NGỌC THI NÚI MANG SƠN - Chương 43: Bàn Tay Phải
Phan Kim Quý nằm trong phòng khám của một thầy lang ở phía nam thành suốt bốn ngày, và cả bốn ngày hắn đều mơ thấy bàn tay phải của mình còn nguyên.…
Nội dung chương
Phan Kim Quý nằm trong phòng khám của một thầy lang ở phía nam thành suốt bốn ngày, và cả bốn ngày hắn đều mơ thấy bàn tay phải của mình còn nguyên. Trong mơ, năm ngón tay vẫn co duỗi được, vẫn cầm nổi chiếc xẻng, vẫn luồn được qua những khe đá hẹp mà cả đoàn phải bó tay. Rồi hắn tỉnh dậy vì cơn đau nhói từ cổ tay phải kéo lên tận vai. Mở mắt ra, hắn nhìn lớp băng trắng quấn dày tới khuỷu, và nhớ lại tất cả. Tiếng xương nát dưới bàn tay đá trong chủ thất, tiếng hắn hét lên mà chính hắn cũng không nhận ra giọng mình. Hắn còn thấy lạnh buốt khi những ngón tay từng nhanh nhất Mang Sơn trở thành một đống thịt xương vỡ vụn không còn hình dạng.
Thầy lang nói thẳng, không vòng vo dỗ dành. Xương bàn tay nát quá nhiều chỗ, giữ được cánh tay đã là may, còn bàn tay thì từ nay chỉ còn là một phần thừa đau đớn. Ăn cơm phải tập tay trái. Cầm đũa phải tập tay trái. Mọi việc trên đời từ nay đều phải tập lại bằng tay trái, cái tay mà suốt ba mươi mốt năm hắn chỉ dùng để phụ cho tay phải. Kim Quý nghe xong không nói gì. Hắn nhìn trân trân lên trần nhà, nghĩ tới một điều rất thực tế và rất cay đắng: nghề đào mộ của hắn chấm dứt từ đêm hai mươi mốt tháng mười, chấm dứt cùng với tiếng ngọc rơi xuống sàn đá.
Ngày hai mươi chín, người của huyện nha tới phòng khám. Không còng, không quát tháo, chỉ có một viên thư lại mang giấy và một người lính đứng ngoài cửa. Họ nói Lão Tào đã đầu thú hôm trước, đã nhận tội cầm đầu, và vụ án giờ cần lời khai của những người có mặt trong chủ thất đêm đó. Hắn là một trong năm người sống sót. Huyện nha muốn nghe chính miệng hắn, và hắn có thể khai ở đây nếu chưa ngồi dậy nổi, hoặc tới nha khi vết thương cho phép. Kim Quý nhìn lớp băng trên tay mình một lúc lâu, rồi bảo hắn đi được. Hắn muốn nói một lần cho hết, ở đúng nơi cần nói, chứ không muốn nằm trên giường bệnh mà kể như một kẻ trốn tránh.
Hắn được dìu tới huyện nha vào sáng ba mươi tháng mười, và những buổi khai kéo dài tới tận ngày hai tháng mười một. Trong gian phòng nhỏ có mùi giấy ẩm và mực tàu, Kim Quý khai toàn bộ, không giấu một mắt xích nào. Hắn khai từ ngày Hứa Vạn Sơn đặt đơn hàng qua Lão Tào, từ mảnh bản đồ lụa mà hắn chỉ được nghe nói chứ chưa từng thấy. Hắn khai cả những tuần đào qua tầng lưu sa và ám tiễn, cho tới hai đợt khuân đồ ra khỏi nhĩ thất: đợt một mười một kiện giao ngày mười bảy tháng mười, đợt hai mười sáu kiện giao ngày hai mươi tháng mười. Tổng cộng hai mươi bảy kiện, đều có biên nhận của Tụ Bảo Trai. Viên thư lại ghi chép không ngẩng đầu, thỉnh thoảng hỏi lại một con số, và Kim Quý nhắc lại đúng con số đó, chậm rãi, vì hắn biết những con số này từ nay sẽ nằm trong hồ sơ và đi theo hắn tới cuối vụ án.
Rồi hắn khai tới phần của riêng mình, phần mà không một ai khác trong phòng biết rõ bằng hắn. Hắn khai về những lần dò giá riêng ở chợ đen. Hắn khai về cuộc gặp với người liên lạc của Hứa Vạn Sơn ở chân núi. Hắn khai về phong thư tay tới tay hắn cùng đợt đồ thứ hai, trong đó ông chủ hiệu Tụ Bảo Trai hứa riêng với hắn một giao kèo không nằm trong phần chia chung của đoàn. Nếu hắn lấy được con ve sầu bằng ngọc phỉ thúy trong miệng thi thể vương gia và giao nguyên vẹn về hiệu, hắn sẽ nhận năm trăm đồng bạc, trả riêng, không ai trong đoàn biết. Năm trăm đồng bạc. Hắn nhắc lại con số đó trong phòng khai với một giọng đều đều, và tự nghe thấy nó xa lạ như chuyện của người khác. Vì con số ấy, hắn đã giấu một chiếc kìm sắt nhỏ trong tay áo phải. Vì con số ấy, hắn đã chờ cho đầu quan tài trống người trong mấy phút đèn tắt. Vì con số ấy, chính bàn tay phải này của hắn đã luồn kìm vào miệng người chết, kẹp lấy viên ngọc và giật ra, trái lệnh của Lão Tào, trái cả luật mà đạo sĩ trẻ đã tuyên bố trước cả đoàn từ những ngày đầu.
Viên thư lại dừng bút, ngẩng lên nhìn hắn. Quan nha ngồi phía sau, một người đàn ông trung niên mặt nghiêm, hỏi hắn một câu duy nhất trong suốt buổi sáng hôm ấy.
- Ngươi có biết viên ngọc ấy là thứ giữ thi thể yên không?
Kim Quý gật đầu. Hắn biết. Đạo sĩ đã nói, nói công khai, nói từ khi đoàn còn chưa đào sâu được mấy mét đất. Cả đoàn nghe, cả đoàn cười, và hắn là kẻ cười rồi vẫn giấu kìm trong tay áo. Hắn khai luôn cả điều đó. Hắn không nói mình bị ma xui quỷ khiến, không nói mình không hiểu, không đổ cho rượu, không đổ cho lòng tham nhất thời. Hắn chỉ nói hắn đã tính bằng tiền trong mọi chuyện, và lần tính toán ấy đã giết ba người và lấy đi bàn tay của chính hắn.
Buổi khai cuối cùng, hắn nhắc tới hai miếng ngọc trong tay nải của mình. Một miếng ngọc vụn hắn giấu riêng từ những ngày đoàn còn đào ở tầng trên, hồi đầu vụ, nghĩ bụng đồ vụn vặt thế này nộp chung cũng chẳng ai ghi công. Một miếng ngọc bích nhỏ hắn giấu ở đợt khuân đồ thứ hai, khi cả đoàn đang bận ghi số từng kiện, và có một người trong đoàn đã trông thấy mà hắn lúc đó giả vờ không biết. Hắn nói rõ nơi giấu, nhờ người của huyện nha tới lấy từ chỗ người quen đang giữ tay nải của hắn, và xin được ghi vào biên bản hai chữ nộp lại. Khi hai miếng ngọc được đặt lên bàn trước mặt hắn, nhỏ bé và lạnh lẽo dưới ánh sáng ban ngày, Kim Quý nhìn chúng rất lâu. Từng có lúc hắn nghĩ những thứ này là đường thoát thân của riêng mình, là khoản dành dụm không ai biết. Giờ chúng chỉ là bằng chứng, và hắn thấy nhẹ nhõm một cách kỳ lạ khi chúng rời khỏi tay mình.
Hắn cũng khai hết diễn biến của đêm hai mươi mốt, khai theo đúng thứ tự mà hắn nhớ, và trí nhớ của hắn về đêm đó rõ tới mức làm chính hắn sợ. Hắn nhớ tiếng cửa đá rên lên sau gần hai giờ phá sáp ong và đất nện. Hắn nhớ ánh đèn dầu trên bệ đá. Hắn nhớ cảm giác lạnh buốt phả vào mặt khi ghé sát thi thể. Hắn nhớ tiếng viên ngọc kêu một tiếng trong trẻo trên sàn đá và lăn đi, nằm yên cạnh chân bệ. Rồi hắn nhớ tiếng đá cọ vào đá, nhớ ba người ngã xuống lần lượt, nhớ bàn tay của mình bị chụp lấy khi hắn bò tới định nhặt lại viên ngọc, như thể trong cơn hoảng loạn hắn vẫn còn nghĩ tới năm trăm đồng bạc. Viên thư lại hỏi vì sao hắn lại bò về phía viên ngọc giữa lúc người chết ngay bên cạnh. Kim Quý im lặng một hồi mới trả lời rằng hắn không biết, có lẽ vì thói quen của một kẻ cả đời chỉ biết tính bằng tiền, đến lúc chết đến nơi tay vẫn với theo tiền. Câu trả lời ấy được ghi nguyên văn vào biên bản.
Có một đoạn hắn khai đi khai lại tới ba lần vì quan nha muốn chắc chắn: thư tay hứa năm trăm đồng bạc là của Hứa Vạn Sơn, người liên lạc là người của hiệu Tụ Bảo Trai. Hạn chót mở chủ thất đêm hai mươi mốt cũng do phía hiệu thúc xuống. Hắn nói rõ ông chủ hiệu chưa từng xuống hầm một lần nào, nhưng mọi sợi dây đều từ tay ông ta mà ra: bản đồ, tiền ứng, biên nhận, thư tay và cả cái giá riêng cho viên ngọc trong miệng người chết. Hắn khai tới đâu, người ta đối chiếu với cuốn sổ của Lão Tào tới đó, và hai bên khớp nhau ở từng đợt đồ, từng con số, từng ngày tháng. Đến lúc ấy Kim Quý mới hiểu vì sao Lão Tào giữ sổ kỹ như giữ mạng, và vì sao ông đầu thú trước hắn mấy ngày: ông đã đặt sẵn đường cho lời khai của những người còn lại không bị bẻ cong.
Quyết định của huyện nha dành cho hắn được đọc vào chiều ngày hai tháng mười một. Xét hắn đã tàn phế, không còn khả năng hành nghề, xét hắn thành khẩn khai báo toàn bộ và là nhân chứng chính để truy cứu kẻ đặt hàng đứng sau vụ đào. Hắn được cho về quê chữa trị, chờ phán quyết nhẹ sau, với điều kiện không rời khỏi quê quán và phải trình diện khi được gọi. Kim Quý nghe xong, cúi đầu cảm ơn, một cái cúi đầu vụng về của một người quen dùng tay phải chắp tay mà giờ chỉ còn tay trái lành lặn để đưa lên.
Huyền Chân đứng chờ hắn ngoài cổng huyện nha. Trời cuối thu, nắng nhạt, lá rụng đầy bậc đá. Kim Quý bước ra chậm chạp, tay phải quấn băng treo trước ngực, tay trái vịn vào tường. Hai người đàn ông đứng nhìn nhau một lúc. Có quá nhiều điều đã xảy ra giữa họ: những lời cảnh báo bị cười nhạo, mấy phút đầu quan tài trống người, tiếng kìm chạm vào ngọc, đêm chạy trốn trong tiếng đất sập. Cuối cùng Kim Quý lên tiếng trước, giọng khàn và rất nhỏ, mắt vẫn nhìn xuống bàn tay quấn băng của mình.
- Năm trăm đồng bạc ấy, tôi còn chưa được cầm một xu.
Hắn nói xong thì cười một tiếng ngắn, tiếng cười không vui mà cũng không hẳn là khóc. Huyền Chân không đáp. Không có câu đáp nào vừa cho một giao kèo đã giết ba người mà kẻ ký nó chưa từng chạm vào một đồng tiền. Anh chỉ đưa tay trái ra đỡ lấy khuỷu tay hắn, dìu hắn xuống hết bậc đá của cổng nha, nơi một chiếc xe bò chờ sẵn để đưa hắn về quê. Kim Quý vịn thành xe trèo lên, ngồi giữa những bó hành lý ít ỏi của mình, và khi xe lăn bánh, hắn không ngoảnh lại nhìn huyện nha, cũng không nhìn về phía Mang Sơn. Hắn nhìn bàn tay phải quấn băng đặt trên đùi, bàn tay từng nhanh nhất Mang Sơn, bàn tay đã cạy một viên ngọc khỏi miệng người chết, giờ nằm yên như một vật lạ không còn thuộc về hắn nữa.