MIÊU QUỶ CHỐN HẬU ĐÌNH - Chương 42: Hồ Sơ Một Vụ Án
Ngày mồng sáu tháng Năm, Lục Tử Khiêm ngồi một mình trong thư phòng tạm ở phía đông phủ Thôi, trước mặt là một bàn đầy giấy. Căn phòng này vốn là nơi…
Nội dung chương
Ngày mồng sáu tháng Năm, Lục Tử Khiêm ngồi một mình trong thư phòng tạm ở phía đông phủ Thôi, trước mặt là một bàn đầy giấy.
Căn phòng này vốn là nơi quản sự dùng để tính sổ lương thực. Nay cửa sổ đã mở, mùi mực và mùi giấy cũ quyện với mùi nắng sớm. Ngoài sân có tiếng người đi lại rất khẽ. Cả phủ như đang học cách nói nhỏ sau một đêm có người chết. Không ai nhắc tên người đàn bà ở dãy tây thành tiếng. Họ chỉ nói bên ấy, phòng ấy, việc ấy, rồi cúi đầu đi tiếp.
Khiêm không trách họ. Công việc của ông là gọi đúng tên mọi thứ, ít nhất là trên giấy.
Ông sắp hồ sơ theo thứ tự thời gian.
Đầu tiên là sổ kho riêng của Mã Toàn. Cuốn sổ bìa đã sờn, mép giấy quăn lại vì tay người lật nhiều lần. Chín đêm mất vàng được đánh dấu bằng chín vệt mực đậm hơn những dòng khác. Mười tám thỏi vàng. Một chuỗi ngọc trai. Một trâm phượng vàng. Mỗi món mất đi đều có ngày, có giờ ước chừng, có tên người trực kho ký nhận ở đầu buổi tối và tên người phát hiện thiếu hụt vào sáng hôm sau.
Bên cạnh sổ kho là nhật ký cơn đau do nha hoàn chính viện ghi lại. Chữ viết vụng về, có chỗ sai nét, có chỗ mực nhòe vì tay run. Nhưng chín đêm đau dữ trong đó khớp với chín đêm mất vàng không sai một đêm nào. Khiêm đã đối chiếu hai cuốn sổ này không biết bao nhiêu lần, và mỗi lần đối chiếu, ông lại thấy rõ hơn cái lạnh của vụ án. Tà thuật trong truyện kể thường mơ hồ. Tà thuật trong phủ này để lại sổ sách.
Tiếp theo là hồ sơ y lý, hai bản.
Một bản là bản từng bị sửa, những dòng quan trọng bị gạch hoặc viết lại bằng chữ nhỏ hơn. Một bản là bản Tần Bá Ước về sau chép lại theo trí nhớ và lời khai có ký tên. Trong đó có đủ các chi tiết: bụng trướng không do ăn uống, mạch có lúc như bị vật nhỏ cào từ bên trong, máu nôn ra đen và tanh như máu mèo. Khiêm đặt hai bản cạnh nhau. Sự khác nhau giữa chúng cũng là một chứng cứ. Nó cho thấy trong phủ này từng có bàn tay muốn bệnh của chính thất trở thành một bệnh thường, không đầu không cuối.
Rồi tới các biên bản do chính ông lập.
Biên bản lần thứ nhất thấy bóng trên mái ngói, đêm hai mươi bảy tháng Tư, trăng sáng, khói đen lướt qua mái chính viện, hình đầu mèo mình người ngậm một thỏi vàng. Biên bản lần thứ hai, đêm mồng ba tháng Năm, ở sân hậu đình, bóng ấy xuất hiện không ngậm vàng, rít khẽ rồi tan, có hai nhân chứng cùng ký tên. Hai biên bản cách nhau mấy ngày, nhưng đặt cạnh nhau thì thành một đường đi. Đường đi trên mái, từ chính viện về dãy phòng phía tây.
Hai biên bản thử nghiệm nước phân bò trộn chu sa được ông xếp ngay sau đó.
Lần thứ nhất ở bốn góc sân hậu đình, khói xanh bốc lên kèm tiếng mèo kêu thảm thiết. Lần thứ hai ở sân phòng thiếp, khói xanh mạnh hơn, tiếng kêu dài hơn, khoanh vùng tà khí rõ ràng hơn. Khiêm nhớ mùi hăng hôm ấy, nhớ cả vẻ mặt của những người đứng xem khi họ buộc phải tin vào một thứ mà trước đó họ chỉ dám gọi là lời đồn. Bí pháp của Ngự sử đài, giữ lại từ tiền lệ năm trước, đã làm đúng việc của nó. Nó không giết được tà. Nó chỉ ép tà phải để lại dấu.
Sau các biên bản là lời khai của Tiểu Thúy.
Bản khai đầu tiên còn đứt quãng. Nàng khai việc đi mua mèo, việc lấy trộm tóc và móng, việc thắp nhang tro, nhưng mỗi đoạn đều dừng lại ở chỗ nàng sợ nhất. Khiêm không trách bản khai ấy thiếu. Ông biết một người hầu mười chín tuổi, theo chủ từ nhỏ, không thể trong một đêm mà kể hết những việc mình đã làm trong sợ hãi suốt nửa năm. Bản khai trọn vẹn còn phải chờ. Ông ghi chú ở mép giấy: sẽ lấy lại lời khai đầy đủ trước chính thất, có mặt người làm chứng.
Cuối cùng là biên bản khám phòng và phá hũ, xấp giấy dày nhất và cũng nặng nhất.
Bàn thờ tà trong buồng trong. Bát nhang tro xám. Chén cúng còn vệt máu gà đen khô. Những chén thuốc bị đổ bỏ sau bình phong. Hũ sành dưới gầm giường, bên trong là xương sọ mèo đen ngâm rượu chu sa, cùng lọn tóc và móng tay gói trong vải đỏ. Ngăn bí mật dưới ván giường chứa mười lăm thỏi vàng, chuỗi ngọc trai và trâm phượng. Và ở trang cuối, dòng chữ ông tự tay viết trong đêm: hũ bị đập vỡ bằng kiếm đào mộc, máu chó mực đổ vào bàn thờ, kẻ nuôi chết trong vòng một canh giờ vì ngải quật.
Khiêm đọc lại trang cuối rất lâu.
Ông không thấy hả hê. Một vụ án được phá không phải lúc nào cũng giống một chiến thắng. Có những vụ án khi khép lại chỉ để lộ ra một căn phòng trống, một đứa trẻ mồ côi mẹ. Một người vợ vừa thoát chết và một ông chồng già phải đối diện với sự thật rằng chính sự im lặng của mình đã nuôi lớn tai họa trong nhà.
Ông lấy một tờ giấy trắng, bắt đầu lập danh mục dâng tấu.
Mục một: khởi bệnh và chín đêm vàng bay.
Mục hai: chứng cứ y lý.
Mục ba: hai lần thấy bóng, hai lần thử nghiệm chu sa.
Mục bốn: vật dẫn, hũ sành và bàn thờ tà.
Mục năm: số vàng thu hồi và số vàng tiêu tán.
Mục sáu: cái chết vì ngải quật và trách nhiệm liên quan.
Viết tới mục sáu, ngòi bút của ông dừng lại.
Hồ sơ đã gần trọn, nhưng chưa trọn. Có hai mắt xích còn thiếu, thiếu một cách rõ ràng đến mức bất kỳ ngự sử nào ở Ngự sử đài cũng sẽ chỉ ra ngay khi đọc tới.
Mắt xích thứ nhất là nguồn gốc con mèo.
Trong hũ có xương sọ mèo đen. Tiểu Thúy khai từng nhận một con mèo đen già ở cổng sau. Một người hầu cũ từng kể năm ngoái trong phủ có con mèo đen già hay nằm sưởi ở bếp rồi mất tích sau một đêm mưa. Nhưng con mèo ấy từ đâu tới? Ai bán? Ai bắt trộm? Ai là chủ cũ của nó? Nếu không trả lời được những câu ấy, nguồn gốc của Miêu Quỷ vẫn chỉ là lời khai của một nha hoàn sợ hãi. Triều đình có thể nói đó là chuyện bịa ra để che một vụ trộm trong nhà. Phe muốn ém vụ án sẽ bám vào đúng chỗ hổng này.
Mắt xích thứ hai là phần xương còn thiếu.
Bộ xương tìm thấy trong hũ không nguyên vẹn. Xương sọ có đó, một phần xương thân có đó, nhưng thiếu xương chân trước và một phần xương sườn. Trình Đạo Huyền từng nói xác mèo bị chia ra, phần chính đặt dưới bàn thờ và trong hũ, phần còn lại phải được chôn giấu ở nơi khác để giữ bí mật và tránh mùi. Tiểu Thúy ở bản khai trước từng nhắc tới một hộp gỗ nhỏ chôn sau chuồng ngựa mà nàng không biết trong đó có gì. Cái hộp ấy chưa được đào lên. Chưa đào, chuỗi vật chứng chưa khép. Đào được và khớp xương, không ai còn cãi được nữa.
Khiêm khoanh tròn hai mục ấy bằng mực đỏ.
Chợ quỷ và chuồng ngựa. Một nơi ở ngoài thành, một nơi ở ngay trong phủ. Một nơi sẽ cho ông sổ hàng và người bán. Một nơi sẽ cho ông phần xác còn lại của con vật đã bị biến thành tà linh.
Ông gọi thư lại của Ngự sử đài đang chờ ngoài cửa vào, dặn dò từng việc.
- Ngươi về đài, báo lại rằng hồ sơ chính đã xếp xong. Xin thêm người để đi chợ quỷ, nhưng không được lộ danh sách từ hôm nay. Việc ở chợ phải làm vào ban đêm, có lệnh bắt người và niêm phong sổ sách. Còn việc trong phủ, ta sẽ tự lo khi nhân chứng sẵn sàng chỉ chỗ.
Người thư lại ghi chép, rồi hỏi:
- Đại nhân, tấu chương khi nào dâng?
- Khi hai mắt xích cuối cùng khép lại. Dâng sớm một ngày mà thiếu một vật chứng, vụ án này sẽ bị người ta xé ra từng mảnh.
Thư lại lui ra. Khiêm ở lại một mình với bàn giấy.
Buổi trưa, Mã Toàn mang cơm tới. Cơm của ngự sử vẫn đạm bạc như mọi ngày: một bát cơm, một đĩa rau, một chén canh. Ông quản gia đặt khay xuống, không đi ngay. Ông nhìn xấp hồ sơ đã được xếp thành từng chồng, buộc dây cẩn thận, rồi nói:
- Thưa đại nhân, phu nhân sáng nay ăn được cháo. Lão nô nghe A Liên nói, phu nhân còn tự ngồi dậy được.
- Ta đã nghe Tần lang trung nói. Đó là tin tốt nhất trong mấy ngày nay.
- Vâng. Cả phủ đều thở ra được một chút. Chỉ là bên dãy tây vẫn lạnh lắm. Tiểu thiếu gia khóc đòi mẹ, nhũ mẫu dỗ mãi không nín.
Khiêm gật đầu, không biết nói gì cho phải. Ông là quan điều tra, không phải người nhà họ Thôi. Có những nỗi đau ông chỉ có thể ghi vào hồ sơ ở phần hậu quả, chứ không thể bước vào mà dỗ dành thay ai.
Mã Toàn lui ra. Khiêm ăn qua loa rồi quay lại bàn.
Ông lấy một tờ giấy mới, sạch, không tỳ vết. Tấu chương phải được chép trên giấy như thế. Ông mài mực thật kỹ, chấm bút, và viết dòng đầu tiên.
Thần xin kể một vụ án bắt đầu bằng một con mèo.
Ông dừng bút, nhìn dòng chữ ấy.
Nó không giống lối mở đầu thường lệ của tấu chương. Không có những câu xưng tụng dài. Không có lời rào đón. Nhưng nó đúng. Vụ án này bắt đầu bằng một con mèo đen già bị bắt trộm khỏi tay một góa phụ, bị bỏ đói, bị giết lúc nửa đêm, bị chia xác giữa một cái hũ và một cái hộp. Nó bắt đầu trước cả cơn đau đầu tiên của chính thất, trước cả thỏi vàng đầu tiên biến mất. Nếu triều đình muốn hiểu vì sao một phủ Thừa tướng suýt mất chính thất, vì sao một người đàn bà chết trong một canh giờ, vì sao cần một chiếu chỉ cho cả thiên hạ, thì phải bắt đầu từ con mèo ấy.
Khiêm đặt bút xuống, không viết tiếp.
Phần còn lại của tấu chương chỉ có thể viết khi ông đã tận mắt thấy sổ hàng ở chợ quỷ và tận tay niêm phong cái hộp sau chuồng ngựa. Ông gấp tờ giấy lại, kẹp vào đầu hồ sơ như một lời hứa với chính mình.
Ngoài sân, nắng tháng Năm đã lên cao. Trong phủ, một tang lễ kín đang được chuẩn bị mà không có tiếng kèn. Ở ngoài thành phía đông, một chợ đêm sắp mở mà người bán con mèo năm ngoái vẫn chưa biết quan binh đang tìm mình.
Khiêm buộc lại chồng hồ sơ cuối cùng, rồi viết lên bìa ngoài bốn chữ rõ ràng: chờ bổ sung cuối.
---