MA GIẤU TRONG BỤI TRE GAI - Chương 8: Chiếc dép ở bờ đê
Ngày thứ hai bắt đầu bằng việc chia lại các tổ tìm theo ánh sáng ban ngày. Trời sáng hẳn mà mưa vẫn phùn. Ánh sáng xám phủ lên làng An Phú làm mọi thứ…
Nội dung chương
Ngày thứ hai bắt đầu bằng việc chia lại các tổ tìm theo ánh sáng ban ngày.
Trời sáng hẳn mà mưa vẫn phùn. Ánh sáng xám phủ lên làng An Phú làm mọi thứ nhìn rõ hơn đêm qua, nhưng cũng làm những gương mặt thức trắng một đêm trông càng thêm phờ phạc. Ở sân nhà văn hóa thôn, trưởng thôn Bình đọc lại danh sách các tổ: một tổ mở rộng ra rừng keo sau làng, một tổ đi dọc sông về hai phía. Một tổ quay lại các ao để tính chuyện vớt kỹ. Một tổ rà lại bờ đê phía bắc từng mét một bằng ánh sáng ban ngày, vì đó là con đường cuối cùng đàn trâu và thằng bé đã đi qua.
Thức ở trong tổ bờ đê. Anh đã thay chiếc áo ướt từ đêm qua bằng một chiếc áo khoác khô của nhà, nhưng chân vẫn đi đôi ủng đầy bùn chưa kịp rửa. Trong tay anh là một cây gậy tre dài. Đức đi cùng tổ này, mang theo điện thoại để chụp lại bất cứ dấu vết nào và một túi ni lông sạch để đựng vật chứng nếu có. Anh dặn mọi người ngay từ chân đê.
- Hôm nay rà chậm. Mỗi người một vệt, cách nhau một sải tay. Gậy gạt cỏ tới đâu, mắt nhìn tới đó. Thấy vật gì lạ thì gọi cả tổ dừng lại, chưa ai được cầm lên trước khi chụp ảnh.
Nhóm thanh niên đi đầu, gậy gạt qua từng bụi cỏ ướt hai bên mặt đê. Cỏ sau một đêm mưa nằm rạp xuống, nước đọng thành từng vũng nhỏ ở các hõm đất. Thỉnh thoảng một người cúi xuống nhặt lên một mảnh rác, nhìn kỹ rồi lại bỏ xuống. Có một chiếc bao thuốc lá rỗng, một đoạn dây buộc, một mảnh ni lông xanh đã cũ. Mọi thứ đều không phải của một đứa trẻ vừa đi qua đây chiều hôm qua.
Thức đi ở vệt giữa, mắt anh nhìn xuống mặt đất nhiều tới mức cổ mỏi nhừ. Anh nghĩ về đêm qua, khi tổ của mình đã đi qua đoạn đê này hai lần trong bóng tối. Đèn pin quét qua thì mọi thứ đều giống nhau: cỏ, bùn, lá tre, nước. Ban ngày, đoạn đê hiện ra với từng chi tiết nhỏ mà đêm qua ánh đèn đã bỏ qua: một vệt đất mới sạt ở mép đê, một hốc cây có tổ kiến, một đoạn bờ cỏ bị trâu giẫm nát thành bùn. Anh vừa hy vọng sẽ thấy một dấu vết nào đó, vừa sợ thứ mình thấy sẽ là điều không thể rút lại.
Đi được nửa đoạn đê, tổ dừng lại ở một chỗ đất trũng nơi đêm qua Thức và mọi người đã đứng lại để phân công vòng rà tiếp theo. Ban ngày nhìn xuống, chỗ trũng ấy chỉ là một hõm đất nông đọng nước mưa, đáy toàn lá mục. Một thanh niên dùng gậy khuấy thử, nước đục lên rồi lại trong dần, không có gì mắc ở dưới. Xa hơn một chút, ở bờ ruộng phía dưới chân đê, có một chiếc áo mưa rách của ai vứt lại từ vụ trước, phủ đầy rêu ẩm. Thức nhìn thấy màu áo từ xa đã giật mình, chạy xuống tận nơi, tự tay lật nó lên. Dưới lớp áo chỉ là đất và một tổ giun. Anh đứng giữa ruộng, tay cầm chiếc áo mưa rách của người lạ, bỗng thấy xấu hổ vì sự hoảng loạn của chính mình, rồi lặng lẽ đặt nó lại chỗ cũ và trèo lên đê.
Đức không trách anh. Anh chỉ ghi vào sổ vị trí của vật ấy và đánh dấu là không liên quan, như anh đã làm với mọi vật vô chủ khác trong sáng nay. Anh nói với Thức, giọng nhỏ chỉ đủ hai người nghe.
- Anh thấy gì cũng cứ gọi tôi. Thà kiểm tra mười lần nhầm còn hơn bỏ qua một lần đúng. Nhưng anh đừng tự chạy xuống một mình, chân đê trơn, anh ngã ra đấy thì lại thêm người phải lo.
Thức gật đầu. Anh biết mình đang ở sát mép của sự mất kiểm soát. Một đêm không ngủ, một buổi sáng không tin tức, và một con đường đê càng lúc càng quen thuộc tới mức ám ảnh. Anh cố tập trung vào việc dưới chân: gạt cỏ, nhìn đất, đi đúng vệt của mình, không đi nhanh hơn người bên cạnh. Công việc chậm chạp và tỉ mỉ ấy là thứ duy nhất giữ anh lại.
Ở phía sau tổ, một tốp người làng khác đang mang lên đê hai chiếc ghế nhựa, một phích nước và mấy chiếc đèn pin sạc đầy để chuẩn bị cho việc trực lâu dài nếu cần. Họ đặt những thứ ấy ở lán trông đê, chào tổ bằng những cái gật đầu lặng lẽ. Cả làng đã chuyển từ tâm thế chạy đi tìm trong một đêm sang tâm thế chuẩn bị cho một cuộc tìm kiếm dài hơn, và sự chuyển đổi ấy, dù không ai nói ra, làm không khí trên bờ đê nặng thêm một tầng nữa.
Khi tổ đi tới đoạn đê ngang bụi tre, mọi người tự nhiên đi chậm lại.
Bụi tre ban ngày không còn là một khối đen như đêm qua, nhưng nó vẫn rậm tới mức ánh sáng chỉ lọt vào được lớp cành ngoài cùng. Gai tre ướt nước ánh lên, lá tre nhỏ giọt đều đều xuống mặt đất dưới gốc. Quanh gốc bụi, cỏ mọc thưa và đất có vẻ tối hơn những chỗ khác. Không ai trong tổ nói ra, nhưng ai cũng nhìn vào bụi tre một lúc lâu hơn bình thường trước khi quay lại với vệt cỏ của mình.
Một thanh niên đi ở phía mép đê bên phải bỗng dừng gậy.
- Anh Đức ơi. Ở đây có cái gì xanh xanh.
Cả tổ dừng lại.
Cách bụi tre khoảng hai mươi mét, nằm trong một đám cỏ ướt ở mép đê, là một chiếc dép nhựa màu xanh. Chiếc dép nằm ngửa, phần quai hướng lên trời, mũi dép quay về phía làng. Thức nhận ra nó ngay trước khi Đức kịp hỏi. Đó là dép của Nam. Chiếc dép nhựa màu xanh đã mòn quai mà thằng bé vẫn đi từ đầu năm học, bên mép phải có một vết sứt nhỏ do nó từng vấp ở bậc thềm nhà. Liên đã định mua đôi mới mà nó cứ bảo đôi này đi quen chân rồi.
Anh bước tới một bước thì Đức giữ tay anh lại.
- Để tôi chụp đã, anh Thức.
Đức quỳ xuống, dùng điện thoại chụp chiếc dép từ mấy góc, chụp cả đoạn cỏ quanh đó và chụp rộng ra để thấy vị trí của nó so với bụi tre và mặt đê. Mọi người đứng im trong mưa phùn, không ai nói gì. Sau khi chụp xong, Đức mới ra hiệu cho Thức.
Thức cầm chiếc dép lên mà tay run.
Chiếc dép nhẹ tới mức gần như không có trọng lượng, một chiếc dép nhựa của trẻ con ướt mưa và lạnh. Anh lật nó lại nhìn đế dép, nhìn vết sứt ở mép, nhìn quai dép vẫn nguyên vẹn, không đứt, không kéo giãn như khi một đứa trẻ bị vướng chân và giật mạnh. Quanh đám cỏ nơi chiếc dép nằm, Đức và các thanh niên đã rà đi rà lại: không có dấu trầy xước, không có bùn kéo lê thành vệt, không có dấu chân thứ hai của người lớn. Cũng không có vệt đất nào như khi một đứa trẻ ngã và bị lôi đi từ đây. Cỏ chỉ rạp xuống vì mưa và vì chính chiếc dép nằm ở đó.
- Dép ở đây nghĩa là nó đã tới đoạn này.
Thức nói, giọng anh khàn đặc.
- Nó tới đây rồi nó đi đâu? Từ đây về làng chỉ có một đường thẳng. Từ đây ra bãi cỏ cũng chỉ có một đường. Đêm qua mình đi qua đây hai lần. Sáng nay mình đang đứng ở đây. Nó ở đâu được nữa?
Không ai trả lời anh. Câu hỏi ấy không phải chỉ của riêng anh. Nó là câu hỏi của cả tổ tìm, đứng giữa ban ngày, cầm trong tay vật chứng đầu tiên sau hơn nửa ngày tìm kiếm, một vật chứng vừa mở ra một điều chắc chắn vừa đóng sập mọi lối giải thích dễ dàng. Chiếc dép nói rằng thằng bé đã tới đoạn đê ngang bụi tre vào chiều hôm qua. Chiếc dép cũng nói rằng từ chỗ này, thằng bé đã biến mất mà không để lại một dấu kéo lê nào trên mặt đất ướt, thứ mặt đất vốn ghi lại cả dấu chân trâu và dấu dép của người đi tìm.
Đức cho chiếc dép vào túi ni lông, ghi giờ và vị trí vào sổ, rồi gọi điện về nhà văn hóa cho trưởng thôn. Anh nói ngắn gọn, rõ ràng.
- Đã tìm thấy một chiếc dép của cháu ở bờ đê phía bắc, cách bụi tre khoảng hai mươi mét. Đề nghị khoanh vùng đoạn đê này là điểm biến mất. Các hướng khác vẫn tiếp tục như kế hoạch.
Thức vẫn cầm túi ni lông đựng chiếc dép trong tay thêm một lúc nữa trước khi đưa hẳn cho Đức giữ. Anh nhìn về phía bụi tre, chỉ cách đó hai mươi mét, gần tới mức một đứa trẻ chỉ cần chạy vài bước là tới. Đêm qua anh đã đứng ngay ở đây, đèn pha đã quét qua ngay ở đây, tiếng gọi của các tổ đã vang lên ngay ở đây. Nếu con anh đã đánh rơi dép ở đoạn này, thì nó đã ở rất gần mọi người trong suốt đêm đầu tiên. Gần tới mức ý nghĩ ấy làm anh không thở nổi.
Anh quay sang Đức, nói một câu mà chính anh cũng biết là không có câu trả lời.
- Hay là đêm qua mình bỏ sót một chỗ nào ngay tại đây mà không biết?
Đức nhìn đoạn cỏ quanh chiếc dép, nhìn bụi tre, rồi nhìn lại anh.
- Vì thế hôm nay mới phải trực ở đây. Chỗ này từ giờ không rời mắt nữa.
Ở đầu dây bên kia, trưởng thôn Bình im lặng một giây rồi đáp lại bằng một mệnh lệnh mà cả tổ đứng quanh đều nghe thấy qua loa điện thoại.
Trưởng thôn ra lệnh: từ giờ, mọi hướng tìm khác vẫn tiếp tục, nhưng đoạn đê này phải có người trực suốt ngày đêm.