MA GIẾNG ĐÁ ONG Ở ĐƯỜNG LÂM - Chương 7: Đêm thứ hai, gàu lại kêu
Lê Văn Thắng không hiểu vì sao mình lại có mặt ở điểm trực giếng cổ vào đêm mười ba rạng sáng mười bốn tháng bảy. Ban đầu anh chỉ định mang ấm nước và ít…
Nội dung chương
Lê Văn Thắng không hiểu vì sao mình lại có mặt ở điểm trực giếng cổ vào đêm mười ba rạng sáng mười bốn tháng bảy. Ban đầu anh chỉ định mang ấm nước và ít đồ ăn khuya ra cho tổ trực, vì nhà anh gần đầu làng, và vì trong lòng anh cả ngày hôm nay cứ áy náy không yên khi nghĩ tới chuyện đêm qua. Nhưng tới nơi, thấy cụ Kính và hai thanh niên dân quân ngồi quay lưng về phía giếng, nghe cụ dặn dò cách ghi sổ, anh lại ngồi xuống chiếc ghế trống ở rìa điểm trực, rồi ở lại luôn tới khuya lúc nào không hay.
Mẹ anh mà biết anh ra giếng vào ban đêm, ngay đêm hôm sau cái đêm anh suýt lao đầu xuống giếng, chắc bà sẽ khóa trái cửa không cho anh bước ra khỏi nhà cả tuần. Thắng biết điều đó. Anh cũng biết vết xước ở tay và đầu gối mình còn đang rát, mỗi lần cử động mạnh lại nhói lên nhắc anh nhớ cú ngã trên đá ong. Vậy mà anh vẫn ngồi đây, cách miệng giếng một sợi dây chăng, lưng quay về phía mặt nước đỏ mà anh đã nhìn thấy những gì không nên thấy.
Có lẽ vì anh cần chứng kiến một đêm mà mình không cúi xuống. Anh cần biết chuyện gì sẽ xảy ra khi người ta làm đúng như lời cụ Kính dặn: ngồi quay lưng lại, chỉ nghe, không nhìn. Nếu đêm nay yên, có thể đêm qua chỉ là cơn say và sự hoảng loạn của riêng anh. Nếu đêm nay gàu lại kêu đúng giờ đó, thì anh sẽ phải học cách sống chung với sự thật rằng dưới giếng kia thật sự có một người đang chờ.
Đêm xuống sâu. Tổ trực thay nhau chợp mắt từng lúc ngắn. Thắng không ngủ được chút nào. Anh ngồi thẳng lưng, hai tay nắm chặt vào nhau đặt trên đùi, mắt nhìn ra đường làng tối và vắng, tai thì căng hết cỡ về phía sau lưng. Mỗi tiếng động nhỏ sau lưng đều làm anh giật mình: tiếng lá đa khẽ chạm nhau dù không có gió mạnh, tiếng một con thạch sùng tắc lưỡi ở đâu đó, tiếng dây thừng của điểm trực cọ vào thành ghế.
Cụ Kính ngồi bên cạnh anh một lúc trước nửa đêm, như biết rõ anh đang căng thẳng tới mức nào. Cụ không khuyên anh về nhà, cũng không nói những lời an ủi sáo rỗng. Cụ chỉ nói một câu rất thực tế.
- Đêm nay cháu cứ ngồi như thế này là được. Nghe thì nghe, ghi thì ghi, lưng cứ quay lại như thế. Nó ở sau lưng mình thì nó chỉ là tiếng kêu thôi. Mình quay lại nhìn nó, nó mới thành chuyện khác.
Thắng gật đầu, cổ họng khô khốc. Anh nhìn chiếc đồng hồ để bàn trên mặt bàn trực. Mười hai giờ ba mươi. Mười hai giờ bốn mươi lăm. Mười hai giờ năm mươi. Mỗi phút trôi qua chậm như cả một buổi làm việc ngoài công trường nắng gắt. Hai thanh niên dân quân cũng đã tỉnh cả, không ai còn ngáp nữa. Cả điểm trực im lặng hẳn, chỉ còn tiếng tích tắc rất khẽ của đồng hồ và tiếng dế kêu xa xa.
Mười hai giờ năm mươi chín phút.
Rồi đúng một giờ sáng, rạng sáng mười bốn tháng bảy, sau lưng cả tổ trực vang lên tiếng động mà không một ai trong số họ quên được nữa.
Rột. Rột. Rột.
Chiếc gàu sắt treo trên giá gỗ ở miệng giếng tự đung đưa, cọ vào thành đá ong, kêu lên từng nhịp khô khốc, đều đặn, rõ mồn một trong đêm yên tĩnh. Thắng cảm thấy từng sợi tóc gáy của mình dựng lên. Hai bàn tay anh siết chặt vào nhau tới trắng bệch các khớp ngón tay. Anh phải cắn chặt răng để giữ mình không quay đầu lại, vì trong người anh lúc đó có một sức kéo rất quen thuộc. Yếu hơn đêm qua nhiều, nhưng vẫn là cái cảm giác muốn ngoái lại, muốn nhìn xuống mặt nước, muốn biết khuôn mặt ấy có còn ở đó không.
Anh không quay lại. Anh nhìn chằm chằm vào mặt đồng hồ, đếm từng nhịp gàu kêu bằng cách nhẩm số trong đầu, như người ta đếm nhịp để giữ mình tỉnh táo. Một nhịp. Năm nhịp. Mười nhịp. Tiếng gàu kêu vẫn đều, không nhanh hơn, không chậm đi, như một chiếc đồng hồ bằng sắt đang điểm giờ của riêng nó trong lòng giếng cổ.
Mấy nhà quanh đầu làng cũng thức giấc vì tiếng kêu. Đèn trong vài nhà bật sáng, có tiếng người gọi nhau khẽ khàng, rồi mấy bóng người đứng ở tận đầu ngõ, ngoài xa sợi dây chăng, nhìn về phía giếng mà không ai dám tới gần. Tất cả đều đứng ở khoảng cách an toàn, tất cả đều nghe rõ tiếng gàu sắt tự kêu như tổ trực. Đêm nay, hiện tượng không còn là lời kể của ba thanh niên say rượu nữa. Đêm nay cả một xóm cùng nghe, cùng thức, cùng ghi nhớ giờ giấc.
Tiếng gàu kêu kéo dài hơn mười phút. Thắng không biết chính xác là mười hai hay mười bốn phút, phần đó đã có người trong tổ trực nhìn đồng hồ ghi vào sổ. Anh chỉ biết khi tiếng rột rột cuối cùng tắt hẳn, chiếc gàu còn đung đưa thêm mấy nhịp nhỏ rồi nằm im, thì lưng áo anh đã ướt đẫm mồ hôi dù đêm hè oi bức và anh ngồi yên không động đậy suốt thời gian đó.
Không ai bị làm sao cả. Không ai cúi nhìn xuống giếng, không ai đờ đẫn, không ai phải dùng tới muối tro. Đêm thứ hai kết thúc phần đáng sợ nhất của nó bằng một cuốn sổ trực ghi rõ hai mốc giờ: một giờ sáng gàu bắt đầu kêu, hơn mười phút sau gàu tắt, tổ trực và dân quanh đầu làng cùng chứng kiến từ xa.
Sáng ra, khi nắng vừa lên, Thắng cùng tổ trực đi kiểm tra quanh điểm trực ở phía ngoài dây chăng. Chiếc gàu sắt nằm im trên giá gỗ, ngay ngắn như chưa từng tự chuyển động. Dây treo gàu không rối, giá gỗ không xô lệch, mặt sân không có dấu chân lạ nào ngoài dấu chân của chính tổ trực ở khu vực bàn ghế. Một thanh niên dân quân giở cuốn sổ trực ra đọc lại dòng ghi đêm qua cho mọi người cùng nghe, chữ viết hơi run nhưng giờ giấc rõ ràng, không thiếu một mốc nào.
Cụ Kính nghe xong, gật đầu, nói rằng đêm thứ hai như thế là đêm ghi được nhiều nhất từ đầu tới giờ, vì nó chứng minh được hai điều cùng lúc. Một là hiện tượng lặp lại đúng giờ, không phải chuyện ngẫu nhiên của một đêm say. Hai là lệ cấm cúi nhìn có tác dụng thật: cả một tổ trực và cả xóm ngồi nghe gàu kêu suốt hơn mười phút mà không một ai bị tác động, chỉ vì không một ai nhìn xuống mặt nước.
Thắng đứng nghe cụ nói, nhìn chiếc gàu sắt nằm im trong nắng sớm, lòng nhẹ đi một phần mà cũng nặng thêm một phần. Nhẹ, vì anh đã ngồi qua được một đêm gàu kêu mà không quay đầu lại, lần đầu tiên anh thắng được cái sức kéo trong người mình bằng cách làm đúng lời dặn. Nặng, vì anh biết rõ hơn ai hết, hiện tượng này sẽ còn lặp lại. Đồng hồ của giếng cổ đã điểm hai đêm rồi, và chưa ai trong làng biết nó sẽ điểm tới đêm thứ bao nhiêu mới chịu dừng.
Trước khi tổ trực giải tán, cán bộ Dũng cũng tới điểm trực, đọc lại toàn bộ sổ trực đêm thứ hai và đối chiếu với lời kể của mấy người dân thức giấc ở đầu ngõ. Giờ bắt đầu kêu và giờ tắt khớp nhau giữa sổ trực và lời dân kể, chỉ chênh nhau một hai phút do đồng hồ các nhà không đồng đều. Dũng ghi nhận sự khớp nhau đó vào hồ sơ của xã, nói rằng từ đêm nay trở đi. Chuyện gàu kêu lúc một giờ sáng đã là việc có sổ sách và nhân chứng tập thể, không còn ai có thể bảo là chuyện bịa của người say rượu được nữa.
Thắng nghe Dũng nói vậy thì thấy lòng mình nhẹ hẳn đi một nỗi. Suốt ngày hôm qua, dù không ai nói thẳng vào mặt anh, anh vẫn cảm nhận được những ánh mắt nửa tin nửa ngờ của người làng, như thể chuyện anh thấy dưới giếng chỉ là hơi men làm hoa mắt. Đêm thứ hai này đã trả lại cho anh sự trong sạch của một nhân chứng: anh không hoa mắt, anh không bịa chuyện, và cả xóm đã cùng nghe thứ tiếng mà anh nghe trong đêm đầu tiên.
Một người dân đứng ở đầu ngõ đêm qua cũng tới góp lời, bảo rằng nhà ông ở cách giếng mấy chục mét, cửa đóng kín mà vẫn nghe tiếng gàu cọ đá rõ từng nhịp, nghe tới đâu rợn người tới đó. Ông nói điều làm ông sợ nhất không phải tiếng kêu to, mà là tiếng kêu đều: đều như có ai đang đứng ở miệng giếng, thong thả đưa tay đẩy chiếc gàu qua lại, không vội, không ngừng, suốt hơn mười phút đồng hồ. Mấy người nghe ông kể đều gật đầu, vì cảm giác ấy đêm qua ai đứng nghe cũng có, dù không ai dám nói ra thành lời lúc nửa đêm.
Cụ Kính nghe hết, chỉ dặn tổ trực và người dân một điều: đêm sau vẫn trực như đêm nay, vẫn ghi sổ như đêm nay, không vì đã quen mà lơ là, càng không vì tò mò mà thử nhìn xuống một lần cho biết thật giả. Cụ nói hiện tượng càng đều đặn bao nhiêu, người trực càng phải đều đặn giữ lệ bấy nhiêu, vì chỉ cần một đêm có người phá lệ, cái giá phải trả có thể lại là một người suýt lao xuống giếng như đêm đầu.
Anh chào cụ và tổ trực, quay về nhà khi nắng đã lên cao trên các mái ngói cổ. Mẹ anh đứng chờ ở cổng, nhìn thấy anh về lành lặn thì thở phào, nhưng vẫn cằn nhằn một hồi vì tội thức trắng đêm ở gần giếng. Thắng không cãi, chỉ ngồi xuống bậc thềm ăn bát cơm nguội mẹ phần, mắt díp lại vì buồn ngủ, trong đầu vẫn còn vang tiếng gàu sắt cọ đá ong đều đều như nhịp tim của một người nào đó ở rất sâu dưới lòng đất lạnh.