MA GIẤU TRONG BỤI TRE GAI - Chương 5: Bài ru cô áo hoa
Khuya xuống, nhà Thức vẫn sáng đèn như ban ngày. Liên ngồi ở gian giữa, trước mặt là ấm nước nóng vừa đun sẵn cho các tổ ghé qua, bên cạnh là chiếc điện…
Nội dung chương
Khuya xuống, nhà Thức vẫn sáng đèn như ban ngày.
Liên ngồi ở gian giữa, trước mặt là ấm nước nóng vừa đun sẵn cho các tổ ghé qua, bên cạnh là chiếc điện thoại bàn đặt ngay ngắn trên mặt tủ, chuông reo lên một tiếng là cô giật mình. Từ lúc làng chia tổ ra đi, điện thoại đã reo vài lần, nhưng toàn là họ hàng ở xã bên gọi tới hỏi tin, người quen nghe chuyện qua hàng xóm gọi tới xác nhận xem có đúng là nhà cô mất trẻ không. Không có cuộc gọi nào mang theo tin mà cô đang chờ.
Hạnh ngồi đối diện mẹ, ôm gối, mắt sưng đỏ. Con bé đã khóc nhiều tới mức giờ không khóc thành tiếng nữa, chỉ thỉnh thoảng vai lại run lên. Nó cứ nhìn ra cửa, mỗi lần có tiếng chân ngoài ngõ là lại đứng bật dậy, rồi ngồi xuống, vì đó hoá ra chỉ là một tổ tìm ghé vào xin nước nóng hoặc báo lại một đoạn đường đã rà xong.
- Tổ bờ đê về chưa hả mẹ?
- Chưa. Bố con đi với tổ ấy, có tin là bố gọi về ngay.
- Tổ ao Sen thì sao?
- Mới có người chạy qua nói chưa thấy gì, đang khua ven bờ.
Hạnh gật đầu, rồi lại im. Trong nhà, tiếng kim đồng hồ nhích từng nấc, tiếng mưa trên mái ngói và tiếng nước sôi trong ấm quyện vào nhau thành một thứ âm thanh kéo dài, làm cho sự chờ đợi càng nặng.
Hàng xóm qua lại không ngớt. Người mang sang một can nước sạch, người mang mấy chiếc đèn pin dự phòng, người chỉ đứng ở cửa hỏi một câu rồi lặng lẽ đi ra để không làm rối thêm. Liên tiếp hết, cảm ơn hết, giọng cô vẫn đều đều như khi cô bán hàng ở chợ, nhưng tay cô thì lạnh và thỉnh thoảng lại với ra chạm vào chiếc điện thoại như sợ nó rời khỏi chỗ.
Để dỗ con gái bớt khóc, cũng là để chính mình có một việc gì đó mà làm với miệng và tay, Liên bắt đầu vo lại mấy chiếc áo mưa ướt của các tổ vừa thay ra, phơi lên dây trong hiên. Miệng cô vô thức hát khẽ một bài ru cũ.
Đó là bài ru của mẹ cô, truyền lại từ thời cô còn nằm võng. Không phải bài ru in trong sách, cũng không giống hẳn bài nào người ta vẫn hát ở làng này. Mẹ cô tự chế thêm lời theo những hình ảnh quanh đồng ruộng, trong đó có một câu mà hai chị em Hạnh và Nam đều thuộc từ nhỏ, câu về cô áo hoa qua đồng. Ngày Nam còn bé, cứ hễ nó khóc đêm là Liên lại bế nó đi lại trong gian nhà này và hát câu ấy. Giọng ru chậm, buồn, có hình ảnh một người đàn bà mặc áo hoa đi qua cánh đồng vào lúc trời sắp tối, gánh trên vai một gánh hàng nhẹ, vừa đi vừa hát cho trẻ con ngủ.
Liên hát mới được vài câu thì dừng lại. Hạnh ngẩng lên.
- Mẹ hát tiếp đi. Hồi bé em nó cứ nghe bài này là ngủ.
- Mẹ quên mất đoạn sau rồi.
Thật ra cô không quên. Cô chỉ bỗng thấy câu hát ấy vang lên trong một đêm như đêm nay thì lạnh quá. Cô áo hoa qua đồng. Ngoài đồng tối và mưa. Con trai cô đang ở đâu đó ngoài kia, hoặc không ở ngoài kia nữa. Cô đặt chiếc áo mưa xuống, ngồi lại bên con gái, đưa tay vuốt tóc nó.
Hạnh bỗng kể lại giờ giấc buổi chiều của em, giọng con bé đứt quãng nhưng cố nói cho rõ, như nó sợ mình quên mất một chi tiết nào sẽ làm chậm việc tìm em.
- Chiều nay em ra đồng khoảng bốn giờ rưỡi, mẹ ạ. Lúc sáng nó bảo với con là chiều nó bảo sẽ lùa trâu về sớm kẻo mưa, nó còn bảo về sớm để làm bài tập toán. Con đi học về muộn vì xe buýt hỏng, chứ không thì con đã ra đồng đón nó rồi. Mọi hôm con về sớm là con hay ra đầu đê đón nó với đàn trâu.
- Không phải lỗi của con.
- Nhưng nếu con về đúng giờ...
- Hạnh. Nghe mẹ nói. Không phải lỗi của con, cũng chưa biết là lỗi của ai. Giờ nhà mình chỉ làm được một việc là tìm. Con ở nhà trực điện thoại, nhớ giờ giấc cho rõ để ai hỏi thì kể lại, thế là con đang giúp tìm em rồi.
Hạnh gật đầu, nước mắt lại rơi xuống. Nó kể thêm rằng Nam dạo này sợ bóng tối hơn trước, có lần chăn trâu về muộn bị chị trêu là nhát, nó cãi rằng không phải nhát mà là ngoài đê lúc nhá nhem nghe tiếng tre kêu ghê lắm. Liên nghe mà lòng thắt lại. Một đứa trẻ biết sợ như thế, nó sẽ không tự ý ở lại ngoài đồng chơi khi trời đã tối và mưa đang rơi. Điều đó hai vợ chồng cô đều đã nghĩ tới ngoài bờ đê lúc chập tối, và càng nghĩ càng không tìm được một lối ra nào dễ chịu.
Gần mười một giờ đêm, một bà hàng xóm ở xóm dưới ghé vào. Bà mang theo một nắm hương và một gói muối nhỏ, đặt lên bàn, nói là để sẵn nếu nhà cần làm lễ gì thì có. Rồi bà nhìn quanh gian nhà, hạ giọng.
- Tôi nói câu này, nhà chị đừng giận. Trẻ con đi qua bụi tre giờ nhá nhem là kiêng lắm đấy. Cái bụi ở đầu đê ấy, người già vẫn bảo nặng vía. Có khi nào...
Liên ngẩng lên. Cô không to tiếng. Cô chỉ đứng dậy, cầm gói muối và nắm hương đặt lại vào tay bà, giọng rất nhẹ.
- Bác mang về giúp em. Nhà em đang tìm người, chưa làm lễ gì cả. Bác thương thì mai ra đồng tìm giúp nhà em một buổi, thế là quý nhất.
Bà hàng xóm lúng túng, nói vài câu chữa thẹn rồi đi ra. Hạnh nhìn mẹ, như chờ mẹ nổi giận. Nhưng Liên chỉ ngồi xuống, rót thêm nước vào ấm. Cô biết những câu như thế sẽ còn nhiều trong những ngày tới, nếu con cô chưa được tìm thấy. Người làng thương thì thương thật, nhưng miệng người làng cũng nhanh, và một khi một câu nói khó nghe đã ra khỏi miệng ai đó, nó sẽ đi từ ngõ này sang ngõ khác nhanh hơn cả tiếng chiêng. Cô phải quen với việc nghe mà không gục, ít nhất là cho tới khi con cô về.
Một lúc sau, có hai người trong tổ xóm trên ghé vào, áo mưa ướt sũng, ống quần lấm bùn tới đầu gối. Họ báo đã rà hết dãy nhà bỏ trống sau đình và chuồng trâu cũ của hợp tác xã, mở cả nắp giếng cạn ở vườn nhà ông Khoát mà soi đèn xuống, không thấy gì. Liên rót nước nóng cho họ, hỏi có ai bị gai cào hay trượt chân ở đâu không. Một người giơ bàn tay có vệt xước dài do vạch bờ rào, cười gượng bảo không sao, mai còn đi tiếp được. Liên nghe mà vừa biết ơn vừa xót. Cả làng đang lội mưa vì con cô, còn cô thì chỉ ngồi ở nhà trực điện thoại, một việc nhẹ nhất mà cũng nặng nhất, vì ngồi yên một chỗ trong lúc con mất tích là một cực hình không ai nhìn thấy.
Cô lấy cuốn sổ nhỏ vẫn dùng để ghi nợ hàng ở chợ, ghi lại tên từng tổ đã ghé qua và giờ giấc họ báo về. Chữ cô viết nắn nót một cách vô thức, như thể cứ ghi cho rõ ràng thì mọi chuyện sẽ còn nằm trong một thứ trật tự nào đó. Tổ bờ đê: chưa về. Tổ ao Sen: đã khua ven bờ lần một. Tổ đi hỏi nhà quanh đồng: không nhà nào giữ trẻ lạ. Cô đọc lại những dòng ấy mấy lần, mong một dòng nào đó sẽ tự nó đổi khác đi.
Hạnh nhìn cuốn sổ của mẹ, bỗng hỏi.
- Mẹ, nếu đêm nay không tìm thấy thì sao?
Liên khép sổ lại. Cô đã nghĩ tới câu ấy từ lúc đứng trên bờ đê, nghĩ tới nó mỗi lần điện thoại reo mà không phải tin con, nhưng nghe con gái hỏi thành tiếng, cô vẫn phải mất vài giây mới trả lời được.
- Thì mai tìm tiếp. Ngày mai trời sáng, nhìn được xa hơn, làng sẽ chia lại các tổ và tìm những chỗ đêm nay chưa nhìn kỹ. Chưa tìm thấy không có nghĩa là không còn. Con đừng nghĩ trước những điều chưa tới.
- Em nó có lạnh không hả mẹ? Nó mặc có mỗi chiếc áo mưa mỏng.
Câu hỏi ấy làm Liên không giữ được vẻ bình tĩnh nữa. Cô quay mặt đi, giả vờ nhìn ấm nước trên bếp, nước mắt rơi xuống lúc nào không hay. Cô nghĩ tới thằng bé ngồi ở đâu đó trong mưa, nghĩ tới đôi dép nhựa mỏng của nó, nghĩ tới việc nó hay co chân lên ghế khi lạnh. Nhưng cô lau nước mắt rất nhanh, trước khi quay lại với con gái. Ở trong nhà này đêm nay, người lớn không được phép khóc lâu. Khóc một lúc cho nhẹ lòng cũng là một thứ xa xỉ mà cô không dám dùng.
- Bố con và các bác đang ở ngoài ấy. Nếu nó ở đâu gần, người ta sẽ thấy đèn. Con vào lấy cho mẹ cái áo dày hơn, mẹ ra ngõ đứng một lúc xem tổ bờ đê đã về tới đâu rồi.
Hạnh đi lấy áo. Liên đứng ở ngõ một mình vài phút, nhìn về phía nhà văn hóa và phía bờ đê, hai hướng đều có ánh đèn, mà không hướng nào mang con cô về cả.
Đêm sâu dần. Các tổ tìm thay ca cho nhau, người về nhà văn hóa ăn vội bát mì, người khác lại cầm đèn đi ra. Tiếng chiêng thưa dần, không còn dồn dập như lúc đầu đêm, chỉ thỉnh thoảng một nhịp ngắn vang lên từ một ngả đồng nào đó, báo cho nhau biết tổ ấy đang ở đâu. Ngoài sân, mưa vẫn chưa ngớt, nước chảy từ mái hiên xuống thành một màn mỏng trước cửa.
Liên dặn Hạnh vào giường nằm một lúc, nhưng con bé không chịu, cứ ngồi ở gian giữa với mẹ. Hai mẹ con ngồi như thế rất lâu, nghe từng tiếng động ngoài ngõ. Có lúc Liên thiếp đi vài giây ngay trên ghế, đầu gật xuống, rồi giật mình tỉnh dậy vì tiếng chó sủa xa. Cô nhìn đồng hồ. Đã qua nửa đêm từ lúc nào.
Cô ra bậc cửa ngồi, kéo chiếc áo khoác lên cho kín cổ. Màn mưa trước mặt xám và lạnh. Đường làng vắng, chỉ còn ánh đèn của nhà văn hóa hắt ra một vệt mờ ở xa. Ở những ngả đồng quanh làng, các đốm đèn pin vẫn di chuyển chậm chạp, lúc ẩn lúc hiện sau lũy tre.
Hạnh ra ngồi cạnh mẹ, choàng chiếc chăn mỏng lên vai cả hai người.
Liên nhìn ra màn mưa, nói với Hạnh, giọng cô khẽ nhưng chắc như một điều cô biết bằng một cách nào đó không cần chứng cứ.
- Em con nó ở đâu đó gần đây thôi, mẹ cảm thấy thế.