NGỌC THI NÚI MANG SƠN - Chương 18: Người Liên Lạc Ở Chân Núi
Ngày mười hai tháng mười, Phan Kim Quý tách đoàn ở chân núi. Hắn hỏi một câu mà hắn đã giữ trong đầu suốt từ đầu tháng chín tới nay. Hắn chưa từng nói…
Nội dung chương
Ngày mười hai tháng mười, Phan Kim Quý tách đoàn ở chân núi. Hắn hỏi một câu mà hắn đã giữ trong đầu suốt từ đầu tháng chín tới nay. Hắn chưa từng nói câu ấy ra với bất cứ ai trong đoàn đào đất của mình cả.
Cớ tách đoàn rất chính đáng. Đoàn cần thêm dầu đèn, dây thừng mới và nhựa đường để bịt các chỗ nối ống tre đã bắt đầu rò hơi sau mấy ngày dùng liên tục. Lão Tào cử Kim Quý và Chu Tam xuống chân núi mua đồ, vì Kim Quý quen mặt các hàng quán ở chợ dưới chân Mang Sơn và mặc cả giỏi hơn người trong đoàn. Chu Tam mang theo sổ và tiền, Kim Quý mang theo danh sách đồ cần mua viết trên một mảnh giấy. Hai người xuống núi từ sớm. Họ mua xong dầu và dây ở hai hàng quen. Họ chất chúng lên một chiếc xe đẩy tay thuê ở chợ. Chu Tam ở lại trông xe và chờ hàng nhựa đường được chủ hàng gói kỹ. Còn Kim Quý nói hắn cần ghé quán nước ở đầu dốc. Hắn muốn uống một bát trà và hỏi thăm một người bạn cũ. Người bạn ấy làm chân chạy việc cho các hiệu đồ cổ trong thành.
Quán nước ở chân núi là một quán lá nhỏ bên đường đất, bán trà, thuốc lào và mấy thứ quà bánh rẻ tiền cho dân lên núi đốn củi và dân đào mộ qua lại. Người liên lạc của Hứa Vạn Sơn ngồi ở bàn trong cùng, quay lưng ra đường, trước mặt là một ấm trà đã nguội. Hắn là một người đàn ông gầy, tuổi ngoài ba mươi, mặc áo dài tay sạch sẽ hơn hẳn dân lao động quanh đó, tay không có vết chai của người cầm cuốc. Kim Quý từng gặp hắn hai lần khi hắn mang thư và tiền ứng lên núi cho đoàn. Người trong đoàn chỉ gọi hắn là người của hiệu trên, không ai hỏi tên thật của hắn để làm gì.
Kim Quý ngồi xuống đối diện, tự rót cho mình một bát trà, uống một ngụm, rồi nói chuyện bâng quơ một lúc về tiến độ đào, về vách đá vừa chạm tới, về chuyện đoàn sắp thấy đồ thật trong một hai ngày tới. Người liên lạc nghe, gật đầu, ghi nhớ từng chi tiết bằng vẻ mặt của người đã quen nghe tin để về báo lại nguyên văn. Tới khi quán vắng khách, chỉ còn bà chủ quán đang rửa bát ở phía sau, Kim Quý mới hạ giọng, rào trước đón sau một câu dài.
- Tôi hỏi anh một việc, anh nghe rồi quên cũng được, nhớ về nói với ông chủ cũng được, tùy anh. Trong mộ này, theo lời thầy trấn mộ của đoàn và theo lệ táng của vương gia thời Hán, người chết thường ngậm một món ngọc trong miệng. Nếu trong phòng chính của ngôi mộ này, người chết ngậm một con ve sầu bằng ngọc, bằng ngọc phỉ thúy xanh ngắt, nguyên vẹn không sứt mẻ, thì ông chủ cần nó ở mức nào? Cần như một món đồ trong cả lô hàng, hay cần riêng nó hơn cả những thứ khác?
Người liên lạc đặt bát trà xuống, nhìn Kim Quý một lúc lâu bằng ánh mắt khác hẳn lúc nghe chuyện tiến độ. Hắn không hỏi lại vì sao Kim Quý biết về con ve sầu, cũng không hỏi đoàn đã vào tới phòng chính chưa. Hắn chỉ đáp chậm rãi, từng chữ rõ ràng như người truyền lại một lời dặn đã thuộc lòng từ lâu.
- Ông chủ dặn thế này, tôi nói nguyên văn cho anh nghe. Áo ngọc là hàng của cả đoàn, lấy được thì chia nhau sau cũng được, hiệu trên không tranh phần của anh em đào đất. Riêng con ve sầu bằng ngọc ngậm trong miệng người chết, nếu có, phải lấy nguyên vẹn, không được làm sứt một góc nào, và phải giao riêng cho hiệu trên, không gộp vào lô đồ chung của đoàn. Giá của riêng nó, ông chủ nói, đủ cho một người mua một căn nhà mặt phố ở Lạc Dương và mở thêm một cửa tiệm nhỏ mà làm ăn tử tế cả đời. Anh nghe rõ chưa?
Tim Kim Quý đập mạnh tới mức hắn phải đặt tay lên bàn cho khỏi run. Hắn đã từng nghe một tay buôn ở chợ đêm nói bâng quơ về giá của ngọc ngậm trong miệng người chết, con số ngày ấy đã làm hắn im lặng rất lâu và đi mua một chiếc kìm nhỏ. Nhưng con số ngày ấy là lời của dân chợ, nói trong men rượu, nghe cho vui rồi quên. Lời hôm nay là lời của người liên lạc của chính ông chủ đã bỏ tiền ra thuê cả đoàn, nói trong một quán nước vắng, tỉnh táo, và nói như một lời hứa làm ăn.
- Giá ấy là giá nói miệng, hay giá có giấy tờ, Kim Quý hỏi, cố giữ giọng bình thường.
Người liên lạc cười nhẹ.
- Ông chủ làm ăn ở Lạc Dương bao nhiêu năm, anh còn lạ gì. Việc lớn thì có giấy tờ của việc lớn, việc riêng thì có cách riêng của việc riêng. Tôi hôm nay chỉ truyền lời, không mang giấy tờ gì theo người cả. Anh chưa nhận lời thì tôi cũng chưa cần đưa gì cho anh. Anh cứ xem tình hình trong mộ ra sao đã. Có món đồ ấy thật hay không, nó nằm ở đâu, lấy nó ra có khó hay không, anh là người trong đoàn, anh rõ hơn tôi nhiều.
Kim Quý im lặng một lúc lâu. Hắn nghĩ tới phần chia của mình trong đoàn. Theo lệ đã thỏa thuận từ đầu tháng chín, hắn là thợ đào chính. Phần của hắn hơn thợ khuân vác một bậc. Nhưng vẫn chỉ là một phần trong tám phần của cả đoàn, lại còn phải trừ chi phí chung, trừ tiền bảo kê, trừ phần của trưởng đoàn gấp đôi. Cả một bộ áo ngọc, nếu lấy được và bán được giá cao như lời đồn, chia ra tới tay hắn cũng là một món tiền lớn, nhưng là món tiền phải chờ cả đoàn cùng bán, cùng chia, cùng nghe trưởng đoàn quyết định. Còn một mình một món đồ giao riêng, giá đủ mua nhà mặt phố và mở cửa tiệm, là một món tiền chỉ qua tay một người, không chia với ai, không chờ ai quyết định thay.
Hắn nghĩ tới những năm đào đất thuê cho các đoàn khác trước khi về với Lão Tào. Tay nghề của hắn cứu người ở tầng lưu sa. Hắn phá cơ quan nhanh nhất đoàn. Vậy mà nhà của hắn ở làng vẫn là nhà đất mái rạ. Vợ hắn vẫn phải đi làm thuê theo mùa. Mỗi lần về nhà hắn vẫn phải nghe chuyện tiền thuốc, tiền gạo, tiền sửa mái như mọi người thợ khác. Hắn không thấy mình tham hơn người khác. Hắn chỉ thấy mình tính rõ hơn người khác. Cùng một ngôi mộ, cùng một lần xuống hầm nguy hiểm như nhau. Có người sẽ ra về với một phần chia vừa đủ sửa nhà. Có người biết nắm lấy một món đồ riêng thì ra về với cả một đời khác. Ý nghĩ ấy không làm hắn thấy xấu hổ. Nó làm hắn thấy tỉnh táo, tỉnh táo tới mức bát trà trên bàn đã nguội ngắt mà hắn vẫn ngồi yên nghe người liên lạc nói hết câu cuối cùng.
Hắn cũng nghĩ tới chiếc kìm nhỏ đang nằm ở đáy tay nải của hắn trong lán trên núi, và miếng ngọc vụn bằng móng tay đang gói trong mảnh vải cạnh chiếc kìm ấy. Hai thứ ấy nằm cạnh nhau từ giữa tháng chín tới nay, như một lời nhắc thầm rằng tay hắn đã từng giấu được một lần mà không ai biết.
- Tôi chưa nhận lời đâu, Kim Quý nói cuối cùng, đứng dậy phủi áo. - Tôi chỉ hỏi để biết đường tính thôi. Trong mộ chưa vào tới phòng chính, chưa ai thấy người chết ra sao, nói chuyện lấy đồ lúc này là nói chuyện trên trời. Anh về cứ báo lại với ông chủ là đoàn sắp vào phòng phụ, còn chuyện con ve sầu, để xem tình hình trong mộ ra sao đã.
Người liên lạc cũng đứng dậy, cười một nụ cười rất hiểu chuyện.
- Anh cứ xem. Tôi chỉ nói thêm một câu của ông chủ dặn riêng cho người biết tính toán: tình hình nào thì giá của món đồ ấy cũng chỉ tăng, không giảm. Phòng chính càng khó vào, món đồ càng hiếm, giá càng cao. Anh không cần vội. Người vội là người ở Thượng Hải đang chờ hàng, không phải anh em mình ở đây.
Hai người ra khỏi quán nước bằng hai lối khác nhau, cách nhau một lúc lâu, như hai người xa lạ chưa từng ngồi cùng một bàn trà nào trong buổi sáng hôm ấy ở chân núi Mang Sơn cả. Chu Tam vẫn đang trông xe đẩy ở chợ, thấy Kim Quý quay lại thì chỉ hỏi nhựa đường đã gói xong chưa, không hỏi hắn đã đi đâu. Kim Quý đáp đã xong, rồi cùng Chu Tam đẩy xe lên dốc về trại, dầu đèn và dây thừng kêu lạch cạch trên xe suốt quãng đường.
Trên đường lên núi, Kim Quý đi chậm lại một quãng, để Chu Tam đẩy xe đi trước một đoạn. Hắn nhìn xuống thung lũng dưới chân Mang Sơn, nhìn những mái nhà của làng ở xa, nhìn con đường đất dẫn về thành Lạc Dương, và tính nhẩm trong đầu không ngừng. Phần chia của cả đoàn cho một người thợ đào, dù cao tới đâu, có mua nổi một căn nhà mặt phố hay không. Một mình một món đồ, không chia, có đủ để hắn rời Mang Sơn, rời nghề đào đất nguy hiểm này, mở một cửa tiệm nhỏ ở mặt phố mà sống như một ông chủ tử tế hay không. Những con số ấy cứ quay trong đầu hắn theo từng bước chân lên dốc. Càng tính, hắn càng thấy phần chia chung của đoàn nhỏ lại. Còn con ve sầu bằng ngọc chưa từng nhìn thấy kia lớn dần lên. Nó xanh ngắt và nguyên vẹn. Nó nằm yên trong miệng một người chết đã hai ngàn năm. Nó chờ một bàn tay đủ nhanh tới lấy nó ra.