MA GIẾNG ĐÁ ONG Ở ĐƯỜNG LÂM - Chương 46: Hồn men theo sợi chỉ

Lê Văn Thắng cảm thấy sợi chỉ ngũ sắc trong tay mình bắt đầu chuyển động từ khoảng một giờ mười phút. Ban đầu, đó chỉ là những nhịp căng rất nhỏ, cách…

Nội dung chương

Lê Văn Thắng cảm thấy sợi chỉ ngũ sắc trong tay mình bắt đầu chuyển động từ khoảng một giờ mười phút. Ban đầu, đó chỉ là những nhịp căng rất nhỏ, cách nhau một quãng lặng dài. Như có người ở dưới sâu đang lần từng đoạn chỉ bằng một bàn tay yếu. Rồi các nhịp căng tới gần nhau hơn. Sợi chỉ không còn là một sợi chỉ thả xuống đáy giếng nữa. Nó là một con đường đang có người đi, từ dưới mười lăm mét nước lạnh đi lên, từng chút một, về phía ánh đèn trên miệng giếng.

Anh đứng ở đúng vạch giữ dây đã đánh dấu trên thành giếng, hai chân bám chắc trên nền đất, hai tay giữ đầu ngoài của sợi chỉ theo đúng cách cụ Hoàng Văn Kính đã buộc. Phần việc của anh nghe thì đơn giản. Giữ yên. Không kéo. Không thả lỏng. Để người dưới giếng tự men theo sợi chỉ bằng sức của chính mình, còn người giữ dây chỉ làm một cái mốc cố định ở đầu trên của con đường. Nhưng đứng ở vị trí đó, ngay trên miệng giếng, trong tầm của mặt nước ban đêm, là vị trí nguy hiểm nhất của cả đêm đàn. Anh đã biết điều đó từ ngày tình nguyện nhận việc. Cả làng cũng biết. Vì thế Vũ Văn Bình và Đỗ Văn Hòa mới đứng sát hai bên anh, và Phạm Thu Hằng mới đứng ngay sau lưng anh với túi muối tro cuối cùng trong túi áo.

Độ sâu của người đi trên sợi chỉ được đọc lên bằng giọng khẽ của cụ Kính, theo các nút đánh dấu trên chỉ lần lượt đi qua mép giếng. Mười hai mét. Mười mét. Tám mét. Mỗi con số được đọc lên là một nhịp tim của cả sân giếng. Thắng không nhìn xuống. Anh nhìn vào hai bàn tay mình và đếm hơi thở. Anh nghĩ tới đêm đầu tiên của mình ở giếng này, khi anh còn say rượu và ngông cuồng. Anh nghĩ tới lần thứ hai, khi anh đã biết hết mọi quy luật mà vẫn bước qua vòng dây trong đêm. Anh nghĩ rằng nếu đêm nay mình giữ được sợi chỉ này tới cùng, thì cả hai lần ngã đó của anh mới có một ý nghĩa nào khác ngoài sự xấu hổ.

Sự cố xảy ra khi người trên sợi chỉ đi tới đoạn giữa giếng. Sợi chỉ trong tay Thắng bỗng cọ mạnh sang một bên, khác hẳn nhịp đi đều đặn từ đầu. Cụ Kính ra hiệu dừng mọi chuyển động ngay lập tức. Bằng ánh đèn soi từ trên cao, cụ nhìn đoạn chỉ ở ngay mép thành giếng và nói một câu làm cả tổ đàn lạnh người. Sợi chỉ đã lệch khỏi đoạn mép đá được lót vải điều. Góc đi lên của nó từ dưới sâu đã đổi, và nó đang cọ vào đúng đoạn mép đá ong phía tay trái, đoạn mép đá còn trống mà buổi chiều Hằng đã ghi vào sổ và khoanh tròn. Đá ong ở đoạn đó sắc như miệng dao cùn. Sợi chỉ ngũ sắc đã sờn. Một phần sợi của nó đã tưa ra, trắng bệch dưới ánh đèn. Nó chưa đứt. Nhưng nó đang mỏng đi theo từng nhịp cọ.

Không ai được kéo mạnh. Không ai được giật dây. Cụ Kính ra lệnh bằng giọng thấp và dứt khoát. Thắng phải từ từ xoay nhẹ cổ tay, đổi góc giữ đầu dây sang phía tay phải từng chút một, để đoạn chỉ ở mép giếng trượt dần trở lại phần đá đã lót vải. Việc này phải làm trong im lặng và phải làm thật chậm, vì người ở đầu dây bên kia vẫn đang men lên và không biết gì về đoạn đá sắc phía trên mình. Thắng làm theo. Cổ tay anh xoay từng ly một. Mồ hôi chảy xuống trán anh, vào mắt anh, cay xè, mà anh không dám đưa tay lên lau. Đoạn chỉ ở mép giếng nhích dần. Một nhịp. Rồi một nhịp nữa. Tiếng cọ khô khẽ vang lên trong đêm, nghe rõ tới mức Hòa đứng bên cạnh phải nghiến chặt răng. Rồi sợi chỉ trượt qua khỏi đoạn đá sắc, trở lại nằm trên miếng vải điều êm. Cả tổ đàn cùng thở ra, rất khẽ.

Nhưng chính trong lúc nhẹ nhõm đó, mặt nước trong lòng giếng bắt đầu gợn. Người men theo sợi chỉ đã lên tới gần mặt nước. Thắng cảm thấy đầu dây trong tay mình căng lên một nhịp dài và mạnh hơn tất cả các nhịp trước. Và rồi, theo một phản xạ mà anh không kịp ngăn mình lại, mắt anh rời khỏi hai bàn tay và nhìn xuống. Chỉ một cái nhìn. Một cái nhìn xuống mặt nước đang gợn ngay dưới chân mình, sau mười bốn ngày anh đã thuộc lòng lệ cấm không được làm điều đó.

Mặt nước ở đó. Và trên mặt nước, đang trồi lên theo sợi chỉ, là khuôn mặt anh đã gặp hai lần trong đời mình. Mái tóc đen rẽ hai bên, ướt sũng. Khuôn mặt trắng bệch. Đôi mắt nhìn thẳng vào anh. Và lần này, ở khoảng cách gần nhất, anh nghe rõ tiếng gọi quen thuộc vang lên trong đầu mình, gọi đúng tên anh, bằng một giọng buồn và mát lạnh như nước giếng. Cả người anh đờ ra. Cái lạnh chạy từ gáy xuống sống lưng. Hai tay anh buông lỏng đầu dây lúc nào anh không hay. Người anh nghiêng về phía miệng giếng, chậm rãi và không cưỡng lại được, như một người đang bước xuống những bậc thang vô hình dẫn vào lòng nước.

Anh không nhớ mình đã nghiêng đi được bao nhiêu. Anh chỉ nhớ sau đó là một lực giữ rất mạnh ở thắt lưng và ở hai cánh tay. Bình và Hòa đã chờ đúng lúc này suốt từ đầu đêm. Hai người bạn của anh ôm chặt lấy anh từ hai phía, kéo anh lùi lại khỏi miệng giếng bằng sức của hai người thanh niên khỏe mạnh đã đứng sẵn ở vị trí giữ người. Thắng vùng nhẹ một cái, yếu ớt, như người đang mơ. Rồi một âm thanh khác vang lên ngay bên tai anh. Tiếng muối hạt và tro rơi xuống mặt nước. Hằng đã bước lên đúng một bước, từ vị trí sau lưng anh, và ném thẳng cả nắm muối tro cuối cùng trong túi của mình xuống mặt nước giếng.

Nắm muối tro chạm mặt nước và ảo giác trong đầu Thắng tắt ngay lập tức. Tiếng gọi tên anh biến mất giữa chừng, như một sợi dây đàn vừa đứt. Cái lạnh sau gáy rút đi. Anh tỉnh lại hoàn toàn, đứng giữa vòng tay của hai người bạn, thở hổn hển, hai tay vẫn ở tư thế vừa buông lỏng đầu dây. Anh hiểu ngay chuyện gì vừa xảy ra với mình. Lần thứ tư. Lần cuối cùng, ngay giữa đêm đàn, khi anh đang làm phần việc quan trọng nhất của đời mình. Nước mắt anh trào ra vì giận chính mình, nhưng cụ Kính không cho anh một giây nào để chìm vào cảm giác đó.

- Giữ lại đầu dây, Thắng. Người ta đang ở giữa đường. Việc của anh chưa xong.

Giọng cụ không hề trách móc. Nó chỉ rõ ràng như một bàn tay đặt lên vai. Thắng lau vội mặt bằng vai áo, bước trở lại vạch giữ dây, và nắm lại đầu ngoài của sợi chỉ bằng cả hai tay. Lần này Bình và Hòa không rời vị trí. Mỗi người vẫn giữ một tay ở cánh tay anh, vừa làm chỗ dựa, vừa làm người canh, tới khi phần việc kết thúc. Hằng lùi về vị trí của mình, bàn tay phải của cô còn vương những hạt muối cuối cùng. Túi vải trong túi áo cô đã rỗng. Phần muối tro của làng, qua bốn lần dùng trong mười bốn ngày, tới đây là hết, và nó đã làm đúng việc duy nhất của nó ở cả bốn lần. Cắt ảo giác. Cứu người sống. Không hơn.

Sợi chỉ trong tay Thắng căng lên lần nữa. Lần này nó căng đều và đi lên liên tục, không còn nhịp ngập ngừng nào. Cụ Kính bước tới sát vạch an toàn của mình, hai tay đưa lên giữ đoạn chỉ cuối cùng ở mép giếng, kéo phụ Thắng bằng một lực rất nhẹ và rất đều. Nước trên mặt giếng gợn mạnh thành vòng. Rồi một bóng người trồi lên khỏi mặt nước, men theo đúng sợi chỉ ngũ sắc, trong bộ áo lụa điều đã ướt sũng và sẫm lại vì nước. Bóng người đó không đứng lên mặt nước. Nó không bước đi trên sân giếng. Nó trồi lên theo đường của sợi chỉ, qua khỏi miệng giếng, và nhập thẳng vào hình nhân rơm mặc áo điều đang nằm trên chiếu bên bàn đàn, ở ngay điểm cuối của sợi dây dẫn vong.

Hình nhân rơm khẽ động đậy một lần. Chỉ một lần. Rồi nó nằm yên, nặng hơn và thật hơn trước, như một người vừa đi một quãng đường rất dài và cuối cùng đã tới được một chỗ để nằm xuống nghỉ. Sợi chỉ ngũ sắc trong tay Thắng chùng xuống. Đầu dây bên kia không còn ai nữa. Giếng cổ Đường Lâm, sau tám mươi mốt năm và mười ba đêm gàu kêu, đã không còn giữ người con gái của nó ở dưới đáy nữa.

Cụ Kính là người tới bên hình nhân rơm trước tiên. Cụ không chạm vào hình nhân. Cụ chỉ đứng nhìn nó một lúc lâu, rồi gật đầu với Hằng đang cầm cuốn sổ đàn đã mở sẵn. Hằng ghi vào sổ dòng kết quả của phần dẫn vong bằng nét chữ đã vững lại. Một giờ bốn mươi phút. Hồn đã lên khỏi giếng bằng dây dẫn vong và nhập vào hình nhân rơm. Người giữ dây an toàn. Không ai bị thương trong đêm đàn. Cô viết xong thì tự tay cuộn lại sợi chỉ ngũ sắc đã sờn, đặt nó lên bàn đàn bên cạnh chiếc thoa bạc. Sợi chỉ đó đã đi hết con đường của nó. Đoạn sờn trắng bệch ở giữa cuộn chỉ là dấu vết còn lại của khoảnh khắc cả làng suýt mất nó trên mép đá ong.

Thắng quỳ xuống trên nền đất bên miệng giếng, hai tay vẫn nắm đầu sợi chỉ đã chùng, khóc thành tiếng trước mặt cả làng. Không ai cười anh. Không ai nói một lời nào trong giây lát đó. Cụ Kính đặt bàn tay già của mình lên đầu anh, giữ yên ở đó một lúc lâu. Đêm đàn đã qua được phần khó nhất của nó. Người giữ dây đã ngã một lần ngay giữa đàn, và đã đứng dậy giữ tiếp sợi dây cho tới khi người ở đầu dây bên kia đi hết con đường của mình.

Chương khác

Xem thêm