NGỌC THI NÚI MANG SƠN - Chương 44: Phần Để Ngoài Hồ Sơ
Từ ngày ba tới ngày tám tháng mười một, Huyền Chân đi lại huyện nha Lạc Dương như một người làm công cho chính quá khứ của mình. Anh được gọi vào với tư…
Nội dung chương
Từ ngày ba tới ngày tám tháng mười một, Huyền Chân đi lại huyện nha Lạc Dương như một người làm công cho chính quá khứ của mình. Anh được gọi vào với tư cách nhân chứng. Giấy tờ tùy thân của anh bị tạm giữ. Mỗi buổi, anh ngồi trong gian phòng nhỏ đã quen mùi giấy ẩm, đối chiếu biên bản với cuốn sổ tay nghề của Lão Tào mà anh đang giữ và với lời khai của Phan Kim Quý đã ghi trước đó. Việc đối chiếu nghe qua tưởng khô khan, nhưng từng con số trong đó đều là một đoạn đời người.
Hai mươi bảy kiện đồ tùy táng khuân ra khỏi nhĩ thất trước đêm cao trào. Đợt một mười một kiện, giao ngày mười bảy tháng mười, có biên nhận. Đợt hai mười sáu kiện, giao ngày hai mươi tháng mười, có biên nhận. Hai tờ biên nhận kẹp trong sổ của Lão Tào khớp với lời khai của Kim Quý, khớp với sổ sách thu mua mà huyện nha đã thu được một phần từ hiệu Tụ Bảo Trai sau khi chủ hiệu bỏ trốn. Tám người vào chủ thất trong đêm hai mươi mốt tháng mười, theo danh sách điểm danh buổi chiều hôm đó: Lâm Huyền Chân, Tào Đức Thắng, Đỗ Cửu, Phan Kim Quý, La Đại Dũng, Hàn Pháo, Lưu Tiểu Mãn, A Phúc. Ba người chết: La Đại Dũng, Hàn Pháo, Đỗ Cửu, thi thể nằm lại trong hầm sập, không thể khai quật kiểm chứng vì toàn bộ đường vào đã lấp kín. Năm người sống sót ra khỏi mộ, trong đó hai người thương nặng: Lão Tào gãy hai xương sườn, Kim Quý nát bàn tay phải. Viên thư lại đọc lại từng mục, anh xác nhận từng mục, ký tên ở cuối mỗi trang bằng nét chữ chậm và đều.
- Còn bộ áo ngọc mà các ngươi nói tới? Quan nha hỏi trong buổi làm việc thứ hai. Ba ngàn miếng ngọc, phải không? Nó ở đâu?
- Nó ở lại trong chủ thất, thưa ngài. Huyền Chân đáp. Đoàn mới tháo được từ phía chân lên tới đầu gối thì xảy ra chuyện. Không một miếng nào của bộ áo được mang ra khỏi chủ thất đêm đó. Hai miếng ngọc nộp lại mấy hôm trước là đồ giấu riêng lấy từ nhĩ thất, không phải từ bộ áo.
Quan nha gật đầu, ra hiệu cho thư lại ghi đúng như vậy. Trong hồ sơ của một vụ trộm mộ, câu trả lời ấy vừa làm nhẹ đi một phần tội tiêu thụ, vừa khóa chặt một điều quan trọng: thứ quý nhất của ngôi mộ vương gia chưa từng rời khỏi Mang Sơn. Giờ nó đã nằm dưới lớp đất sập cùng ba người chết, không ai còn lấy ra được nữa.
Phần khó nhất của những buổi làm việc này không nằm ở con số. Nó nằm ở chỗ hồ sơ phải dừng lại ở đâu. Quan nha là người làm việc theo giấy tờ, ông hỏi Huyền Chân theo cách của một người đã nghe nhiều chuyện ly kỳ trong các vụ án và biết phân biệt đâu là điều ghi được vào án, đâu là điều chỉ nên nghe rồi để đó.
- Đêm đó, ba người chết vì lẽ gì? Trong biên bản của Lão Tào chỉ ghi gặp cơ quan cổ mộ và sập hầm. Lời khai của Kim Quý có mấy chỗ nhắc tới thi thể ngồi dậy. Ngươi là thầy trấn mộ của đoàn. Ngươi nói xem, ta nên ghi thế nào?
Huyền Chân im lặng một lúc. Anh biết gian phòng này không phải chủ thất ở Mang Sơn, và những người ngồi quanh bàn giấy này không cần nghe một câu chuyện ma để kết một vụ án trộm mộ. Nhưng anh cũng không muốn nói dối trên biên bản của ba người đã chết. Cuối cùng anh chọn cách nói mà sau này anh vẫn cho là đúng nhất: anh kể toàn bộ, kể chậm rãi, từ luật mà anh đã tuyên bố công khai trước cả đoàn từ những ngày đầu, ngọc còn trong miệng thì thi còn yên. Anh kể cho tới phút Kim Quý cạy viên ve sầu ngọc khỏi miệng thi thể. Thi thể thạch hóa ngồi dậy trong quách, súng đạn bắn vào chỉ tóe lửa rơi rụng, và một nhát búa duy nhất của anh đập vỡ viên ngọc trên sàn đá để kết thúc tất cả. Anh kể không thêm một tiếng kêu gào nào, không thêm một chi tiết nào ngoài những gì mắt anh thấy và tay anh làm.
Quan nha nghe hết, không chen vào. Viên thư lại thì dừng bút từ đoạn thi thể ngồi dậy, ngẩng lên nhìn chủ của mình, chờ lệnh có ghi tiếp hay không. Căn phòng im lặng một hồi lâu, chỉ còn tiếng giấy xào xạc và tiếng mõ chùa xa ngoài phố.
- Phần này, quan nha nói cuối cùng, ghi riêng vào một tập giấy khác. Không đưa vào hồ sơ kết án.
Ông giải thích, nửa như nói với thư lại, nửa như nói với Huyền Chân. Án này kết bằng tội trộm mộ vương gia và tội gây chết ba người trong lúc hành nghề trái phép. Những tội ấy đã đủ nặng, đủ chứng cứ, đủ nhân chứng, và không cần tới ma quỷ để một tòa án nào tin được. Nếu đưa phần dị sự vào hồ sơ chính, vụ án sẽ bị cấp trên gạt xuống vì hoang đường, kẻ đặt hàng ở Khai Phong sẽ có cớ chối tội. Ba người chết kia sẽ thành trò cười trong miệng người đời thay vì là ba mạng người trong một vụ án rõ ràng. Phần để ngoài hồ sơ không phải là phần bị chôn giấu vì sợ hãi. Nó là phần được xếp riêng, có ghi chép, có người nghe, nhưng không để nó phá hỏng phần pháp lý cứu được những người còn sống và trừng trị được kẻ đứng sau.
Huyền Chân nghe và gật đầu. Anh hiểu. Sư phụ anh ngày xưa cũng làm đúng như vậy: ghi chép đầy đủ trong sổ của quán, còn với người ngoài chỉ nói những gì họ cần biết để tránh xa ngôi mộ. Có những sự thật sống được bằng cách nằm yên trong ngăn kéo, chờ một người đủ phận sự tới đọc.
Trong những ngày đó, Tiểu Mãn được gọi tới huyện nha một buổi để xác nhận phần nhân chứng của mình. Cậu khai phần việc của mình trong đoàn, khai điều cậu trông thấy ở đợt khuân đồ thứ hai khi Kim Quý giấu miếng ngọc bích nhỏ. Cậu khai diễn biến trong chủ thất theo mắt nhìn của người đứng gần cửa: tiếng súng, tiếng đèn vỡ do chính tay cậu ném để đánh lạc hướng, và lúc mọi người dìu nhau chạy ra trong tiếng đất sập. Lời khai của cậu khớp với biên bản. Quan nha cho ghi A Phúc và Chu Tam là thợ làm thuê theo ngày, không biết việc trong chủ thất, không truy cứu thêm. Tiểu Mãn ra khỏi phòng khai với đôi vai còn run, nhưng khi gặp Huyền Chân ở sân nha, cậu nói nhỏ rằng vậy là xong một phần rồi, cậu có thể yên tâm về quê với mẹ.
Cuối buổi làm việc ngày tám tháng mười một, một công văn từ phía Khai Phong được đặt lên bàn của quan nha ngay trước mặt Huyền Chân. Ông đọc xong, gấp lại, và nói cho anh biết phần anh được phép biết: lệnh truy bắt Hứa Vạn Sơn đã phát đi. Người của phía Khai Phong đã nắm được dấu vết của chủ hiệu Tụ Bảo Trai lẩn trốn ở đó cùng một vật lụa cuộn tròn mang theo bên người. Việc bắt giữ chỉ còn là chuyện ngày giờ. Huyền Chân nghe tin mà không thấy hả hê. Ông chủ hiệu ấy chưa từng xuống hầm, chưa từng nhìn thấy thi thể ngồi dậy, nhưng chính ông ta là người đặt bản đồ lên bàn, thúc hạn chót xuống đoàn, và treo năm trăm đồng bạc trước mặt một kẻ tham tiền. Nếu sợi dây pháp luật kéo được ông ta ra ánh sáng, thì ba người chết trong núi ít nhất cũng có một phần công bằng rõ ràng trên giấy tờ của người sống.
Cũng trong những buổi đối chiếu ấy, Huyền Chân làm thêm phần việc của người giữ sổ mà Lão Tào đã giao. Anh trình ra danh sách các khoản tiền hỗ trợ đã chi cho ba gia đình người chết, khoản nào đã gửi tận tay, khoản nào ký nhận bằng điểm chỉ, khoản nào còn giữ lại chờ lo việc hương khói ở chân núi. Quan nha xem qua, cho thư lại chép một bản lưu vào hồ sơ, rồi trả cuốn sổ lại cho anh, nói một câu mà anh nghe như một lời dặn của người làm việc giấy tờ lâu năm. Tiền của người chết phải đi tới nơi rõ ràng hơn tiền của người sống, vì người chết không còn tự tới mà đòi được nữa. Anh ghi nhớ câu đó. Cuốn sổ bìa vải dầu từ nay không còn là sổ của một băng đào mộ; nó là chứng từ cho ba gia đình, và anh giữ nó cẩn thận như giữ một phần di thư của những người không kịp viết di thư.
Anh cũng xác nhận một điều cuối cùng về chiếc búa của sư môn, vì trong lời khai của Tiểu Mãn có nhắc tới một nhát búa trong chủ thất. Anh nói rõ chiếc búa ấy là di vật của sư phụ để lại, chỉ dùng đúng một lần trong đêm đó để đập vỡ viên ngọc phong ấn theo ghi chép của sư môn. Sau đó anh mang nó ra khỏi hầm cùng người sống sót, và nó không liên quan gì tới việc mua bán đồ cổ của đoàn. Quan nha nghe, gật đầu, không ghi chiếc búa vào danh sách tang vật tịch thu. Chi tiết nhỏ ấy làm Huyền Chân nhẹ lòng hơn anh tưởng: ít nhất pháp khí của thầy anh sẽ còn đường trở về Mao Sơn, thay vì nằm lại trong kho tang vật của một vụ án trộm mộ.
Trước khi cho anh lui ra, quan nha giữ anh lại một mình trong phòng và hỏi một câu cuối, không có thư lại ghi chép.
- Viên ve sầu ngọc trong miệng người chết, nó đâu rồi?
Huyền Chân nhìn thẳng vào ông và đáp.
- Nó vỡ rồi. Và đó là điều may mắn nhất cho cả thành này.
Quan nha nhìn anh rất lâu, rồi gật đầu, mở ngăn kéo bàn, xếp tập giấy ghi riêng phần dị sự vào trong cùng với một bản sao biên bản ngày hôm đó. Tiếng ngăn kéo khép lại nghe khô và nhẹ. Huyền Chân bước ra sân huyện nha khi nắng chiều đã nhạt, giấy tờ tùy thân vẫn còn bị giữ lại chờ hết thời gian làm nhân chứng. Nhưng trong lòng anh, một phần của vụ Mang Sơn đã được đặt xuống đúng chỗ của nó: phần cần xử bằng luật thì xử bằng luật, phần cần giữ bằng ghi chép thì giữ bằng ghi chép. Phần nằm lại trong núi thì từ nay không thuộc về tòa án nào của người sống nữa.