MA TRƠI BÃI CÁT TRẮNG - Chương 21: Lịch giao dồn
Sáng mười sáu tháng mười hai, vựa dưa của anh Tám Lực đã ồn từ lúc trời chưa sáng hẳn. Xe ba gác chở dưa từ ruộng vào nối đuôi nhau ngoài cổng, người cân…
Nội dung chương
Sáng mười sáu tháng mười hai, vựa dưa của anh Tám Lực đã ồn từ lúc trời chưa sáng hẳn. Xe ba gác chở dưa từ ruộng vào nối đuôi nhau ngoài cổng, người cân dưa la nhau í ới, mùi lá dưa héo và mùi đất ẩm sau một đêm sương quyện vào nhau thành thứ mùi riêng của mùa giáp Tết. Trần Văn Hợi đứng bên chiếc xe tải của mình mà không phải của mình, tay cầm cuốn sổ chuyến, nhìn anh Tám lật từng trang lịch giao hàng treo trên vách ván của nhà kho.
Lịch tháng mười hai chi chít mực đỏ. Từ ngày mười sáu tới ngày hai mươi, mỗi ngày hai chuyến, có ngày ba chuyến nếu chợ đầu mối gọi thêm. Anh Tám gõ bút lên mặt bàn, nói như ra lệnh mà cũng như năn nỉ.
- Hợi, đợt này là đợt ăn Tết của cả vựa. Chợ dưới kia nó dồn đơn, ruộng trên này dưa chín rộ, để quá ba ngày là nứt vỏ hết. Anh giao cho mày trọn loạt này. Giao đủ, giao đúng giờ, anh thưởng thêm một khoản riêng, không tính vào tiền chuyến.
Hợi gật đầu, mắt vẫn dán vào cuốn lịch. Anh đã chạy tuyến này từ đầu tháng. Ai cũng biết tiền chuyến đường tắt qua cồn Tràm cao hơn chạy quốc lộ, vì ít ai chịu nhận. Đường ngắn hơn, về sớm hơn, mỗi đêm đỡ được gần một giờ chạy xe và một khoản dầu không nhỏ. Nhưng từ sau chuyến đêm mười lăm, chuyến mà lửa bám sát đuôi xe khi anh tăng ga tránh ổ cát, Hợi về tới điểm giao mà hai tay còn run trên vô lăng. Anh đã định bụng sáng nay sẽ nói với anh Tám một câu khó nói, rằng xin đổi sang tuyến quốc lộ mấy chuyến cuối.
Anh Tám nói tiếp trước khi Hợi kịp mở miệng.
- Mấy thằng tài khác nó nghe hai chữ cồn Tràm là nó lắc đầu. Nó sợ chuyện đồn đãi, nó sợ xui. Mày thì mày chạy từ đầu mùa tới giờ, xe quen đường, người quen ổ cát. Giờ mày rút thì anh biết giao xe cho ai. Thằng phụ Bảy nó cũng chỉ chịu đi với mày.
- Em không rút, anh Tám. Em chỉ tính hỏi lịch ngày mười tám cho chắc.
- Ngày mười tám là chuyến chốt của loạt đầu. Chiều chất hàng, tối giao chợ, trước chín giờ đêm phải có mặt. Giao xong chuyến đó, loạt sau nhẹ hơn, mày nghỉ một bữa cũng được.
Hợi nghe hai chữ nghỉ một bữa mà trong lòng không nhẹ đi chút nào. Anh biết chuyến ngày mười tám sẽ qua cồn Tràm đúng giờ chạng vạng. Mùa này trời tối nhanh. Mười bảy giờ ba mươi xe lăn bánh khỏi vựa thì khoảng mười tám giờ bốn mươi là tới đoạn giữa bãi tha ma, lúc sương muối bắt đầu phủ xuống mặt cát. Đó là khung giờ mà ông Bảy đã dặn đi dặn lại, rằng qua cồn phải qua trước khi trời tối hẳn.
Nhưng Hợi không nói ra. Anh lật sổ chuyến, ký nhận thêm hai chuyến ngày mười bảy và chuyến chiều ngày mười tám. Ngòi bút của anh dừng lại một nhịp ở dòng cuối cùng rồi mới ký. Ký xong, anh gấp sổ bỏ vào túi áo, đi ra sân giúp cánh bốc vác xếp dưa lên thùng xe cho chuyến sáng.
Dưa vụ Tết quả nào cũng nặng tay. Người ta chọn từng quả, xếp thành hàng có lót rơm. Hợi đứng trên thùng xe đỡ từng quả chuyền vào, mồ hôi ra giữa buổi sáng lạnh. Anh nghĩ tới mái nhà của mình.
Mái nhà Hợi đã dột hai mùa mưa. Mùa mưa vừa rồi, chỗ dột ngay trên giường của thằng con trai năm tuổi, Sen phải lấy thau hứng nước, nửa đêm nghe tiếng nước nhỏ tong tong mà mất ngủ. Hợi đã hứa với vợ từ tháng mười rằng chạy xong vụ dưa Tết này sẽ có tiền thay lại mái tôn, lợp thêm lớp cách nhiệt cho đỡ nóng mùa hè. Tới nay, tiền dành dụm từ các chuyến đường tắt đã gom được hơn một nửa. Nếu bỏ tuyến lúc này, chạy quốc lộ tiền chuyến thấp hơn, lại tốn thêm dầu và thời gian, thì khoản thưởng của anh Tám coi như mất, và tiền mái nhà sẽ hụt một khúc không biết bao giờ mới bù lại được.
Con số ấy nằm trong đầu Hợi rõ ràng hơn mọi lời đồn về lửa xanh. Anh tự nói với mình rằng đồn đãi là chuyện của người ta, còn mái nhà dột là chuyện của vợ con anh. Một chuyến nữa thôi. Rồi một chuyến nữa. Cách tự nhủ đó đã theo anh từ đầu tháng tới giờ, và nó vẫn thắng mỗi lần anh định bỏ tuyến.
Buổi trưa, Hợi về nhà ăn cơm. Căn nhà nhỏ ở làng Mỹ Thủy nằm cuối con đường đất, mái tôn cũ loang lổ vết gỉ. Sen dọn cơm ra, canh cá nấu chua và một đĩa cá khô chiên. Thằng con ngồi bên mâm, chân đung đưa không chạm đất. Bữa cơm đáng lẽ yên như mọi bữa cơm trưa, nhưng Sen đặt chén xuống và hỏi thẳng.
- Anh còn chạy đường tắt qua cồn Tràm không?
Hợi khựng đũa. Anh biết sớm muộn câu hỏi này cũng tới. Người làng nói chuyện nhanh hơn xe chạy. Chuyện Hồ Văn Minh lao xe máy xuống mương, chuyện lửa bám đuôi xe tải đêm mười lăm, chuyện nào cũng đi qua miệng người làng rồi về tới tai Sen, dù Hợi đã cố giấu.
- Anh chạy nốt loạt này. Tới ngày hai mươi là xong loạt đầu.
- Anh nói thiệt với em một lần đi. Đêm mười lăm, người ta nói lửa nó theo xe anh tới cuối cồn. Có phải không?
Hợi nhìn xuống mâm cơm. Anh không quen nói dối vợ, nhưng anh cũng không quen kể ra một chuyện mà chính anh còn chưa gọi tên được. Anh nói tránh đi.
- Có lửa thiệt. Nhưng nó ở ngoài xe, nó theo một đoạn rồi nó rơi lại. Xe mình ra khỏi cồn cát là hết. Ông Bảy đi cùng, ổng rành đường đó hơn ai hết.
- Ông Bảy rành thì ổng mới sợ. Em nghe người ta nói ổng dặn anh cái lệ gì đó, ngồi xuống úp nón gì đó. Anh Hợi, người ta không tự nhiên đặt ra lệ cho một chỗ không có chuyện gì.
- Lệ là lệ của người đi biển ngày xưa, để dành vậy thôi. Chạy xe mà ngồi xuống cát giữa đường thì giao hàng cho ai.
Sen im lặng một lúc lâu. Cô gắp miếng cá bỏ vào chén con, rồi nói chậm rãi, không to tiếng, mà Hợi nghe còn nặng hơn cãi nhau.
- Tiền sửa mái em không cần nữa cũng được. Mái dột thì lấy thau hứng, em quen rồi. Em chỉ cần anh về nhà nguyên vẹn mỗi đêm. Anh hứa với em đi, chuyến ngày mười tám là chuyến cuối qua đường đó. Sau đó anh chạy quốc lộ, thiếu tiền thì vợ chồng mình tính cách khác.
Hợi gật đầu. Cái gật đầu của anh nửa thật nửa để cho qua bữa cơm. Trong túi áo anh, cuốn sổ chuyến với chữ ký nhận chuyến ngày mười tám đang nằm yên. Anh đã ký rồi. Anh không thể nói với vợ rằng anh vừa gật đầu bỏ tuyến trong khi chính anh sáng nay đã nhận thêm chuyến và nghe anh Tám hứa thưởng.
- Ừ, anh hứa. Qua đợt này anh tính lại với anh Tám.
- Anh nói qua đợt này mấy lần rồi anh biết không?
Sen đứng dậy bưng mâm vào bếp. Thằng con nhìn theo mẹ rồi nhìn cha, không hiểu chuyện gì, chỉ cảm thấy bữa cơm hết vui. Hợi ngồi lại một mình bên mâm cơm nguội dần, nghe tiếng chén đũa va nhau trong bếp và tiếng gió biển lùa qua mái tôn cũ, chỗ dột kêu lách cách rất khẽ.
Chiều đó ở vựa, hàng lại dồn. Anh Tám đi một vòng quanh sân, tay cầm điện thoại, miệng thúc từng nhóm người. Đơn hàng từ chợ đầu mối gọi về liên tục. Một thương lái ở xa gọi điện nói nếu giao trễ qua ngày hai mươi thì họ cắt đơn, chuyển sang mua dưa của vựa khác. Anh Tám nghe xong quay sang Hợi, giọng gấp hơn buổi sáng.
- Thấy chưa. Nó cắt đơn là cả vựa mất Tết. Mày ráng cho anh chuyến mười tám. Chuyến đó mà trót lọt, anh thưởng liền tay, không đợi cuối vụ.
Hợi cười gượng, nói một câu cho xong chuyện.
- Anh yên tâm. Em chạy chuyến nào ra chuyến đó từ đầu mùa tới giờ.
Nói xong anh quay đi kiểm tra lốp xe. Anh cúi xuống gõ từng chiếc lốp, kiểm tra dây chằng thùng xe, kiểm tra đèn. Tay anh làm việc quen thuộc còn đầu anh thì tính giờ. Mười bảy giờ ba mươi xuất phát. Hàng chất đầy thì xe nặng, qua cát sẽ lún sâu hơn xe nhẹ. Anh biết điều đó từ kinh nghiệm chạy cát nhiều năm. Xe nặng mà kẹt giữa cồn cát lúc trời tối thì không phải chuyện đùa, dù không có đốm lửa nào.
Ông Bảy tới vựa lúc xế chiều, tay xách túi đồ nghề quen thuộc. Ông nhìn cuốn lịch treo trên vách ván, nhìn dòng mực đỏ ngày mười tám, rồi nhìn Hợi. Ông không nói gì trước mặt anh Tám. Tới khi hai người ra đứng riêng ở góc sân, ông mới nói nhỏ.
- Chuyến mười tám, mình đi sớm hơn được không? Xuất phát sớm một tiếng, qua cồn lúc trời còn sáng.
- Lịch giao của chợ nó ấn định giờ, bác Bảy. Đi sớm quá tới chợ chưa có người nhận, chờ cũng vậy. Anh Tám ký giờ đó rồi.
- Vậy thì qua cồn đừng có dừng, đừng có tăng ga đột ngột. Nhớ lời tui dặn. Đều ga, mắt nhìn thẳng.
- Con nhớ mà chú.
Bảy nhìn anh một lúc, như muốn nói thêm điều gì rồi lại thôi. Ông đi kiểm tra chiếc nón lá treo ở cửa cabin, sợi dây buộc nón đã sờn. Hình ảnh đó Hợi đã thấy nhiều lần trong tháng này, ông Bảy kiểm tra nón như người đi biển kiểm tra dây neo trước khi ra khơi.
Tối mười bảy, sau chuyến hàng ban ngày, Hợi về nhà khi Sen đã cho con ngủ. Cô để phần cơm trên bàn, ngồi vá lại chiếc áo đi làm của chồng. Hai người nói vài câu rời rạc về tiền chợ. Không ai nhắc lại chuyện đường tắt.
Trước khi đi ngủ, Hợi ra sân nhìn trời. Sương đã xuống sớm, trắng mờ trên mặt đường đất trước nhà. Phía cồn cát xa xa không thấy gì ngoài bóng tối và tiếng sóng biển đều đều. Anh vào nhà, treo cuốn sổ chuyến lên cây đinh trên vách, dưới tờ lịch tháng mười hai.
Trên tờ lịch, ngày mười tám được Sen khoanh tròn bằng bút đỏ từ hôm trước, vì đó là ngày giỗ ông ngoại của cô ở nhà ngoại, cô sẽ về bên ngoại từ sáng, chiều mới về. Hợi nhìn vòng tròn đỏ, nhìn chữ ký của mình trong sổ chuyến, rồi tắt đèn.
Trong bóng tối, anh nằm nghe tiếng mái tôn kêu khẽ trong gió và tự tính lại một lần chót. Một chuyến nữa. Giao xong trước chín giờ đêm. Nhận tiền thưởng. Sau đó anh sẽ nói chuyện đàng hoàng với anh Tám về tuyến quốc lộ. Anh tự hứa như vậy, nhưng chính anh cũng không biết phần nào trong đó là thật.
Ngoài sân, sương xuống dày hơn, phủ trắng lối đi ra đường làng, con đường mà chiều mai chiếc xe tải chất đầy dưa sẽ chạy qua, hướng về phía cồn cát trắng và bãi tha ma nằm giữa đường tắt.