NGỌC THI NÚI MANG SƠN - Chương 41: Ba Cánh Cửa Cần Gõ
Đêm hai mươi mốt tháng mười khép lại bằng tiếng đất lún xuống sau lưng năm người sống sót. Sáng hôm sau, Huyền Chân không nhớ mình đã ngủ được bao lâu.…
Nội dung chương
Đêm hai mươi mốt tháng mười khép lại bằng tiếng đất lún xuống sau lưng năm người sống sót. Sáng hôm sau, Huyền Chân không nhớ mình đã ngủ được bao lâu. Anh tỉnh dậy trên chiếc chõng tre trong gian nhà ngang của một người quen cũ của đoàn, người đã cho họ tá túc ở chân núi mà không hỏi một câu nào về những vết máu khô trên áo. Ngoài sân, sương còn đọng trắng trên mái rạ. Trong buồng bên, Lão Tào nằm thiêm thiếp với hai xương sườn gãy được nẹp bằng thanh tre và vải xé. Ở gian bếp, Kim Quý ngồi tựa lưng vào vách, bàn tay phải quấn kín trong lớp vải đã đổi màu, thỉnh thoảng giật lên một cái theo cơn đau mà chính hắn cũng không kêu thành tiếng.
A Phúc và Chu Tam đã về thành từ lúc trời còn tối, phần để nghe ngóng, phần để tránh cho căn nhà này mang thêm rắc rối. Tiểu Mãn ngồi ở bậc cửa, hai mắt trũng sâu, chiếc áo còn nguyên mùi đất hầm và mùi dầu đèn. Cậu nhìn Huyền Chân bước ra, miệng mấp máy mấy lần rồi chỉ nói được một câu rất nhỏ.
- Anh Chân, còn ba người ở trong núi.
Huyền Chân gật đầu. Anh đã nghĩ tới điều đó suốt từ lúc bò ra khỏi miệng giếng. Ba người nằm lại trong chủ thất, dưới lớp đất đá vừa sập kín. Không ai mang họ ra được. Không một chiếc quan tài, không một tấm vải liệm, không một người thân nào được nhìn mặt họ lần cuối. Và trước khi huyện nha hay lính tráng hay bất cứ ai khác tìm tới gõ cửa những ngôi nhà kia, phải có một người của đoàn tới trước, đứng trước mặt người nhà của họ mà nói rõ mọi chuyện.
Việc ấy không ai giành. Lão Tào đang nằm một chỗ, mỗi hơi thở đều làm ông nhăn mặt. Kim Quý thì bàn tay đã nát, người còn run sau cơn sốt. Tiểu Mãn mới mười chín tuổi, bảo cậu đi nói với một người mẹ rằng con trai bà không về nữa, và xác cũng không về, thì tàn nhẫn quá. Huyền Chân rửa mặt bằng nước lạnh trong chum, buộc lại tay nải, đeo chiếc búa đã nguội sau lưng theo thói quen rồi lại tháo xuống đặt vào góc buồng. Lần này anh đi không phải xuống hầm. Anh đi gõ ba cánh cửa.
- Tôi đi Lạc Dương trước, rồi vòng qua các làng. Anh nói với Lão Tào giúp tôi, khi nào ông tỉnh thì bảo rằng tôi nhận phần việc này. Tiền ứng còn lại của đoàn ở đâu, ông ấy biết. Tôi cần mang theo một ít cho mỗi nhà, không phải để mua sự im lặng, mà để người ta còn có cái lo ma chay và hương khói trong những ngày đầu.
Tiểu Mãn gật đầu, mắt đỏ hoe. Cậu không hỏi anh sẽ nói thế nào. Có những câu hỏi mà người nghe đã tự biết là không có cách nói nào cho nhẹ đi được.
Nhà của La Đại Dũng ở trong một con ngõ hẹp phía tây thành. Huyền Chân tới nơi khi nắng vừa lên khỏi mái ngói. Mẹ của Đại Dũng đang quét sân, lưng hơi còng, chiếc chổi tre quèn quẹt trên nền đất nghe rất đều. Cha anh ta mất sớm, trong nhà chỉ còn bà và một cô em gái đang tuổi lấy chồng. Đại Dũng là lao động chính, là người hay cười nhất đoàn, là kẻ đứng gần quan tài nhất trong đêm đó. Huyền Chân đứng ngoài cổng một lúc lâu. Tiếng chổi dừng lại. Bà ngẩng lên nhìn người đạo sĩ lạ mặt, rồi nhìn xuống đôi giày còn dính đất đỏ của Mang Sơn, và Huyền Chân thấy tay bà siết chặt cán chổi trước cả khi anh mở miệng.
Anh nói chậm, nói từng phần một, không vòng vo. Đại Dũng chết trong đêm qua, trong lúc làm việc dưới mộ ở Mang Sơn. Tai nạn xảy ra rất nhanh, anh ta không đau đớn lâu. Hầm sập ngay sau đó, những người còn sống đã cố tìm đường quay lại nhưng đất đá lấp kín hoàn toàn, thi thể không mang ra được. Anh nói tới đó thì dừng, vì phần còn lại, phần về pho tượng đá biết đi trong chủ thất, anh không thể đặt lên vai một người mẹ vừa mất con. Không phải anh giấu để trốn tội. Là vì nói ra cũng không làm con bà sống lại, chỉ biến nỗi đau thành một nỗi sợ đeo đẳng cả phần đời còn lại.
Bà mẹ đứng yên rất lâu. Rồi bà hỏi một câu duy nhất, giọng khản đi.
- Nó có kịp gọi ai không?
Huyền Chân lắc đầu, thành thật. Lúc ấy tiếng động lớn quá, và mọi chuyện ập tới trong chớp mắt. Bà gật gật như đã hiểu, rồi quay mặt vào trong nhà, gọi tên cô con gái bằng một giọng bình tĩnh tới mức khiến anh thấy rợn người. Tiếng khóc bật ra từ trong buồng, vỡ òa, còn bà vẫn đứng ở sân, hai tay buông thõng, chiếc chổi rơi xuống đất từ lúc nào. Huyền Chân đặt gói tiền lên chiếc bàn gỗ trong hiên, ghi rõ số tiền vào cuốn sổ tay của mình ngay trước mặt bà, nói đây là phần tiền đoàn ứng còn lại mà Lão Tào dặn gửi cho gia đình lo việc hương khói trước mắt. Sau này còn phần nào nữa anh sẽ mang tới tận nơi. Bà không nhìn gói tiền. Bà chỉ hỏi bao giờ thì có thể lên núi thắp cho con một nén hương, và anh hứa khi đất trên miệng hầm nằm yên, chính anh sẽ dẫn bà tới chân núi.
Rời khỏi con ngõ ấy, Huyền Chân đi bộ một đoạn dài mới tới nhà Hàn Pháo. Hàn Pháo không còn cha mẹ, chỉ có vợ và một đứa con trai bốn tuổi. Người vợ trẻ mở cửa với đứa bé bế trên tay, nghe giới thiệu anh là người cùng đoàn thì còn mời vào uống nước, tưởng chồng mình chỉ bị thương nhẹ đang nằm lại ở đâu đó. Hy vọng trong mắt chị làm câu nói của anh trở nên nặng hơn gấp bội. Anh đặt chén nước xuống, không uống, và nói rõ: Hàn Pháo đã chết trong đêm qua, thi thể nằm lại trong hầm sập ở Mang Sơn, không lấy ra được.
Đứa bé không hiểu gì, nó nghịch vạt áo mẹ, rồi thấy mẹ khóc thì cũng khóc theo. Người vợ ngồi sụp xuống bậc thềm, một tay ôm con, một tay bấu vào mép cửa. Chị hỏi đi hỏi lại mấy lần rằng có chắc là chồng chị không, rằng biết đâu người ta nhìn lầm trong bóng tối, rằng Hàn Pháo khỏe lắm, lại có súng trong tay, sao có thể chết dễ dàng như vậy. Huyền Chân không dám nói tới khẩu súng đã bị bóp cong như một món đồ chơi, càng không dám nói tới góc bệ đá trong chủ thất. Anh chỉ nói điều chắc chắn nhất: chính mắt anh nhìn thấy, chính anh là người cuối cùng rời khỏi gian phòng đó, và nếu có một phần vạn hy vọng anh ta còn sống, anh đã không đứng ở đây một mình.
- Tôi đã cảnh báo cả đoàn từ trước khi mở mộ. Tôi nói mà không ai nghe, rồi tôi vẫn đi theo xuống. Cho nên chị cứ trách tôi một phần. Tôi nhận.
Người vợ ngẩng lên, mắt nhòa nước, lắc đầu rất khẽ. Chị bảo chồng chị chọn nghề này, chọn cầm súng đi theo đoàn, không ai ép được anh ta. Lời tha thứ nửa vời ấy không làm anh nhẹ đi chút nào. Anh ghi khoản tiền gửi lại vào sổ, nhờ người hàng xóm vừa chạy sang đỡ chị ký nhận thay bằng dấu điểm chỉ, rồi dặn chị nếu huyện nha có người tới hỏi thì cứ nói đúng những gì anh đã nói, không cần giấu cũng không cần thêm. Bước ra khỏi cửa, tiếng khóc của hai mẹ con còn đuổi theo anh tới tận đầu ngõ.
Cánh cửa thứ ba là nhà của Đỗ Cửu, ở làng dưới chân Mang Sơn, và đó là cánh cửa anh sợ nhất. Đỗ Cửu là phó trùm của đoàn, là người chết sau cùng trong ba người, chết vì xông lên che cho Lão Tào. Trong nhà ấy có mẹ già đã ngoài bảy mươi, có vợ anh ta và hai đứa con còn nhỏ. Huyền Chân tới nơi vào đầu giờ chiều, khi khói bếp của làng đã bắt đầu bốc lên. Mẹ của Đỗ Cửu ngồi trên chiếc ghế thấp trước hiên, tay lần tràng hạt, mắt đã mờ nhưng tai còn rất thính. Bà nghe tiếng chân lạ dừng ở cổng thì ngẩng đầu lên hỏi ai đó, và chỉ cần nghe Huyền Chân xưng là người trong đoàn của con trai bà, bà đã hiểu trước cả khi anh kịp nói hết câu đầu tiên.
Anh quỳ xuống bên ghế, nói cho bà nghe con trai bà chết như một người đàn ông tử tế nhất trong cái đêm dữ dằn ấy. Anh ta không bỏ chạy. Anh ta đứng chắn cho người khác và chết trong tay người mà anh ta che chở. Anh nói thi thể không mang ra được vì hầm đã sập kín, và anh xin lỗi vì điều đó, xin lỗi như một người còn sống nói với một người mẹ mất con. Người vợ của Đỗ Cửu đứng trong khung cửa, hai tay ôm hai đứa trẻ, khóc không thành tiếng.
Mẹ của Đỗ Cửu im lặng một hồi lâu. Rồi bàn tay gầy guộc của bà giơ lên, và một cái tát giáng thẳng vào mặt Huyền Chân giữa sân. Cái tát không mạnh, tay người già run và nhẹ, nhưng anh đứng yên nhận lấy, không né, cũng không đưa tay lên xoa. Bà đánh xong thì ôm mặt khóc, những tiếng khóc nghẹn của một người mẹ đã khóc cạn từ lúc nào, chỉ còn tiếng nấc khô. Mấy người hàng xóm chạy sang, không ai kéo anh ra, không ai nói một lời trách móc. Huyền Chân đứng giữa sân, một bên má rát bỏng, nghe bà gọi tên con trai mình hết lần này tới lần khác như gọi một người chỉ vừa đi vắng qua đêm.
Anh ở lại nhà Đỗ Cửu tới khi trời sẩm tối. Anh giúp ghi lại trong sổ của mình tên tuổi từng người trong nhà, khoản tiền gửi lại, lời dặn về việc hương khói ở chân núi. Người vợ của Đỗ Cửu rót cho anh chén nước, tay còn run, và nói một câu khiến anh nhớ mãi trên đường về. Chồng chị từng kể trong đoàn có ông thầy trẻ nói toàn những điều xui xẻo, cả nhà còn cười, giờ thì chị chỉ ước giá mà chồng chị nghe theo lấy một lần. Huyền Chân cúi đầu. Anh không nói rằng giá như ấy giờ đã là thứ vô ích nhất trên đời.
Đêm hai mươi ba tháng mười, anh trở về căn phòng trọ nhỏ trong thành, nơi anh thuê tạm sau khi rời nhà người quen ở chân núi. Lão Tào và Kim Quý đã được đưa đi nơi khác chữa thương, tin tức về vụ sập hầm ở Mang Sơn bắt đầu lan ra theo những lời đồn méo mó. Có người nói đoàn đào trúng vàng bị lính bắn, có người nói cả đoàn chết hết không còn ai. Huyền Chân ngồi bên ngọn đèn dầu, mở cuốn sổ tay của mình ra. Anh viết tên ba người vào một trang riêng, viết chậm và rõ: La Đại Dũng, Hàn Pháo, Đỗ Cửu. Dưới ba cái tên, anh viết thêm một dòng cho chính mình đọc: thi thể còn trong núi, hương khói phải có người lo. Rồi anh gấp sổ lại, thổi tắt đèn, và nằm nghe tiếng mõ chùa xa vọng về trong đêm, biết rằng phần việc của những ngày tới sẽ còn dài và còn nặng hơn ba cánh cửa anh vừa gõ hôm nay.