NGỌC THI NÚI MANG SƠN - Chương 28: Dấu Tay Của Sư Phụ
Chiều hai mươi tháng mười, trước giờ thư hạn chót của hiệu trên lên tới trại, Huyền Chân xin gặp riêng Lão Tào lần cuối. Lần này anh không nhờ Tiểu Mãn…
Nội dung chương
Chiều hai mươi tháng mười, trước giờ thư hạn chót của hiệu trên lên tới trại, Huyền Chân xin gặp riêng Lão Tào lần cuối. Lần này anh không nhờ Tiểu Mãn chuyển lời, cũng không chờ được gọi. Anh tới thẳng cửa lán của Lão Tào, đứng ngoài, nói với người gác một câu đơn giản: tôi có một việc về cánh cửa đá, phải nói tận miệng với ông Tào hôm nay, mai thì muộn. Người gác vào báo. Một lúc sau, Lão Tào cho anh vào, một mình, không có Đỗ Cửu, không có Chu Tam. Đó là lần đầu tiên sau đêm mười lăm hai người nói chuyện riêng mà không có người thứ ba trong lán.
Lán của Lão Tào gọn gàng như tính của ông: hòm đồ nghề ở góc, sổ tay nghề đặt trên bàn thấp, đèn dầu cháy đều. Ông ngồi sau bàn, tay đặt lên bìa sổ, nhìn Huyền Chân đứng ở cửa mà không mời ngồi. Anh cũng không cần ngồi. Điều anh sắp nói, anh đã tập nói trong đầu suốt một đêm không ngủ.
Đêm qua, sau khi từ dưới hầm lên, anh đã mở lại cuốn ghi chép của sư phụ Thanh Huy trong lán của mình, dưới ánh đèn mà hai người gác ngoài cửa không nhìn thấy được. Anh lật tới những trang cuối của phần ghi về Mang Sơn, nơi sư phụ anh năm xưa đã tự tay vẽ lại một ký hiệu nhỏ ở lề giấy, kèm một dòng ghi chú về một dấu khắc tay để nhận biết đường quay lại. Anh so nét khắc trong trí nhớ với nét vẽ trên giấy, từng đường một. Đường vòng khép ở ngoài, đường thẳng ngắn cắt ngang ở trong, và một chấm sâu ở cuối nét như thói quen xuống tay của một người thuận tay trái khi khắc đá. Sư phụ anh thuận tay trái. Chi tiết đó ít ai trong quán biết, và không có trong bất kỳ cuốn sách nghề nào.
Ký hiệu mờ ở chân cửa đá chủ thất, ở mép đá bên trái, nửa chìm trong rêu đá, khớp với ký hiệu trên lề giấy đó tới từng nét. Sáng nay anh đã chắc chắn hoàn toàn. Anh tới đây không còn để nói một lời đoán nữa.
- Ông Tào, ký hiệu ở chân cửa đá chủ thất là dấu của sư phụ tôi. - Anh nói. - Dấu triện khắc tay của Thanh Huy đạo trưởng. Tôi đã đối chiếu cả đêm với ghi chép của ông để lại. Không sai được. Chấm sâu ở cuối nét là thói quen tay trái của sư phụ tôi.
Lão Tào không đổi sắc mặt, nhưng tay ông trên bìa sổ siết lại một chút.
- Thầy nói tiếp đi.
- Năm một chín hai mươi, sư phụ tôi theo một đoàn đo đạc phong thủy qua Mang Sơn. Đoàn đó đi đo đất, không đào mộ. Sư phụ tôi nhận ra ngôi mộ này, nhận ra nó là mộ ngọc, và ông đã xuống tới tận cánh cửa đá đó. Ông đã đứng trước cánh cửa mà hôm kia tôi đứng. Rồi ông làm hai việc. Việc thứ nhất, ông khắc dấu tay của mình ở chân cửa, phía trong gian phòng phụ, sát nền, chỗ ít ai nhìn thấy, để đời sau nếu có người trong môn phái tới được đây thì biết người đi trước đã tới và đã dừng ở đâu. Việc thứ hai, ông quay về, giấu kín vị trí ngôi mộ suốt năm năm, tới lúc mất cũng không nói cho ai ngoài một dòng di huấn để lại cho tôi: ngọc còn trong miệng thì thi còn yên, người còn thì đừng vào.
Anh dừng lại, hít một hơi chậm trong gian lán nồng mùi dầu đèn và gỗ cũ.
- Người dạy tôi nghề đã tha cho ngôi mộ này một lần. Ông ấy có đủ bản lĩnh để mở nó nếu ông ấy muốn lấy, và ông ấy đã chọn không mở. Hôm nay tôi xin ông một điều như ông ấy đã làm năm xưa. Tôi xin ông tha nó lần thứ hai. Đồ phòng phụ đã ra hai mươi bảy kiện, tiền hiệu trên đã nhận đồ, anh em trong đoàn đã có phần của mình. Dừng ở đây, lấp đường hầm lại, vẫn còn kịp để mọi người về thành nguyên vẹn. Sau cánh cửa đó không phải của cải. Sau cánh cửa đó là thứ mà sư phụ tôi, một đạo trưởng cả đời trấn mộ, đã phải khắc dấu cảnh báo và giấu kín tới chết.
Sự im lặng sau đó dài hơn mọi cuộc nói chuyện giữa hai người từ đầu vụ tới giờ. Lão Tào nhìn xuống cuốn sổ của cha mình trên bàn. Trong sổ đó kẹp hai tờ biên nhận, mười một kiện và mười sáu kiện, hai mươi bảy kiện đồ đã giao có dấu của hiệu trên. Trong túi áo ngực của ông, mảnh ngọc khắc hoa văn ve sầu vẫn nằm đó từ tối mười bảy, ông chưa bỏ nó vào thùng đồ chung ngày nào. Ông lấy mảnh ngọc ra, đặt lên bàn, giữa hai người, như một vật chứng không thuộc về phía nào trong cuộc nói chuyện này.
- Thầy Chân, tôi nghe hết rồi. - Ông nói cuối cùng, giọng trầm và mệt, không còn giận như đêm mười lăm. - Tôi cũng tin thầy hơn đêm đó. Mảnh ngọc này, cửa đá này, dấu của sư phụ thầy, tôi không nói là thầy bịa. Nhưng thầy bảo tôi dừng, là thầy chưa hiểu chỗ đứng của tôi.
Ông gõ nhẹ lên hai tờ biên nhận trong sổ.
- Tiền ứng tôi đã nhận đủ hai đợt. Đồ tôi đã giao đủ hai mươi bảy kiện, có chữ ký của người của tôi. Thợ của tôi đã theo tôi một tháng trên núi này, ăn đói, ngủ lạnh, một người bị tên sượt vai, một đứa nhỏ suýt chết ngạt dưới hầm. Tôi mà nói dừng ở đây, lấp hầm lại, thì tôi trả lời thế nào với hiệu trên đã nhận đồ và đang chờ áo ngọc? Tôi trả lời thế nào với anh em đã bỏ một tháng đời ra đào? Và tôi nói thật với thầy một câu cuối: tôi không tin một cái xác nằm hai ngàn năm, cứng tới đâu, lại làm gì được tám người đàn ông có xà beng, có súng, có ba mươi năm nghề của tôi đứng đầu. Sư phụ thầy tha cho nó, có thể vì ông ấy là đạo sĩ, nghề của ông ấy là tha. Nghề của tôi là đào. Hai nghề đó không đi chung được tới cuối, thầy biết từ ngày xin vào đoàn rồi.
Huyền Chân nhìn mảnh ngọc ve sầu trên bàn. Con ve khắc nhỏ nằm giữa hai người đàn ông, một người muốn dừng lại và một người không còn đường dừng. Anh hiểu, ngay lúc đó, rằng cuộc nói chuyện này đã kết thúc trước khi nó bắt đầu, không phải vì Lão Tào không nghe, mà vì mọi thứ Lão Tào nói đều là sự thật theo cách tính của ông: tiền, đồ, người, chữ tín. Sự thật của anh, về một dấu khắc trên đá và một thi thể hóa đá, không có chỗ đứng trong phép tính đó.
- Tôi hiểu. - Anh nói khẽ. - Tôi đã xin hết phần của tôi.
Lão Tào cất mảnh ngọc trở vào túi áo ngực, cài cúc, rồi đứng dậy. Ông đi tới cửa lán, nhìn ra trại đang chuẩn bị cơm chiều, và nói một điều mà Huyền Chân không ngờ tới, bằng giọng của một chủ đoàn đang ra một quyết định cuối cùng trước đêm lớn.
- Nhưng tôi nhượng thầy một điều. Đêm mai mở cửa trong, thầy được xuống hầm. Thầy đứng ở cửa chủ thất, tận mắt xem đoàn làm việc. Điều kiện của tôi chỉ có một: thầy không được cản tay người làm việc, không được ra lệnh cho bất kỳ ai trong phòng, có việc gì thì nói với tôi, tôi là người ra lệnh. Đồng ý thì mai theo đoàn xuống. Không đồng ý thì ở lại trại như cũ.
- Tôi đồng ý. - Huyền Chân đáp ngay, và cúi đầu. - Cảm ơn ông.
Anh bước ra khỏi lán. Trời chiều trên Mang Sơn đỏ sẫm ở phía tây, trại bắt đầu lên khói bếp. Anh đi qua sân trại về lán của mình, hai người gác theo sau như cũ, nhưng bước chân anh nặng hơn mọi ngày. Anh vừa được phép có mặt ở nơi nguy hiểm nhất của vụ này, và sự cho phép đó không làm anh yên lòng chút nào. Đứng ở cửa nhìn và đứng ngoài nhìn, khác nhau chỉ ở một chỗ: ngày mai, anh sẽ thấy tận mắt điều sắp xảy ra, từng giây một, mà không được phép đưa tay ra cản.
Trên đường về lán, anh đi ngang qua miệng giếng và thấy người liên lạc của hiệu trên vừa lên tới trại, tay nải căng, ngựa còn thở dốc sau quãng đường núi buổi chiều. Người ở miệng giếng xúm lại nghe ngóng. Anh không dừng lại, vì anh biết thư trong tay nải đó không dành cho mình, và dù nó viết gì, nó cũng chỉ làm quyết định của Lão Tào cứng thêm, không mềm đi. Một đoàn đã giao hai mươi bảy kiện đồ thì thư của chủ hiệu chỉ có thể là hai thứ: tiền thêm hoặc hạn chót. Cả hai thứ đó đều kéo đoàn về phía cánh cửa đá, không thứ nào kéo họ ra xa nó. Anh đi qua miệng giếng như một người ngoài cuộc trong chính đoàn của mình, và ý nghĩ đó làm anh thấy rõ hơn bao giờ hết vị trí của mình trong đêm mai: có mặt, nhưng không có quyền.
Anh cũng nghĩ về Đỗ Cửu và những người còn lại. Không ai trong số họ biết về dấu khắc ở chân cửa ngoài anh và Lão Tào. Anh sẽ không nói thêm với họ nữa, vì nói với thợ mà không qua chủ đoàn chỉ làm rối đội hình trong đêm nguy hiểm nhất. Điều duy nhất anh còn làm được trước đêm mai là chuẩn bị cho tình huống xấu nhất mà không ai trong đoàn tin sẽ xảy ra. Anh kiểm lại bình dầu vừng trộn chu sa trong tay nải. Anh kiểm lại bao da đựng búa. Anh nhớ kỹ vị trí bếp than của đoàn sẽ đặt ở đâu trong hầm, dù anh chưa biết đêm mai Lão Tào có cho mang bếp than xuống hay không. Chuẩn bị cho một điều không ai tin, đó là việc của thầy trấn mộ từ xưa tới nay, và cũng là việc cô độc nhất trong nghề này.
Trong lán, anh ngồi xuống, mở sổ tay riêng, ghi lại cuộc nói chuyện chiều nay bằng những dòng ngắn. Anh ghi: dấu của sư phụ đã xác nhận, đã nói, đã xin, đã bị từ chối. Anh ghi: được phép xuống hầm đêm mai, đứng ở cửa, không cản việc. Viết xong, anh gấp sổ lại, lấy bao da đựng chiếc búa của sư môn ra, đặt lên đùi. Anh ngồi im như vậy rất lâu trong bóng tối dần của lán. Tay anh đặt lên bao da, như đặt tay lên lời dặn cuối cùng mà sư phụ đã để lại cho anh từ ba năm trước.