, rồi quay lại bàn, tự tay rót thêm chén nước cho Thức. Trước khi hai người ra về, anh đứng ở cửa phòng làm việc, nhìn theo gói niêm phong đã nằm yên trong tủ như còn nghĩ thêm điều gì, rồi nói một câu không có trong biên bản.
- Cái nhẫn này chắc chắn của ai đó có tên bắt đầu bằng chữ M.
Thức bước ra sân xã, nắng yếu đầu tuần phủ lên những hàng ghế chờ đã vắng người. Anh ngẩng lên nhìn trời. Trong túi áo ngực của anh giờ không còn gói khăn nặng nữa, mà lòng anh lại không nhẹ đi chút nào. Từ hôm nay, chiếc nhẫn ấy không còn là việc riêng của nhà anh. Nó đã vào sổ, vào ảnh, vào niêm phong của xã, và nó bắt đầu đi tìm chủ của nó bằng con đường của người sống, con đường chậm mà chắc, như vợ anh vẫn nói.