MA TRƠI BÃI CÁT TRẮNG - Chương 25: Bánh xe xuống cát
Xe vào cồn cát lúc trời đang chạng vạng, đúng cái giờ mà dân làng Mỹ Thủy gọi là giờ tranh tối tranh sáng, khi mắt người nhìn vật gì cũng nửa thật nửa…
Nội dung chương
Xe vào cồn cát lúc trời đang chạng vạng, đúng cái giờ mà dân làng Mỹ Thủy gọi là giờ tranh tối tranh sáng, khi mắt người nhìn vật gì cũng nửa thật nửa ngờ. Hợi đã tính giờ rất kỹ trong đầu. Mười tám giờ bốn mươi, theo đồng hồ trên cabin, khi bánh xe bắt đầu lăn trên mặt cát của đoạn giữa bãi tha ma cồn Tràm. Sương muối bắt đầu phủ xuống, mỏng như một lớp khói trắng nằm sát mặt đất, bò qua những mô mộ đất và quấn quanh gốc những cây tràm cằn.
Đoạn đường này Hợi thuộc lòng. Bên trái là lùm tràm lớn, nơi đốm lửa đầu tiên từng xuất hiện trong chuyến đầu tháng. Bên phải là dãy mô mộ thấp của dân làng chôn rải rác nhiều đời, không bia, không hàng lối, chỉ nhô lên khỏi mặt cát thành những gò mờ trong sương. Giữa hai phía đó, mặt đường đất pha cát chạy thẳng một quãng, và ở đúng quãng thẳng này có một vị trí mà Hợi không bao giờ quên.
Đó là vị trí bánh xe từng lún nhẹ một lần hồi đầu tháng, khi anh phải xuống lót cát mới qua được. Cũng là vị trí mà các chuyến sau này, mỗi lần đi qua, anh đều cảm thấy bánh xe mềm đi một nhịp dưới chân ga, như mặt đất ở đó không chắc như những chỗ khác. Ông Bảy một lần đã nói vu vơ rằng cát ở đó xốp vì ngày xưa người ta đào xới nhiều. Hợi lúc đó không để tâm. Đêm nay, khi xe chất đầy dưa nặng hơn mọi chuyến, anh để tâm tới từng nhịp mềm của bánh xe.
Xe đi qua gốc tràm đầu tiên bình thường. Đi qua mô mộ thấp thứ nhất bình thường. Tới giữa quãng thẳng, Hợi cảm thấy bánh sau bên phải trĩu xuống.
Không phải trĩu nhẹ một nhịp như những lần trước. Lần này bánh xe xuống từ từ mà chắc chắn, như có một bàn tay ở dưới mặt cát kéo nó xuống. Thân xe nghiêng dần sang phải. Trong thùng xe phía sau, dưa hấu dồn về một phía, tiếng rơm lót cọ vào nhau và tiếng quả chạm quả vang lên trầm đục qua vách cabin. Hợi nhả ga ngay, giữ vô lăng thẳng, không dám đánh lái.
- Chú Bảy, bánh sau lún rồi.
- Tao thấy. Đừng ga nữa. Để xe yên.
Xe còn trườn thêm được vài mét theo đà rồi dừng hẳn. Không phải dừng vì Hợi thắng, mà dừng vì bánh sau bên phải đã chìm vào cát tới gần nửa bánh. Hợi kéo thắng tay, tắt đèn pha một lúc để mắt quen với bóng tối chạng vạng, rồi bật lại. Ánh đèn pha quét ra phía trước, chiếu vào màn sương trắng và những mô mộ im lìm, không chiếu thấy gì bất thường. Nhưng phía sau xe, ngoài tầm đèn, anh biết mặt cát vừa nuốt lấy bánh xe của mình.
Hợi mở cửa cabin bước xuống. Cát dưới chân anh ẩm và lạnh, khác hẳn cát khô ban ngày. Giày anh lún xuống một lớp mỏng ngay khi đặt chân. Anh đi vòng ra phía sau xe, đèn pin trong tay quét một vòng. Bánh sau bên phải nằm trong một hố cát ướt sẫm màu, thành hố đang trượt xuống rất chậm, từng hạt cát nhỏ lăn xuống như nước chảy ngược. Bánh bên trái còn nằm trên mặt cát cứng hơn, khiến cả thùng xe nghiêng một góc rõ rệt.
Anh lấy tấm ván lót bánh vẫn mang theo trên xe từ đầu mùa, cố nhét vào dưới bánh xe lún. Ván trượt trên cát ướt, không bám được vào đâu. Anh dùng tay bới cát quanh bánh, cát ướt và nặng, bám đầy vào tay, lạnh buốt. Càng bới, thành hố càng trượt xuống thêm, như thể chỗ đất này không muốn giữ hình dạng của một cái hố mà muốn trở lại thành một vùng trũng phẳng lặng.
Hợi thử một cách khác trước khi gọi Bảy xuống. Anh quay lại cabin, nổ máy rất nhẹ, vào số thấp và nhả côn từ từ cho xe nhích lên từng chút một, không ga lớn, không một động tác mạnh nào. Bánh xe lún quay chậm trong hố cát, hất lên một ít cát ướt rồi lại trượt tại chỗ. Xe nhích được chừng một gang tay rồi khựng lại, thân xe rung nhẹ và lún xuống thêm đúng chỗ cũ. Hợi tắt máy ngay. Anh ngồi trong cabin một lúc, tay còn trên vô lăng, nhìn qua kính chắn gió ra màn sương đang dày lên trước mũi xe. Ga nhẹ không ăn thua với một chiếc xe đầy dưa trên cát ướt. Điều đó anh biết từ nghề của mình. Nhưng biết vậy không làm anh bình tĩnh hơn, vì các cách còn lại trong đầu một người tài xế đều bắt đầu bằng một cú ga mạnh hơn.
Anh xuống xe lần thứ hai, lần này mang theo cả xẻng nhỏ vẫn để sau ghế. Gió vẫn lặng. Tiếng xẻng chạm cát nghe rõ từng tiếng một trong bóng tối chạng vạng.
Bảy xuống xe, đứng bên cạnh anh, đèn pin của ông chiếu thấp xuống mặt cát. Ông không nói gì trong một lúc lâu. Ông nhìn hố cát, nhìn vệt bánh xe kéo dài phía sau, nhìn dãy mô mộ và lùm tràm quanh xe. Rồi ông nói khẽ.
- Đúng chỗ này. Chỗ cũ đó Hợi. Hồi đầu tháng xe mình lún nhẹ cũng đúng chỗ này.
- Em biết. Em đang tính kê ván rồi lùi nhẹ ra, hoặc tiến từ từ. Xe nặng quá, cát lại ướt.
- Mày kê đi, làm nhẹ tay thôi. Đừng lên xe rồ ga vội. Nghe tao nói hết đã.
Hợi tiếp tục kê ván, lót thêm cát khô từ phía trên mặt đường xuống quanh bánh. Anh làm việc bằng tay chân của một tài xế quen xử lý xe lún cát, nhanh và có trình tự. Nhưng trong lúc làm, một phần tâm trí anh bắt đầu để ý tới những thứ không thuộc về công việc đó.
Gió biển đã lặng hẳn.
Buổi chiều khi xe lăn bánh, gió còn thổi đều qua làng, qua sân vựa. Tới lúc này, giữa bãi tha ma, không còn một hơi gió nào. Sương nằm yên sát mặt đất, không trôi. Lá tràm không động. Sự lặng gió đó không làm Hợi dễ chịu. Nó làm cho mọi âm thanh nhỏ đều trở nên rõ ràng quá mức: tiếng cát trượt rất khẽ quanh bánh xe, tiếng thùng xe kêu nhẹ khi dưa dồn bên trong xê dịch, tiếng hơi thở của chính anh.
Và rồi, từ gốc tràm cằn phía bên trái xe, một đốm lửa xanh trồi lên.
Nó không bùng lên. Nó hiện ra từ từ, như một con mắt mở chậm rãi trong bóng tối, lơ lửng cách mặt đất chừng một mét, đứng yên tại chỗ. Ánh sáng của nó lạnh và mỏng, không chiếu sáng xung quanh, không làm rõ mặt cát bên dưới. Hợi nhìn nó, tay đang bới cát dừng lại giữa chừng.
Một đốm nữa xuất hiện ở phía mô mộ bên phải. Rồi một đốm nữa ở gốc tràm xa hơn. Rồi thêm vài đốm rải rác quanh bãi tha ma, mỗi đốm cách nhau một quãng, tất cả đều đứng yên, tất cả đều ở độ cao ngang nhau, như những ngọn đèn nhỏ được ai đó thắp lên trong sương mà không có người thắp.
- Chú Bảy.
- Tao thấy rồi. Tụi nó mới trồi lên thôi. Chưa có gió động mạnh, tụi nó chưa theo ai đâu. Mày cứ làm việc của mày, chậm thôi, đừng chạy, đừng la.
Hợi gật đầu, cố quay lại với hố cát và tấm ván. Nhưng tay anh đã không còn nhanh như lúc nãy. Anh bới thêm một ít cát, kê lại ván, đứng thẳng lên nhìn quanh một vòng. Số đốm lửa đã nhiều hơn lúc anh cúi xuống. Chúng không tiến lại gần xe. Chúng chỉ xuất hiện thêm, ở những gốc tràm khác, những mô mộ khác, như thể cả bãi tha ma đang từ từ thức dậy trong sương tối, mỗi nơi một ánh sáng lạnh.
Hợi nghĩ tới việc gọi điện thoại. Anh rút máy ra khỏi túi áo, nhìn màn hình. Sóng vẫn còn hai vạch, pin còn hơn một nửa. Anh có thể gọi về vựa nhờ anh Tám cho xe khác ra kéo, có thể gọi cho Sen báo xe lún phải về trễ. Nhưng gọi ai tới đây lúc này cũng có nghĩa là kéo thêm người vào giữa bãi tha ma trong đêm, và một chiếc xe khác vào kéo thì cũng phải nổ máy, cũng phải rồ ga ngay tại chỗ này. Huống chi xe cứu hộ từ thị trấn chạy vào tới cồn cát cũng mất cả tiếng đồng hồ. Hợi cất điện thoại lại vào túi. Quyết định đó, sau này nghĩ lại, anh không biết là đúng hay sai. Anh chỉ biết ngay lúc ấy, ý nghĩ gọi thêm người ra đây làm anh bất an hơn cả việc ở lại với một mình ông Bảy, người duy nhất trong làng thực sự biết phải làm gì khi lửa ở cồn này nổi lên.
Anh nghe tiếng cát trượt rất khẽ quanh bánh xe một lần nữa, rõ ràng trong sự lặng gió. Hố cát dưới bánh xe lại sâu thêm một chút trong lúc anh đứng nhìn lửa. Thùng xe nghiêng thêm một độ nhỏ mà anh cảm nhận được bằng mắt.
Hợi đứng giữa bãi tha ma, một tay cầm đèn pin, một tay còn dính cát ướt lạnh, nhìn những đốm lửa mỗi lúc một nhiều quanh chiếc xe tải đang kẹt cứng. Trong đầu anh, hai ý nghĩ chạy song song. Một ý nghĩ của người tài xế tính toán ván lót, ga nhẹ, số thấp, cách nào để kéo một chiếc xe đầy dưa ra khỏi cát ướt. Và một ý nghĩ khác, mới hơn, yếu hơn, mà ông Bảy đã gieo vào đầu anh suốt hai tuần qua, rằng ở chỗ này, có những việc không giải quyết bằng ga được.
Bảy bước lại gần, đặt tay lên cánh tay anh, giọng thấp và chậm.
- Hợi. Nghe tao. Lát nữa có làm gì thì làm từng bước một. Đừng để tay chân mày đi trước cái đầu.
Hợi nhìn ông già, rồi nhìn lên cabin xe, nơi vô lăng và bàn đạp ga đang chờ. Ánh đèn pha vẫn chiếu thẳng về phía trước vào màn sương trắng, và trong ánh sáng đó, những đốm lửa xanh ở hai bên như càng rõ hơn. Anh chưa quyết định mình sẽ làm gì tiếp theo. Anh chỉ biết bánh xe đang chìm, trời đang tối nhanh, và quanh anh, trên khắp bãi tha ma cồn Tràm, lửa đã bắt đầu.