MA HÓ CÂY SA MỘC ĐỈNH CỔNG TRỜI - Chương 6: Nhựa Đỏ Và Điều Cấm Kỵ

Chiều ngày mười bảy tháng chạp, sau khi từ điểm trường trở về, Giàng A Sùng lại tìm tới nhà Thầy Mo như lời hẹn từ hôm trước. Thầy Mo đang đứng chờ anh ở…

Nội dung chương

Chiều ngày mười bảy tháng chạp, sau khi từ điểm trường trở về, Giàng A Sùng lại tìm tới nhà Thầy Mo như lời hẹn từ hôm trước. Thầy Mo đang đứng chờ anh ở đầu đường mòn phía sau bản, tay chống chiếc gậy gỗ quen thuộc, lưng khoác thêm một chiếc áo bông dày hơn thường lệ. Thấy Sùng tới, thầy không nói gì nhiều, chỉ hất đầu về phía vách đá sau bản.

- Đi theo thầy. Hôm nay thầy không nói chuyện trong nhà nữa. Có những chuyện phải tận mắt nhìn thấy tận nơi thì mới nhớ được lâu.

Hai thầy trò đi men theo con đường nhỏ vòng ra phía sau bản, nơi có một vách đá dựng đứng và một khoảng rừng thưa ít người lui tới. Đường đi hẹp, một bên là vách đá ẩm, một bên là vực nông đầy những bụi cây dại đã rụng hết lá trong mùa đông. Gió ở phía sau bản thổi yếu hơn trên mỏm đá, nhưng cái lạnh vẫn len vào từng kẽ áo. Sùng đi sau thầy, thỉnh thoảng phải đưa tay đỡ khi thấy thầy bước qua những đoạn đá trơn vì sương muối chưa tan hết ở những chỗ khuất nắng.

Đi chừng nửa giờ, Thầy Mo dừng lại trước một gốc cây sa mộc non mọc ở chân vách đá. Cây này nhỏ hơn cây trên mỏm đá rất nhiều, thân chỉ to bằng bắp đùi người lớn, cao chừng hai thân người, là cây con mọc lên từ hạt của rừng sa mộc phía sau bản. Điều làm Sùng chú ý ngay từ khi còn cách mấy bước chân là một vệt dài màu đỏ sẫm chạy dọc trên thân cây, từ một vết nứt ở vỏ cây rỉ xuống, đặc quánh và bóng lên trong ánh sáng yếu của buổi chiều mùa đông.

- Con lại gần mà xem. Đừng chạm tay vào vội, cứ nhìn cho kỹ đã.

Sùng bước tới gần, cúi xuống nhìn vệt nhựa. Nhựa của cây sa mộc non đang rỉ ra từ vết nứt trên thân, không giống nhựa thông trong và vàng nhạt mà anh vẫn thường thấy khi đi rừng. Nhựa này đỏ đặc quánh, đỏ sẫm như máu vừa đông lại, chảy rất chậm, kéo thành từng sợi dài rồi mới đứt xuống, đọng lại trên lớp vỏ cây thành những cục nhỏ lấp lánh. Một mùi tinh dầu hăng nồng bốc lên từ vệt nhựa, mạnh hơn hẳn mùi thoang thoảng anh vẫn ngửi thấy mỗi khi đi qua gốc cây trên mỏm đá, ngửi gần thấy cay mắt và hơi nghẹt ở cổ họng.

- Thưa thầy, sao nhựa cây này lại đỏ thế này. Cây trên mỏm đá con đi qua bao lần, con chưa từng thấy nhựa rỉ ra như thế này bao giờ.

Thầy Mo gõ nhẹ đầu gậy vào thân cây non, ngay phía trên vết nứt.

- Cây này năm ngoái bị sét quệt qua, không trúng thẳng như cây trên Cổng Trời, chỉ quệt sượt qua thân làm nứt một đường vỏ. Từ đó tới nay, cứ tới mùa lạnh, nhựa trong thân cây lại rỉ ra ở đúng vết nứt này, đỏ như thế này đấy. Gỗ sa mộc có tinh dầu, nhựa sa mộc gặp vết thương thì đổi màu, đỏ đặc quánh như máu, người già trong bản nhìn thấy là biết cây đang đau, đang chảy máu theo cách của cây. Cây trên mỏm đá không rỉ nhựa ra ngoài như thế này là vì cây chưa bị ai làm cho bị thương thêm lần nào nữa kể từ sau trận sét bốn mươi năm trước. Vết thương cũ đã khép miệng, nhựa ở yên trong thân. Con nhớ điều đó cho kỹ. Nhựa đỏ chỉ chảy ra khi cây bị thương.

Sùng gật đầu, mắt vẫn không rời vệt nhựa đỏ đang chậm rãi rỉ xuống. Anh bỗng hiểu ra vì sao hôm ở sân nhà thầy, thầy lại nói muốn biết Ma Hó giận hay không thì cứ nhìn nhựa cây. Nhựa cây chính là dấu hiệu rõ ràng nhất, nhìn thấy được bằng mắt, không cần ai phải đoán mò hay tưởng tượng ra hình bóng nào cả.

Thầy Mo ngồi xuống một tảng đá phẳng gần gốc cây, ra hiệu cho Sùng ngồi xuống bên cạnh. Giọng thầy chậm lại, nghiêm hẳn, khác hẳn giọng kể chuyện của hai hôm trước.

- Bây giờ thầy nói cho con nghe điều cấm kỵ lớn nhất của bản mình. Con nghe cho kỹ, nhớ cho đúng, sau này có ai hỏi, con phải nói lại được đúng như thầy nói hôm nay, không thêm, không bớt. Điều cấm kỵ đó là thế này. Không ai được vung rìu chặt cây thiêng ở đầu Cổng Trời. Không ai được cưa, được đẽo, được đốt, được làm cây thiêng bị thương bằng bất cứ cách nào. Ai phạm vào cây, nhựa đỏ trong thân cây bắn ra, bắn vào mắt thì mù lòa ngay tại chỗ, không còn nhìn thấy gì nữa. Mù vì nhựa sa mộc thiêng không phải mù thường đâu con. Thứ nhựa đó mang mộc độc, độc ngấm vào mắt thì bỏng rát như lửa đốt, thuốc dưới xuôi không chữa được, bác sĩ giỏi tới đâu mang thuốc gì lên đây cũng không rửa sạch được thứ độc đã ngấm vào mắt người phạm cây.

Sùng nghe mà sống lưng lạnh đi dù đang ngồi yên một chỗ. Anh nhìn lại vệt nhựa đỏ trên thân cây non, tưởng tượng cảnh thứ nhựa đặc quánh đó bắn thẳng vào mắt người, và bất giác đưa tay lên dụi mắt mình một cái như phản xạ.

- Thưa thầy, điều này đã từng xảy ra thật chưa, hay chỉ là lời dặn để người ta sợ mà không dám chặt cây.

Thầy Mo im lặng một lúc lâu, mắt nhìn về phía vách đá, như đang cân nhắc nên nói tới đâu.

- Thầy không kể tên người, không kể năm nào cho con nghe hôm nay, vì chuyện của đời trước, nhắc tên ra là mang tội với người đã khuất. Thầy chỉ nói một điều này thôi. Lời dặn này không phải lời bịa ra để dọa trẻ con. Nó được giữ lại trong bản qua mấy đời thầy, mỗi đời thầy đều phải thuộc lòng và dạy lại cho người nối nghiệp, dạy cho cả người dẫn đường của bản, là vì nó là chuyện thật đã được trả giá bằng đôi mắt của người thật. Con không cần biết tên người đó. Con chỉ cần biết, hễ nhựa đỏ của cây thiêng đã bắn vào mắt ai, người đó không còn tự đi lại được trên đường mòn này nữa, phải có người dắt từng bước một.

Gió chiều thổi qua vách đá, mang theo mùi tinh dầu từ vệt nhựa bay tản ra xung quanh. Sùng hít phải một hơi dài, cảm thấy cổ họng hơi rát, mắt hơi cay. Anh càng tin lời thầy nói không phải chuyện dọa nạt. Chỉ đứng gần một cây non bị thương nhẹ, mùi và nhựa đã khiến người ta khó chịu tới vậy, thì cây cổ thụ ba trăm năm trên mỏm đá. Nếu bị ai vung rìu chặt vào thân, thứ nhựa tích tụ qua mấy trăm năm trong thớ gỗ sẽ còn dữ dội tới mức nào, anh không dám nghĩ tiếp.

- Thưa thầy, nếu lỡ có người bị nhựa bắn vào mắt thật, thì bản mình có cách nào cứu người ta không. Chẳng lẽ cứ để người ta mù suốt đời như vậy sao.

Thầy Mo gật đầu chậm rãi, tay vuốt nhẹ chòm râu bạc.

- Có cách cứu, nhưng không phải cách của người dưới xuôi. Thuốc chữa thứ độc này chỉ có ở trên núi này, trong rừng này, trong tay của thầy giữ lệ cúng của bản. Thầy nói trước cho con biết là có cách, để sau này nếu có chuyện, con không được hoảng mà chạy xuống xuôi tìm thuốc vô ích, mất thời gian cứu người. Còn cách cứu cụ thể thế nào, dùng những gì, làm những gì, ngày mai thầy sẽ dạy con tiếp, dạy ở trong nhà thầy, dạy cho thuộc lòng như thuộc đường mòn lên mỏm đá vậy. Hôm nay con chỉ cần mang một điều này về nhà thôi. Phạm cây thì mù mắt. Bốn chữ đó, con khắc vào đầu cho thầy.

Hai thầy trò ngồi thêm một lúc bên gốc cây non cho tới khi nắng chiều tắt hẳn sau vách đá. Trước khi ra về, Thầy Mo đứng dậy, đi vòng quanh gốc cây non một vòng, miệng lẩm bẩm khấn mấy câu rất nhỏ mà Sùng không nghe rõ, rồi lấy một nắm đất khô rắc nhẹ lên phần rễ cây lộ ra ngoài. Ông làm những việc đó chậm rãi và thành kính, như đang thăm một người bệnh quen biết lâu năm, chứ không phải đang đứng trước một gốc cây vô tri.

Trên đường về bản, trời đã nhá nhem tối, sương bắt đầu xuống dày trên đường mòn sau bản. Sùng đi trước, tay cầm đèn pin soi đường cho thầy đi sau, bước chân của anh chậm hơn lúc đi. Đầu óc còn đầy hình ảnh vệt nhựa đỏ đặc quánh như máu chảy trên thân cây non và bốn chữ phạm cây thì mù mắt cứ lặp đi lặp lại. Anh hiểu rằng những lời dạy của Thầy Mo trong mấy ngày qua đang dần xếp lại thành một bức tranh rõ ràng, từ vết sét trên thân cây, tới đấng ngự trong cây. Tới thứ nhựa đỏ mang độc, và bức tranh đó không hề giống những câu chuyện kể cho vui bên bếp lửa mà anh vẫn nghe từ nhỏ tới lớn.

Về tới đầu bản, Mỷ đang đứng chờ ở cổng sân với chiếc đèn dầu trong tay. Chị nhìn thấy vẻ mặt của chồng thì không hỏi dồn, chỉ lặng lẽ rót cho anh một bát nước ấm và hỏi nhỏ rằng hôm nay thầy dạy chuyện gì mà trông anh trầm ngâm thế. Sùng ngồi xuống bên bếp, kể lại cho vợ nghe chuyện vệt nhựa đỏ trên thân cây non và điều cấm kỵ lớn nhất của bản mà thầy vừa dặn. Mỷ nghe xong thì im lặng rất lâu, tay nắm chặt mép áo. Rồi chị mới nói rằng từ nay mỗi lần anh lên mỏm đá, chị sẽ còn lo hơn trước, vì chị đã hiểu vì sao người già trong bản lại giữ cây thiêng tới mức khắc nghiệt như vậy. Đó không chỉ là giữ một gốc cây, mà là giữ cho không ai trong bản và không ai ngoài bản phải trả giá bằng đôi mắt của mình.

Chương khác

Xem thêm