MA GIẤU TRONG BỤI TRE GAI - Chương 9: Tiếng đồn trong làng
Trưa ngày mười bốn, tin mất trẻ đã lan khắp xã An Phú. Nhà Thức không còn lúc nào vắng người. Người tới để ghi tên vào danh sách các tổ tìm buổi chiều,…
Nội dung chương
Trưa ngày mười bốn, tin mất trẻ đã lan khắp xã An Phú.
Nhà Thức không còn lúc nào vắng người. Người tới để ghi tên vào danh sách các tổ tìm buổi chiều, người mang sang mấy chiếc đèn pin vừa sạc, người mang một nồi cháo lớn để ở bếp cho ai về ăn cũng có. Có người chỉ đứng ở cổng nhìn vào một lúc rồi đi, như thể họ cần tận mắt thấy căn nhà ấy đang ở trong cảnh nào. Có thế họ mới tin câu chuyện nghe được ở chợ là thật. Liên tiếp khách tới mức giọng cô khản đi. Cô cảm ơn từng người, ghi lại từng cái tên, và giữ cho gian nhà giữa luôn có vẻ ngăn nắp, dù chính cô biết sự ngăn nắp ấy lúc này chỉ là một thói quen để tay chân khỏi run.
Tin về chiếc dép tìm thấy ở bờ đê cũng đã lan ra. Nó làm cho câu chuyện đổi hẳn màu. Đêm qua, người làng còn có thể nghĩ thằng bé đi lạc sang xã bên, ngủ quên ở nhà bạn, hay ngã ở một chỗ nào đó mà sáng ra sẽ tìm thấy. Trưa nay, khi chiếc dép nằm ở đoạn đê ngang bụi tre được kể đi kể lại qua các quán nước và các sân nhà, mọi người bắt đầu nói bằng một giọng khác, thấp hơn. Nhiều người bắt đầu tránh nhìn thẳng vào mắt Liên khi họ nói chuyện với cô.
Khoảng giữa trưa, Liên ra quán nước đầu làng để mua thêm đèn pin và nước lọc cho các tổ tìm trực ở bờ đê.
Quán nước nằm dưới một cây bàng lớn, ngày thường là chỗ đàn ông trong làng ngồi chờ xe và đàn bà đi chợ về ghé vào nghỉ chân. Khi Liên tới, trong quán có chừng bảy tám người. Câu chuyện đang dở bỗng ngừng lại một nhịp khi họ nhìn thấy cô, rồi lại tiếp tục bằng một kiểu cố ý nói sang chuyện khác. Chính cái ngừng lại ấy làm cô biết ngay mình vừa bước vào giữa một câu chuyện về nhà mình.
Cô mua hai cây đèn pin, một thùng nước lọc nhỏ, thêm mấy gói mì để ở lán trực. Bà chủ quán tính tiền chậm hơn mọi ngày, mắt không dám nhìn lên. Lúc Liên đang buộc dây thùng nước lên xe, cô nghe thấy tiếng một người đàn ông ở bàn trong cùng, giọng không to nhưng đủ rõ trong quán nhỏ.
- Tôi nghe nói nhà Thức năm ngoái phá bờ tre sau nhà làm chuồng trâu, chắc động vào chỗ của người ta rồi. Trẻ con nó mới bị giữ lại như thế chứ. Đất có chủ của nó, không phải muốn phá là phá.
Người bên cạnh khẽ suỵt một tiếng, nhưng câu nói đã ra rồi. Cả quán im đi. Mấy người quay lại nhìn Liên, chờ xem cô sẽ phản ứng thế nào. Có người chắc đang chờ một trận cãi nhau, có người chờ cô khóc, có người chỉ chờ một câu nói nào đó của chính người mẹ để mang về kể tiếp ở một quán khác.
Liên buộc xong sợi dây, đứng thẳng dậy. Cô nhìn quanh quán một lượt, không nhìn riêng vào người vừa nói.
- Nhà em năm ngoái dựng chuồng trâu ở sân sau, có dỡ mấy cây tre nhà trồng ở bờ sân, là tre nhà em. Còn bờ tre nào khác thì nhà em không động vào. Ai biết tin gì về cháu thì nhờ người ấy nói thẳng với trưởng thôn hoặc với nhà em, để làng còn biết đường mà tìm. Còn đoán thì nhà em xin phép không nghe lúc này.
Cô nói xong, trả tiền, mua thêm một cây đèn pin nữa ngoài hai cây đã tính, rồi dắt xe về. Cô không cãi nhau. Cô cũng không khóc ở quán. Nhưng trên đường về, tay cô nắm ghi đông xe chặt tới mức các khớp ngón tay trắng bệch, và cô phải dừng lại một lần ở đầu ngõ để thở, vì nếu cứ đạp xe tiếp thì nước mắt sẽ làm nhòa cả đường.
Về tới nhà, cô đặt thùng nước và đèn pin xuống sân, gọi người mang ra lán trực ở bờ đê. Hạnh nhìn mặt mẹ thì biết ngay có chuyện, nhưng Liên chỉ lắc đầu.
- Không có gì. Con hâm lại nồi cháo đi, tổ chiều sắp về ăn rồi đấy.
Cũng trong buổi trưa ấy, có họ hàng ở xã bên nghe tin đã sang tận nhà. Một người đàn bà trong họ kéo Liên ra bếp, hạ giọng hỏi có phải vợ chồng cô gần đây có làm điều gì thất đức với ai không, vì trẻ con vô tội, nếu có chuyện thì cũng là chuyện của người lớn. Liên nghe câu ấy mà mặt cô nóng lên. Cô phải vịn vào mép bếp một lúc mới giữ được giọng mình đều.
- Nhà em sống thế nào cả họ đều biết. Có điều gì chưa phải với ai thì em xin nhận và sửa. Nhưng lúc này, chị thương thì giúp em tìm cháu. Những câu hỏi ấy để khi cháu về rồi, ai muốn hỏi em cũng trả lời.
Người đàn bà ấy im lặng, rồi lặng lẽ ra sân giúp Hạnh rửa bát cho các tổ tìm. Liên đứng một mình trong bếp vài giây, nhìn nồi cháo đang sôi nhỏ lửa. Cô hiểu vì sao người ta lại hỏi và đồn như thế. Khi một chuyện không có lời giải thích, người làng sẽ tự tìm một lời giải thích bằng những câu chuyện về nhân quả, về động chạm đất đai, về lỗi của người lớn. Những lời giải thích ấy làm họ bớt sợ trước một sự biến mất không dấu vết, nhưng chúng rơi xuống đầu gia đình cô như một thứ án chưa tuyên. Cô lau mặt bằng khăn lạnh, rồi lại đi ra gian giữa tiếp người tới, vì trong nhà này hôm nay không có chỗ cho một người mẹ ngồi riêng một mình mà tức tưởi.
Buổi chiều, Thức từ bờ đê về nhà một lúc để thay áo và nghe trưởng thôn phân công lại qua điện thoại. Anh ngồi ở bậc thềm, chiếc dép còn lại của Nam, chiếc dép phía bên kia vẫn để ở nhà từ hôm qua, nằm trên mặt tủ trong gian giữa. Hai vợ chồng cùng nhìn chiếc dép ấy một lúc lâu mà không ai nói gì. Một đôi dép giờ chỉ còn một chiếc ở nhà, một chiếc đang nằm trong túi hồ sơ của công an viên ở bờ đê. Sự lệch lạc nhỏ bé và cụ thể ấy làm cho nỗi mất mát trở nên thật hơn mọi lời an ủi.
Liên là người lên tiếng trước.
- Dù ai nói gì, việc của nhà mình là tìm con. Người ta nói một câu ở quán nước thì con mình cũng không vì thế mà ở xa thêm hay gần thêm được. Anh đừng mang những câu ấy ra đồng mà nghĩ. Ra đồng thì chỉ nhìn đất, nhìn nước, nhìn bờ cỏ thôi.
Thức gật đầu, hai tay anh đan vào nhau.
- Anh biết. Mà sao từ sáng tới giờ, tìm thấy dép rồi, anh càng thấy nó ở gần. Gần lắm. Như là chỉ cách mình một quãng mà mình không chạm vào được.
Liên nhìn chồng. Câu nói ấy chạm đúng vào điều cô đã nghĩ từ đêm qua ở bậc cửa, điều cô đã nói với Hạnh mà chưa dám nói thành một câu hỏi rõ ràng với bất kỳ người lớn nào. Cô sợ nói ra sẽ bị cho là một bà mẹ hoảng loạn nói năng mê sảng. Nhưng giờ đây, giữa trưa ngày thứ hai, khi mọi điểm nước gần đã rà, khi chiếc dép đã nằm đúng ở đoạn đê ấy, cô quyết định nói nó ra miệng, chậm và rõ, như đặt một vật nặng xuống bàn.
- Anh Thức này. Liệu có phải thằng bé nó ở ngay quanh đây mà mình không thấy không?
Thức ngẩng lên nhìn vợ.
- Em nói thế là thế nào?
- Là em không biết nó ở đâu, nhưng em thấy mọi đường khác đều không có. Ao không có, cống không có, nhà người quen không có, đường sang xã bên cũng không ai thấy. Chỉ có đoạn đê ấy là có dép của nó. Mình đi qua đoạn ấy bao nhiêu lần rồi. Đêm qua tổ của anh đi qua hai lần. Sáng nay cả tổ đứng ở đấy. Nếu nó ở ngay đấy mà vì một lẽ gì đó mình không thấy, thì sao?
Cô nói tới đó thì dừng. Cô không nói hai chữ ma giấu. Cô cũng không nhắc lại lời cụ Tám. Cô chỉ đặt câu hỏi của một người mẹ ở giữa những sự thật trần thế đã bị loại trừ gần hết. Thức nhìn ra phía ngõ, về hướng bờ đê, rất lâu không trả lời. Anh là người làm mộc, quen với những thứ đo được bằng thước và nhìn được bằng mắt. Nhưng chính đôi mắt của anh đêm qua đã nhìn vào bụi tre hai lần và không thấy gì, trong khi chiếc dép của con anh nằm cách đó hai mươi mét.
- Chiều nay anh ra trực ở đoạn đê ấy với tổ của trưởng thôn. Anh sẽ nhìn lại chỗ ấy cho kỹ.
Đó là tất cả những gì anh nói được. Liên gật đầu. Cô không cần chồng phải tin ngay. Cô chỉ cần câu hỏi ấy đã được nói ra trong nhà này, bằng giọng của người lớn, để nó không còn là một ý nghĩ điên rồ chạy trong đầu một mình cô nữa.
Chiều xuống nhanh như mọi chiều tháng mười một. Mây xám hạ thấp, mưa phùn lại dày lên, và ánh sáng trên làng An Phú mờ đi từng phút. Liên đứng ở thềm nhà, nhìn chiếc đồng hồ treo trong gian giữa qua khung cửa mở. Kim giờ và kim phút chỉ đúng vào con số mà hai mươi bốn giờ trước, con trai cô đã khoác áo mưa, cầm roi tre và lùa đàn trâu ra khỏi cổng nhà này.
Cô đứng yên ở thềm như thế, nghe tiếng mưa và tiếng người ở lán trực xa xa vọng lại, cho tới khi Hạnh ra gọi mẹ vào ăn một bát cháo cho có sức. Liên gật đầu đi vào, nhưng bát cháo ấy cô chỉ ăn được vài thìa rồi lại đặt xuống, mắt vẫn hướng về phía chiếc đồng hồ vừa điểm qua một mốc mà không một người mẹ nào muốn đếm.
Đúng hai mươi bốn giờ từ lúc con ra đồng.