NGỌC THI NÚI MANG SƠN - Chương 27: Hạn Chót
Đồ đợt hai về tới Tụ Bảo Trai vào sáng hai mươi tháng mười, mười sáu kiện, niêm phong nguyên vẹn, biên nhận thứ hai đi kèm trong tay người liên lạc. Hứa…
Nội dung chương
Đồ đợt hai về tới Tụ Bảo Trai vào sáng hai mươi tháng mười, mười sáu kiện, niêm phong nguyên vẹn, biên nhận thứ hai đi kèm trong tay người liên lạc. Hứa Vạn Sơn cho khiêng thẳng vào phòng trong như đợt một, tự tay kiểm một lượt các dấu niêm, đếm đủ mười sáu, rồi mới mở biên nhận ra xem chữ ký. Cộng hai đợt, đoàn của Lão Tào đã giao cho hiệu của ông hai mươi bảy kiện đồ tùy táng từ nhĩ thất của ngôi mộ. Con số đó ông ghi vào sổ riêng, khoanh tròn, và ngồi nhìn nó một lúc lâu với vẻ hài lòng kín đáo của một người buôn đã đặt tiền đúng chỗ.
Nhưng cùng về với đồ đợt hai là một lá thư của Lão Tào, do người liên lạc trao tận tay. Thư viết ngắn, lời lẽ kính cẩn theo lệ của giới làm thuê với chủ hiệu, nhưng nội dung là một lời xin: đoàn xin thêm năm ngày để chuẩn bị mở chủ thất cho chắc. Năm ngày để kiểm lại đường hầm, để gia cố ván chống ở mộ đạo, để chuẩn bị đủ người và dụng cụ phá cửa đá hai cánh, việc nặng nhất và khó nhất của cả vụ. Cuối thư, Lão Tào còn ghi thêm một ý: cửa trong là cửa cuối, mở vội thì rủi ro cao, hiệu trên nên cho đoàn làm chắc tay.
Hứa Vạn Sơn đọc thư hai lần, rồi đặt nó xuống bàn, cạnh cuốn sổ của mình. Ông không giận. Ông chỉ tính. Và phép tính của ông, như mọi phép tính trong đời buôn bán của ông, không có chỗ cho năm ngày.
Lý do thứ nhất nằm ở Thượng Hải. Tay buôn đã đặt tiền cho bộ áo ngọc sẽ rời Lạc Dương vào cuối tháng này, theo chuyến hàng đã hẹn trước với người mua ở xa hơn nữa. Nếu tới ngày đó Tụ Bảo Trai không có áo ngọc và không có con ve ngọc để giao, hoặc ít nhất để cho tay buôn nhìn thấy tận mắt, thì không chỉ vụ này đổ bể. Tiền đặt phải trả lại còn là việc nhỏ. Việc lớn là chữ tín của hiệu trong giới buôn đồ cổ đường dài, thứ mà Hứa Vạn Sơn đã gây dựng hai mươi năm và không thể để mất vì năm ngày chậm trễ của một đoàn đào mộ.
Lý do thứ hai nằm ngay ở Mang Sơn. Người của ông ở chân núi báo về trong cùng chuyến thư: mấy ngày gần đây có một đoàn lạ lảng vảng ở phía bắc Mang Sơn, hỏi thăm đường nước và hỏi thăm cả quán nước mà người liên lạc của hiệu vẫn ghé. Đoàn lạ đó chưa đào, chưa dựng trại, nhưng trong nghề này, một đoàn lạ xuất hiện gần một ngôi mộ đang mở dở không bao giờ là tin tốt. Hoặc chúng dòm ngó để cướp công, hoặc chúng là tai mắt của một hiệu khác trong thành. Dù là thứ nào, thời gian cũng không còn đứng về phía Tụ Bảo Trai. Ngôi mộ đã mở nhĩ thất, đồ đã ra hai đợt, tin tức đã bắt đầu rò rỉ theo những con đường mà tiền không bịt hết được.
Hứa Vạn Sơn cho gọi người liên lạc vào phòng trong. Đây là lần hiếm hoi người liên lạc được vào căn phòng này, và anh ta đứng rất thẳng, tay cầm mũ, không dám nhìn quanh.
- Ông Tào xin năm ngày. - Hứa Vạn Sơn nói. - Ta không cho. Ngươi mang thư trả lời của ta lên núi ngay chiều nay, trao tận tay ông Tào trước mặt phó của ông ấy, để không ai nói là thư chưa tới.
Ông đẩy phong thư đã viết sẵn và niêm kín về phía người liên lạc. Trong thư, lời lẽ vẫn giữ kính cẩn bề ngoài, cảm ơn đoàn đã giao đủ hai đợt đồ, ghi nhận việc phá cửa trong là việc khó. Nhưng hạn chót được ghi rõ ràng, không một chữ nào có thể hiểu khác đi: chủ thất phải mở trong đêm hai mươi mốt tháng mười, ngay đêm mai. Áo ngọc và ve sầu ngọc phải lấy ra trong đêm đó. Quá đêm đó, hiệu trên không chịu trách nhiệm về tiền ứng các đợt sau, và mọi thiệt hại do đoàn lạ hay do tin tức lộ ra gây nên sẽ tính vào phía đoàn.
Người liên lạc cầm thư, gật đầu, nhưng chưa đi ngay, vì Hứa Vạn Sơn còn giơ một ngón tay lên, ra hiệu còn việc nữa.
Từ ngăn kéo bàn, ông lấy ra một phong thư thứ hai. Phong thư này nhỏ hơn, mỏng hơn, không ghi tên hiệu ở ngoài, chỉ ghi hai chữ tên người nhận bằng nét chữ khác hẳn nét chữ trong thư gửi Lão Tào. Ông giữ phong thư đó trong tay một lúc, như cân nhắc lần cuối, rồi mới trao cho người liên lạc, với một lời dặn riêng mà giọng ông hạ xuống rất thấp.
- Phong này không trao cùng phong kia. Không trao trước mặt ai. Ngươi tìm lúc chỉ có một mình hắn, trao tận tay Phan Kim Quý, thợ đào của đoàn. Nói với hắn, đây là thư tay của ta, đọc một mình, đọc xong thì giữ kín, không cho bất kỳ ai trong đoàn biết, kể cả ông Tào. Hắn đọc xong sẽ hiểu. Ngươi không cần biết trong thư có gì, và từ nay về sau, nếu có ai hỏi, ngươi cũng không biết gì về phong thư này. Nhớ chưa?
Người liên lạc gật đầu, bỏ hai phong thư vào hai ngăn khác nhau của tay nải, một việc nhỏ mà anh ta làm rất cẩn thận. Anh ta làm nghề liên lạc cho giới buôn đồ cổ đủ lâu để hiểu rằng có những phong thư, biết ít chừng nào thì sống yên chừng ấy.
Trong phong thư tay gửi riêng cho Kim Quý, Hứa Vạn Sơn đã viết điều mà ông không bao giờ viết vào thư gửi cả đoàn. Ông viết rằng hiệu trên biết rõ công của người thợ đào nhanh tay nhất trong đoàn, và biết phần chia chung không xứng với công đó. Ông viết rằng riêng con ve sầu ngọc trong miệng thi thể, nếu Kim Quý lấy được nguyên vẹn và giao riêng cho người của hiệu, không qua tay đoàn, không tính vào phần chia chung, thì hiệu sẽ thưởng riêng cho hắn năm trăm đồng bạc. Năm trăm đồng bạc, trả đủ, bằng tiền mặt hoặc ngân phiếu tùy hắn chọn, ngay khi con ve về tới Tụ Bảo Trai nguyên vẹn. Ông viết thêm một câu cuối: việc này chỉ có hai người biết, ông và hắn, và thư này là lời hứa của một chủ hiệu giữ chữ tín, hắn có thể giữ thư làm bằng.
Năm trăm đồng bạc. Hứa Vạn Sơn biết rõ con số đó có sức nặng thế nào với một thợ đào mộ. Đó là một căn nhà mặt phố ở Lạc Dương, là một cửa tiệm nhỏ, là cả một đời không phải chui xuống hầm tối nữa. Ông đã cân con số đó rất kỹ: đủ lớn để một người dám làm trái lệnh của chủ đoàn, đủ nhỏ so với giá tay buôn Thượng Hải sẽ trả cho con ve nguyên vẹn. Trong nghề buôn, ông luôn tin một điều: mọi cánh cửa đều mở được, nếu tìm đúng người đang giữ chìa khóa và trả đúng giá của người đó. Với cánh cửa đá trên Mang Sơn, chìa khóa không nằm ở xà beng. Nó nằm ở tay người thợ nhanh nhất đoàn.
Trước khi người liên lạc ra về, Hứa Vạn Sơn còn giao thêm một việc. Ông mở hòm đồ quý trong phòng trong, lấy ra mảnh ngọc hoa văn ve sầu do người liên lạc mang về từ chuyến trước, theo lời kể là mảnh mà Lão Tào đã cho thầy trấn mộ xem ở miệng giếng. Ông giữ mảnh ngọc trong lòng bàn tay, đưa lên đèn, ngắm hoa văn ve khắc trên mặt ngọc rất lâu. Đường khắc tinh xảo, màu ngọc sâu, chỉ là một mảnh viền mà đã thế này.
- Con ve này phải về tay ta nguyên vẹn. - Ông nói một mình, không rõ là nói với người liên lạc hay nói với mảnh ngọc. - Nguyên vẹn, nghe rõ chưa. Sứt một cánh cũng không tính.
Hứa Vạn Sơn còn dặn người liên lạc một việc thực tế nữa, vì ông là người không bao giờ để một chuyến đi mang theo duy nhất một mục đích. Anh ta phải ghé tai mắt của hiệu ở chân núi trước khi lên trại, hỏi cho rõ đoàn lạ ở phía bắc Mang Sơn đã đi tới đâu, có bao nhiêu người, có dựng trại hay chưa. Tin đó không ghi vào thư nào cả, chỉ nói miệng khi quay về. Nếu đoàn lạ đã áp sát điểm đào, hạn chót đêm mai càng không thể dời, dù chỉ một đêm. Nếu chúng chỉ mới dò hỏi ở quán nước, đoàn của Lão Tào vẫn còn một đêm yên ổn để làm việc của mình. Ông nói điều này bằng giọng bình thản, nhưng người liên lạc hiểu rằng trong hai phong thư anh ta đang mang, phong nào cũng nhẹ hơn tin tức mà anh ta phải mang về bằng miệng.
Ông cũng tính tới trường hợp xấu nhất mà ông không nói ra với ai trong hiệu. Nếu đêm mai đoàn mở cửa mà không lấy được áo ngọc, hoặc lấy được mà con ve bị sứt, ông sẽ phải đối mặt với tay buôn Thượng Hải. Ông sẽ phải đưa một lời xin lỗi kèm tiền phạt. Vụ này sẽ thành bài học đắt nhất trong đời buôn của ông. Chính vì vậy, hai phong thư phải đi cùng một chuyến. Một phong ép cả đoàn bằng hạn chót và tiền ứng. Một phong kéo một người ra khỏi đoàn bằng một con số riêng. Ép từ trên xuống và kéo từ trong ra, đó là cách ông đã đóng mọi vụ làm ăn khó trong hai mươi năm qua, và chưa vụ nào làm ông thất vọng vì thiếu người sẵn sàng nhận giá riêng.
Người liên lạc cúi đầu, đáp một tiếng vâng nhỏ, rồi lui ra hậu viện. Hai phong thư rời Tụ Bảo Trai trong cùng một tay nải, đi cùng một con ngựa, lên cùng một con đường núi. Một phong cho cả đoàn, đọc trước mặt phó trùm, ghi hạn chót bằng mực đen rõ ràng. Một phong cho một người, trao trong bóng tối, hứa một con số bằng thư tay. Hứa Vạn Sơn đứng ở cửa phòng trong nhìn theo, rồi quay vào bàn, mở sổ riêng, ghi dòng cuối của ngày hai mươi tháng mười: hạn chót đã ra, đêm hai mươi mốt mở chủ thất.
Ông gấp sổ, khóa két, và cho người nhà dọn cơm tối. Trong thành Lạc Dương, buổi tối đó yên bình như mọi buổi tối. Trên Mang Sơn, cách thành một quãng đường ngựa, một đoàn thợ đào mộ đang ăn cơm tối. Đó là bữa tối cuối cùng của những ngày còn được phép chậm rãi. Chưa ai trong số họ biết rằng ngày mai của họ đã bị một phong thư niêm kín quyết định hết rồi.