NGỌC THI NÚI MANG SƠN - Chương 13: Mộ Đạo Lát Đá
Ngày hai mươi lăm tháng chín, ca đào của Đỗ Cửu phá vỡ lớp đất nện cuối cùng và chạm vào đá. Tiếng cuốc hôm ấy khác hẳn mọi ngày trước. Suốt gần hai…
Nội dung chương
Ngày hai mươi lăm tháng chín, ca đào của Đỗ Cửu phá vỡ lớp đất nện cuối cùng và chạm vào đá.
Tiếng cuốc hôm ấy khác hẳn mọi ngày trước. Suốt gần hai tuần, đoàn đào qua đất đồi, qua lớp gạch vỡ, qua tầng đất nện cứng như đá ong, tiếng cuốc lúc nào cũng đục và nặng. Tới cuối buổi sáng ngày hai mươi lăm, giếng đứng đã sâu hơn bảy mét. Đường đào bắt đầu rẽ chếch theo hướng mà Huyền Chân đã cắm cọc từ đầu. Lưỡi cuốc của người thợ ở đáy hầm chạm vào một mặt phẳng cứng và trơn. Nó kêu lên một tiếng trong và vang. Tiếng ấy dội lại trong lòng đất, nghe rõ mồn một lên tới miệng giếng.
Đỗ Cửu cho dừng tay ngay. Ông ta tự mình tụt xuống đáy, gạt đất bằng tay nải, rồi gõ dây báo lên trên bằng một hồi dài khác thường. Người ở miệng giếng kéo nhau tới. Lão Tào đang xem sổ ở lán cũng bỏ sổ xuống, ra đứng bên miệng giếng, nghe Đỗ Cửu ở dưới vọng lên.
- Đá lát. Đá xanh, phẳng, chạy chếch xuống. Không phải đá núi tự nhiên đâu, ông chủ. Đây là đường của người xưa làm.
Cả trại xôn xao. Thợ đào bỏ cả bữa trưa, thay nhau xuống xem. Lớp đất nện được bóc rộng ra, để lộ một mặt dốc lát bằng những phiến đá xanh lớn, mỗi phiến rộng bằng hai bàn tay xòe, ghép khít nhau, mạch ghép đã đen lại vì đất mịn chèn vào qua gần hai ngàn năm. Mặt dốc chạy chếch xuống sâu, theo đúng hướng hõm đất lún trên sườn núi, nghiêng đều như một mái nhà dốc ngược vào lòng núi.
Đó là mộ đạo của cổ mộ. Con đường mà người xưa đã dùng để đưa quan tài vương gia xuống phòng chôn, rồi lấp lại bằng đất nện chờ đời sau không ai tìm thấy.
Lão Tào mừng ra mặt. Ông ta đứng ở miệng giếng cười lớn, nói đào mò đã hết, từ nay cứ theo mộ đạo mà đi, nhanh hơn gấp mấy lần đào đất thường. Đỗ Cửu cho người dọn sạch một đoạn mặt đá, thử cạy một phiến ở mép lên xem bên dưới là gì, nhưng phiến đá nặng và khít tới mức xà beng chỉ làm mẻ một góc nhỏ. Lão Tào bảo thôi, không cần cạy, cứ bóc đất dọc theo mặt dốc là sẽ thấy đường đi.
Huyền Chân được gọi xuống xem vào đầu buổi chiều.
Anh buộc dây vào lưng, tụt xuống đáy giếng trong im lặng. Đèn dầu được mang xuống thêm một ngọn nữa cho sáng. Anh quỳ trên mặt đá dốc, đặt bàn tay phải có vết sẹo dài của mình lên phiến đá lạnh. Đá xanh mát lạnh dưới lòng bàn tay, trơn vì hơi ẩm rất nhẹ, không phải ẩm của nước chảy mà là ẩm của đá ở sâu trong lòng đất lâu ngày không thấy mặt trời. Anh lấy thước dây trong tay nải ra, đo độ dốc của mặt đá, đo bề rộng của đường lát, rồi ngẩng lên nhìn hướng chạy của nó trong bóng tối.
Trong đầu anh, những dòng ghi chép của sư phụ hiện ra rõ ràng. Mộ vương gia thời Hán, phòng chính chôn sâu, mộ đạo dốc dẫn từ sườn núi xuống, độ dốc và bề rộng đều có lệ riêng, không giống mộ của quan lại nhỏ hay nhà giàu thường. Anh tính nhẩm từ độ dốc này, từ độ sâu hiện tại của giếng, từ quãng đường chếch mà đoàn còn phải bóc đất, rồi nói với Đỗ Cửu đang đứng bên cạnh, giọng bình tĩnh tới mức người nghe khó đoán anh đang vui hay đang lo.
- Phòng chính nằm ở độ sâu đúng mười lăm mét tính từ mặt đất trên miệng giếng. Từ chỗ này đi theo mộ đạo bị lấp, còn khoảng một tuần đào nữa, nếu không gặp tầng chắn nào khác.
Đỗ Cửu nhướng mày.
- Thầy tính chắc vậy sao?
- Đá lát này có lệ của nó. Đường dốc bao nhiêu thì phòng sâu bấy nhiêu. Sai cũng chỉ sai trong vòng một hai mét, không sai tới mức thành một ngôi mộ khác được.
Tin ấy truyền lên miệng giếng nhanh hơn cả thùng đất. Lão Tào nghe xong, vỗ đùi, nói với cả đoàn đang đứng quanh miệng giếng rằng mười lăm mét là sâu thật, nhưng đã thấy đường thì sâu bao nhiêu cũng tới. Ông ta cho tăng thêm một ca đào buổi tối, cơm nước mang ra tận miệng giếng, và hứa nếu giữ được nhịp này, tiền công sẽ tính thêm cho những ca đêm.
Huyền Chân ở lại dưới đáy thêm một lúc, sau khi Đỗ Cửu đã lên trên báo việc. Anh cầm đèn đi dọc theo đoạn mộ đạo vừa lộ, soi từng phiến đá, từng mạch ghép. Ánh đèn lướt qua vách đất bên trái của đường dốc, và anh dừng lại.
Trên vách, ở chỗ đất nện vừa được bóc ra khỏi mặt đá, có một vệt cháy đen dài.
Vệt đen chạy dọc theo vách, cao ngang tầm ngực người đứng trên mộ đạo. Nó dài chừng hai sải tay, hình dáng thon ở hai đầu và đậm ở giữa. Nó như dấu của một ngọn đuốc đã cháy rất lâu khi đi qua đây. Hoặc đó là dấu của một ngọn đuốc bị dí sát vào vách, trong lúc người cầm nó đứng yên một chỗ khá lâu. Bên dưới vệt đen, trên mặt một phiến đá ở mép đường, còn một ít sáp đen đã cứng lại thành giọt, lẫn trong đất mịn.
Huyền Chân đưa tay tới gần vệt đen nhưng không chạm vào. Lòng anh chùng xuống. Vệt cháy này không thể là của người táng mộ thời Hán để lại. Nếu là đuốc của người xưa khi đưa tang, dấu cháy phải nằm trong phần mộ đạo chưa lấp. Qua gần hai ngàn năm đất lấp, nó không thể còn rõ như thế này. Nó cũng không thể còn sáp mới tương đối như thế này. Vệt này trẻ hơn ngôi mộ rất nhiều. Nó là dấu của người từng vào tới đây trong một thời gian không xa, đi bằng chính mộ đạo này, đứng lại ở đây khá lâu với một ngọn đuốc trên tay, rồi vội vã đi ra.
Anh nhớ tới ghi chép của sư phụ. Năm một ngàn chín trăm hai mươi, đoàn đo đạc phong thủy qua Mang Sơn. Sư phụ anh đã nhận ra mộ ngọc, đã tìm được lối vòng tới gần cửa đá. Để tới được cửa đá, ắt hẳn ông đã đi qua đoạn mộ đạo này, hoặc một lối song song với nó, và đã đứng lại ở đâu đó trong bóng tối với ngọn đuốc trên tay, nhìn vào sâu hơn và quyết định quay ra, giấu kín mọi chuyện.
Huyền Chân không nói ý nghĩ ấy ra. Anh chỉ đứng lặng, nhìn vệt đen cho tới khi đèn dầu trong tay anh chao nhẹ vì tay mỏi.
Buổi tối, ở miệng giếng, Lão Tào hỏi anh một câu trước mặt mấy người thợ.
- Cái vệt đen trên vách mộ đạo, thầy xem rồi chứ? Có phải trộm đời trước đã vào tới đây rồi không? Nếu chúng nó vào rồi lấy rồi thì anh em mình đào không công.
Huyền Chân đáp chậm rãi, chọn từng chữ.
- Người vào bằng mộ đạo chính và để lại đuốc cháy dở thường không phải trộm. Trộm vào mộ thì đi nhanh, lấy nhanh, không đứng đốt đuốc lâu ở giữa đường cho khói ám đen cả vách. Vệt ấy giống dấu của người đo đạc, người xem đất, đứng lại ghi chép rồi mới đi tiếp.
Lão Tào nheo mắt nhìn anh.
- Đo đạc thì đo đạc cái gì ở giữa mộ đạo nhà người ta?
- Đo hướng, đo sâu, đo xem có nên đi tiếp hay không. Huyền Chân nói. - Và người ấy đã chọn không đi tiếp bằng đường này, hoặc đã đi tiếp rồi quay ra. Dù là cách nào, phòng chính ở dưới vẫn còn nguyên, vì đất lấp trên mộ đạo chưa hề bị đào lại lần thứ hai. Nếu trộm đời trước đã vào tới phòng chính, đất ở đây phải xốp và lẫn, không chặt và sạch như đất anh em mình vừa bóc.
Lão Tào nghe, gật gù, vẻ lo lắng trên mặt giãn ra. Ông ta tin vào đất, tin vào những dấu hiệu nghề nghiệp mà ông đã đọc suốt ba mươi năm. Lời của Huyền Chân về đất là lời ông nghe lọt tai. Ông ta không hỏi thêm về người đo đạc là ai, và Huyền Chân cũng không nói thêm một chữ nào.
Anh không nói thêm, vì nói thêm lúc này cũng không đổi được gì, và vì chính anh cũng chưa có bằng chứng nào ngoài vệt cháy và những dòng chữ trong một cuốn sổ cũ. Một vệt đen trên vách không đủ để dừng một đoàn đào mộ đã thấy đường lát đá dẫn thẳng tới của cải. Anh hiểu điều đó rõ hơn ai hết.
Từ hôm ấy, Đỗ Cửu cho người chống ván theo hai bên mộ đạo, bóc đất tới đâu chống tới đó, để đường dốc lộ dần như một cái lưỡi đá khổng lồ thò sâu vào lòng núi. Tiếng cuốc của đoàn từ hôm đó vang xuống sâu hơn và rỗng hơn trước. Mỗi nhát cuốc đều dội lại lâu hơn trong khoảng tối bên dưới. Lòng núi như đã bắt đầu có một khoảng trống lớn đang chờ ở phía trước. Đoàn thợ, ca này nối ca khác, đang gõ cửa vào khoảng trống ấy từng chút một.
Đêm ấy anh ghi con số mười lăm mét và vệt cháy đen vào sổ tay riêng của mình. Anh ghi ngày tháng rõ ràng. Anh ghi cả hướng dốc và bề rộng của đường đá. Sau này nếu có ai hỏi lại, anh còn có cái đối chiếu mà nói cho rành mạch. Anh không phải nói bằng trí nhớ mơ hồ giữa lúc rối ren.
Huyền Chân đứng ở miệng giếng trong ca tối, nghe tiếng cuốc vọng lên, tay vô thức chạm vào bao da đựng búa sau lưng qua lớp áo. Mười lăm mét. Anh đã nói con số ấy ra trước cả đoàn. Bây giờ nó không còn là con số trong sổ của sư phụ nữa. Nó là một quãng đường thật, bằng đá lát và đất nện, và ở cuối quãng đường ấy là một cửa đá, một phòng chính, và một thi thể ngậm ngọc đã nằm yên gần hai ngàn năm.