MA TRÀNH HỔ XÁM THẠCH THÀNH - Chương 35: Tiếng Khóc Ở Khe Suối Cạn

Đêm ngày mười ba tháng giêng, vào lúc mười một giờ khuya, khi bản Bưa đã chìm hẳn vào bóng tối mùa đông và các nhà sàn trong bản chỉ. Còn vài bếp lửa tàn…

Nội dung chương

Đêm ngày mười ba tháng giêng, vào lúc mười một giờ khuya, khi bản Bưa đã chìm hẳn vào bóng tối mùa đông và các nhà sàn trong bản chỉ. Còn vài bếp lửa tàn cháy âm ỉ dưới tro, Hà Văn Thao vẫn chưa ngủ. Ông nằm trên chiếc chõng tre trong gian nhà sàn của mình, mắt mở nhìn lên mái nhà tối đen, trong đầu ông vẫn còn nguyên danh sách sáu cái tên đã chép trong tờ giấy dó kẹp giữa cuốn sổ tay đặt ở đầu chõng. Và khoảng trống cuối cùng của năm 1921 vẫn còn bỏ ngỏ ở giữa danh sách ấy như một dòng chưa viết xong. Bà Mến nằm bên cạnh ông, hơi thở của bà đều đều mà nông, giấc ngủ của người đàn bà đã ngoài năm mươi trong những đêm đông này không còn sâu như trước nữa. Từ ngày tiếng khóc đầu tiên vang lên ở bìa rừng hồi giữa tháng mười một tới nay, đêm nào bà cũng ngủ chập chờn, chỉ một tiếng động lạ ngoài hiên cũng đủ làm bà giật mình tỉnh giấc. Bổng ngủ ở gian ngoài cùng mấy trai bản trực canh luân phiên ghé nghỉ nhờ, cả căn nhà chìm trong tiếng gió đông lùa qua những triền lau sậy phía tây bản và tiếng lửa tàn khẽ nổ trong bếp.

Tiếng khóc tới từ hướng khe suối Cạn, phía tây bản, xa hơn phía sau nhà họ Hà như đêm mười chín tháng chạp, cũng xa hơn bìa rừng phía tây như đêm đầu tiên hồi tháng mười một. Ban đầu nó chỉ là một âm thanh rất mỏng, lẫn trong tiếng gió, như tiếng một người đàn bà khóc ở một nơi rất xa bị gió đưa về từng đợt không đều. Thao nằm yên lắng nghe, ông không vội kết luận ngay trong những giây đầu tiên, vì ông đã học được trong suốt mùa đông này rằng gió qua khe núi cũng có lúc nghe như tiếng người. Thú rừng kêu đêm cũng có lúc nghe như tiếng khóc, và một người thợ săn già muốn ghi điều gì vào sổ cho chắc chắn thì phải nghe cho hết, nghe cho tới khi không còn lẫn vào đâu được nữa. Nhưng càng nghe, tiếng khóc ấy càng rõ dần lên theo từng đợt gió lặng, rõ tới mức ông nghe được cả những tiếng nức nở ngắt quãng ở giữa, cả một âm điệu lên xuống rất quen thuộc. Mà ông không cần phải tự thuyết phục mình nữa. Đây là lần tiếng khóc vang lên thứ 3 trong mùa đông này mà nhà họ Hà nghe rõ, sau đêm ở bìa rừng phía tây hồi tháng mười một và đêm ngay sau dãy nhà hồi tháng chạp. Và lần này hướng của nó không còn ở bìa rừng hay sau nhà nữa, mà ở tận phía khe suối Cạn, nơi có lối mòn mà con hổ xám vẫn hay đi qua mỗi khi nó xuống phía bản.

Bà Mến tỉnh giấc ngay trong đợt khóc rõ nhất ấy, bà ngồi bật dậy trên chõng như những đêm trước, hai tay bà nắm chặt mép chăn, bà quay sang chồng mà nói trong hơi thở gấp. Giọng bà run lên rõ rệt trong bóng tối của gian nhà. Bà nói rằng tiếng khóc ấy ở phía khe suối, xa hơn mọi lần, mà sao nghe vẫn rõ như người khóc đang đứng ngay ngoài hàng rào nhà mình, và bà hỏi chồng một câu mà Thao nghe xong. Thì ngồi dậy theo bà, vì đó là câu hỏi ông cũng đang tự hỏi mình trong suốt lúc nằm nghe. Bà hỏi rằng có phải mỗi lần mùa đông về sâu hơn, tiếng khóc ấy lại tìm về một chỗ gần hơn với những lối đi quen thuộc của con gái mình khi còn sống hay không. Vì khe suối Cạn chính là nơi Lụa vẫn hay đi qua mỗi khi con lên rừng hái củi với tốp đàn bà trong bản, là nơi chiếc gùi của con được tìm thấy đặt trên tảng đá vào ngày con mất tích hồi tháng ba năm 1922.

- Ông ạ, bà Mến nói khẽ, tay bà vẫn nắm chặt mép chăn, tôi nghe rõ lắm, không lẫn vào đâu được, vẫn là tiếng khóc ấy, vẫn là giọng ấy, chỉ khác là lần này nó ở phía khe suối. Ở đúng cái lối mà con mình vẫn đi ngày xưa.

Thao không đáp ngay, ông ngồi yên trên mép chõng, hai chân ông đặt xuống sàn nhà lạnh, ông lắng nghe thêm một lúc nữa cho trọn đợt khóc đang vang lên ngoài kia. Điều khác hẳn hai lần trước, và cũng là điều làm buổi khuya hôm ấy trở thành một đêm mà Thao sẽ ghi vào sổ bằng những dòng chữ khác hẳn mọi dòng trước, là ông không đứng dậy xách đèn. Không cầm dao, không bước xuống cầu thang như đêm hai mươi tháng chạp khi tiếng gọi tên ông đã kéo ông chạy vào rừng tối suýt bước xuống khe sâu nơi con hổ phục sẵn. Ông ngồi yên. Ông giữ mình ngồi yên trên mép chõng trong khi tiếng khóc ngoài khe suối vẫn vang lên từng đợt, và sự ngồi yên ấy không phải là sự thờ ơ, không phải là ông đã hết sợ hay hết đau. Mà là kết quả của tất cả những gì ông đã học được trong mùa đông này bằng cái giá suýt phải trả bằng chính mạng sống của mình trong đêm ở khe tối. Ông hiểu rằng chạy theo tiếng khóc trong đêm không cứu được ai, không đưa được ai về, chỉ đưa chính người chạy theo tới gần miệng hổ thêm một bước nữa. Và việc ông cần làm lúc này cho kẻ đang khóc ngoài kia không phải là chạy ra rừng trong đêm tối, mà là ngồi lại với cụ Kính chép cho đủ một danh sách, tính cho trọn một kế hoạch. Và làm cho xong một lễ đàng hoàng khi thời điểm tới.

Bổng từ gian ngoài cũng đã tỉnh giấc, anh bước vào gian trong với cây đèn dầu nhỏ trên tay, ánh đèn soi rõ nét mặt lo lắng của anh khi anh nhìn cha mẹ mình ngồi trên chõng trong bóng tối. Anh hỏi cha có cần anh gọi thêm trai bản trực canh ở vòng ngoài dậy không, có cần đốt thêm đuốc ở phía hàng rào hướng khe suối không. Thao lắc đầu, ông bảo con trai cứ để trai bản nghỉ, không cần đốt thêm đuốc, không cần ai ra khỏi nhà trong đêm nay vì tiếng khóc này. Vì ông đã nghe đủ để biết rằng ngoài kia lúc này không có một người sống nào đang cần người trong bản chạy ra cứu giữa đêm, và càng không nên để bất cứ ai vì một tiếng khóc trong đêm. Mà rời khỏi nhà đi về phía khe suối tối om ấy. Ông bảo Bổng khép cửa gian trong lại cho kín gió, đặt đèn dầu xuống góc chõng, rồi ngồi xuống bên cạnh cha mẹ mà cùng nghe cho hết, nghe như một cách ghi nhớ, chứ không phải nghe như một lời gọi phải đáp lại. Bổng làm theo lời cha, anh ngồi xuống sàn nhà bên chõng, ba người trong nhà họ Hà cùng ngồi yên trong ánh đèn dầu nhỏ, nghe tiếng khóc từ hướng khe suối Cạn vọng về qua gió đông. Từng đợt rõ dần rồi xa dần, không ai nói thêm một lời nào trong suốt lúc tiếng khóc còn vang.

Khi tiếng khóc đã tắt hẳn và ngoài kia chỉ còn tiếng gió lùa qua lau sậy như mọi đêm đông khác, Thao mới lên tiếng, giọng ông trầm và chậm, ông nói với vợ một câu mà bà Mến nghe xong. Thì cúi đầu xuống, hai vai bà khẽ rung lên trong ánh đèn dầu. Ông nói rằng nó vẫn quanh quẩn gần nhà mỗi khi đông về. Ông nói hết câu ấy rồi ông nói thêm, rành mạch như đang ghi một dòng vào sổ bằng lời, rằng ba lần trong mùa đông này tiếng khóc ấy đã tìm về gần nhà họ Hà, một lần ở bìa rừng. Một lần ngay sau nhà, một lần ở phía khe suối, ba chỗ ấy đều là những chỗ gắn với đường đi cũ của con gái ông khi còn sống, và điều ấy, đứng cạnh danh sách sáu cái tên đã chép được. Và lệ mà cụ Kính đã giảng, làm ông không còn có thể tự dối mình rằng tiếng khóc ngoài rừng kia chỉ là một âm thanh vu vơ của núi rừng mùa đông nữa. Nhưng ông cũng nói rõ với vợ con ngay trong đêm ấy rằng nghe ra điều đó không có nghĩa là ông được phép nói chắc trước dân bản bất cứ điều gì khi danh sách còn thiếu một người. Và kế hoạch còn chưa được chốt trước sân đình, việc của nhà ông lúc này vẫn là giữ mình cho vững, chép cho đủ, tính cho trọn, rồi mới nói một lần cho đàng hoàng trước cả bản.

Bà Mến nghe chồng nói mà nước mắt bà chảy xuống trong ánh đèn dầu, bà không khóc thành tiếng, bà chỉ ngồi yên để nước mắt chảy. Tay bà đặt lên cuốn sổ tay của chồng đặt ở đầu chõng như đặt tay lên một vật gì rất nặng mà cả nhà đang cùng nhau mang. Bổng ngồi dưới sàn, anh nói khẽ rằng sáng mai anh sẽ cùng cha đi hỏi tiếp chuyện người của năm 1921, hỏi cho ra trước khi mặt trời lặn, vì anh nghe tiếng khóc đêm nay xong. Thì anh hiểu vì sao cha mình nhất định không chịu mang một danh sách còn thiếu ra sân đình, một người còn thiếu tên ngoài kia có thể cũng đang quanh quẩn gần một mái nhà nào đó mỗi khi đông về. Mà không còn ai trong nhà ấy nhận ra tiếng của mình nữa. Thao gật đầu, ông mở cuốn sổ ra dưới ánh đèn dầu, ông ghi vào trang mới nhất của sổ mấy dòng ngắn gọn về đêm nay: ngày giờ, hướng tiếng khóc ở phía khe suối Cạn. Việc ông ngồi yên nghe cho hết mà không chạy theo, và lời ông đã nói với vợ trong đêm. Ông ghi xong thì gấp sổ lại, thổi tắt đèn dầu, cả nhà họ Hà nằm xuống trở lại trong bóng tối của đêm mười ba tháng giêng, và Thao nằm nghe tiếng gió đông ngoài kia thêm một lúc lâu nữa mới chợp mắt được. Trong lòng ông lúc ấy chỉ còn một việc duy nhất chờ tới sáng, là tìm cho ra cái tên cuối cùng của năm 1921 để danh sách trong tay ông được trọn vẹn như con số trên vành tai con hổ xám ngoài rừng kia.

Chương khác

Xem thêm