NGỌC THI NÚI MANG SƠN - Chương 6: Mảnh Bản Đồ Lụa
Tối ngày mồng mười tháng chín, Hứa Vạn Sơn khóa cửa hiệu Tụ Bảo Trai sớm hơn thường lệ. Ông cho người làm về hết, tự tay cài chốt cửa mặt tiền, kiểm tra…
Nội dung chương
Tối ngày mồng mười tháng chín, Hứa Vạn Sơn khóa cửa hiệu Tụ Bảo Trai sớm hơn thường lệ. Ông cho người làm về hết, tự tay cài chốt cửa mặt tiền, kiểm tra lại cửa hông dẫn vào hậu viện, rồi mới thắp một ngọn đèn dầu trong phòng trong của hiệu và ngồi xuống sau chiếc bàn làm việc quen thuộc. Phòng trong là nơi ông giữ sổ sách quan trọng, tiền bạc và những món đồ cổ có giá trị nhất chưa bày ra mặt tiền. Không ai trong hiệu được vào phòng này khi ông chưa cho phép, kể cả người giữ quầy đã làm việc cho ông hơn mười năm.
Hứa Vạn Sơn năm nay năm mươi tuổi, người Lạc Dương gốc, ăn mặc lúc nào cũng chỉnh tề, nói năng mềm mỏng, là bộ mặt tử tế nhất mà một đường dây buôn đồ cổ đào trộm có thể có. Ông không bao giờ xuống hầm, không bao giờ chạm vào xẻng, tay ông luôn sạch sẽ như tay của một thầy giáo. Nhưng trong giới này, ai cũng biết ông mới là người quyết định ngôi mộ nào sẽ bị đào, đoàn nào sẽ được thuê, đồ đào được sẽ đi về đâu và bán cho ai. Vũ khí của ông không phải là sức khỏe hay tay nghề phá cơ quan, mà là bản đồ, biên nhận, thư tay, tiền ứng và những hạn chót mà ông đặt ra cho người khác phải chạy theo.
Đêm nay ông mở két sắt ở góc phòng, lấy ra một vật mà ông giữ gìn cẩn thận hơn cả tiền bạc trong két. Đó là một mảnh lụa cũ đời nhà Minh, đã ngả màu vàng nâu, mép lụa sờn, được cuộn tròn và bọc trong một lớp vải dầu. Ông trải mảnh lụa ra bàn, dùng bốn chặn giấy bằng đồng giữ bốn góc cho phẳng, rồi cúi xuống xem xét từng đường nét trên đó dưới ánh đèn dầu.
Trên mảnh lụa là một bản đồ vẽ bằng mực đã phai, vẽ dãy núi Mang Sơn ở phía bắc Lạc Dương theo lối vẽ cũ, núi được vẽ thành những chóp nhọn san sát. Sông được vẽ thành những đường cong mềm, và ở một vị trí trên sườn nam của dãy núi có một điểm chấm son đỏ nhỏ. Cạnh điểm chấm có mấy chữ ghi chú đã mờ tới mức chỉ còn đọc được lờ mờ bằng kinh nghiệm của một người đã xem bản đồ cổ cả đời. Hứa Vạn Sơn đã xem mảnh lụa này không biết bao nhiêu lần, nhưng đêm nay ông xem nó với một tâm trạng khác, vì lần đầu tiên những đường nét trên lụa đang bắt đầu khớp với những tin tức thật ngoài đời.
Người mang mảnh lụa và đơn hàng tới cho ông là một tay buôn đồ cổ từ Thượng Hải, một người đàn ông ăn mặc sang trọng, nói giọng miền nam, mang theo tiền đặt và một yêu cầu rõ ràng tới mức không thể hiểu lầm. Tay buôn ấy không cần đồ lẻ, không cần bình sứ hay gương đồng, thứ hắn cần là một bộ áo ngọc nguyên bộ thời Hán. Loại áo kết bằng hàng ngàn miếng ngọc bích khâu chỉ vàng, chôn theo một vị vương gia trong một ngôi mộ lớn chưa từng bị đào trộm thành công. Hắn đã nghe nói vùng Mang Sơn còn một ngôi mộ như vậy, và mảnh bản đồ lụa đời Minh này là manh mối duy nhất còn sót lại chỉ vị trí của nó. Giá hắn đặt trước cho bộ áo, nếu áo về được tới Thượng Hải nguyên vẹn, bằng ba căn nhà mặt phố ở Lạc Dương cộng lại. Đó là một con số mà một chủ hiệu đồ cổ dù lớn tới đâu ở Lạc Dương cũng không thể nghe mà không động lòng.
Hứa Vạn Sơn đối chiếu điểm chấm son trên bản đồ với tin tức mà người trinh sát của đoàn Lão Tào vừa gửi về trong ngày. Đoàn đã tìm thấy một hõm đất lún dài bất thường ở sườn nam Mang Sơn, đúng khu vực mà bản đồ lụa khoanh lại, đúng dáng của một mộ đạo bị lấp. Sự trùng khớp ấy làm ông ngồi lặng đi một lúc, tay đặt lên mép bàn, trong lòng vừa mừng vừa tính toán dồn dập. Mừng vì đơn hàng lớn nhất trong sự nghiệp buôn đồ cổ của ông đang thành hình thật. Tính toán vì từ hõm đất trên mặt núi tới bộ áo ngọc trong chủ thất sâu dưới lòng đất là cả một quãng đường dài đầy cơ quan, đầy rủi ro. Đầy những chỗ có thể làm đoàn đào bỏ mạng hoặc bỏ cuộc, và ông phải giữ cho đoàn ấy đi tới cùng bằng tiền ứng, bằng lời hứa, bằng áp lực đúng lúc.
Ông lấy sổ ghi chép riêng của mình ra, cuốn sổ mà ông không bao giờ cho ai xem, ghi lại ngày tháng, số tiền đặt đã nhận từ Thượng Hải, số tiền ứng đợt đầu sẽ đưa cho đoàn của Lão Tào, và những điều kiện đi kèm. Ông viết biên nhận tiền ứng đợt đầu bằng nét chữ đẹp và rõ ràng vốn là niềm tự hào của ông, ghi rõ số tiền. Ghi rõ bên nhận là đoàn của Tào Đức Thắng, ghi rõ việc ứng tiền là để đào một lô hàng lớn trên Mang Sơn, tuyệt nhiên không ghi chữ áo ngọc. Không ghi chữ mộ vương gia, không ghi bất cứ chữ nào có thể trở thành bằng chứng trước huyện nha nếu giấy tờ này rơi ra ngoài. Trong nghề này, biên nhận phải đủ rõ để người nhận tiền không chối được, nhưng phải đủ mờ để người cầm biên nhận không bị treo cổ vì chính tờ giấy mình đang giữ. Hứa Vạn Sơn đã viết loại biên nhận ấy cả đời, và ông viết nó giỏi như Lão Tào giỏi xem đất vậy.
Ông dặn dò qua một bức thư ngắn gửi kèm tiền ứng cho người liên lạc của mình, một người chạy việc tin cẩn chuyên đi lại giữa hiệu và chân núi Mang Sơn. Trong thư, ông nhắc đi nhắc lại một điều: khi nói chuyện với bất cứ ai ngoài hiệu, kể cả người trong đoàn đào, chỉ được nói là hàng lớn, tuyệt đối không nói chữ áo ngọc ra ngoài hiệu này. Tin về áo ngọc mà lọt ra thành Lạc Dương, các đoàn khác sẽ đổ lên Mang Sơn, tuần đinh sẽ để ý, giá bảo kê sẽ tăng, và người mua ở Thượng Hải sẽ tìm một đường dây khác kín miệng hơn. Kín miệng, trong nghề này, đôi khi còn quý hơn cả tay nghề.
Xong việc giấy tờ, Hứa Vạn Sơn làm một việc cuối cùng trong đêm. Ông lấy từ trong ngăn kéo ra bức thư gốc mà tay buôn Thượng Hải đã gửi kèm tiền đặt, một bức thư viết rõ ràng tên món hàng, giá cả và hạn chót mong muốn. Bức thư ấy là bằng chứng nguy hiểm nhất trong phòng này, nguy hiểm hơn cả bản đồ lụa, vì nó nối thẳng tên ông với một đơn đặt hàng đào mộ vương gia. Ông châm bức thư trên ngọn lửa của chậu than nhỏ ở góc phòng, nhìn nó cháy dần thành tro, gắp từng mảnh còn sót lại dầm nát trong tro than cho tới khi không còn một chữ nào đọc được nữa. Ông chỉ giữ lại bản đồ lụa và cuốn sổ ghi chép riêng của mình, hai thứ mà ông tự nhủ là đủ để làm việc mà không đủ để kết tội ông nếu có biến.
Đó là cách làm việc của Hứa Vạn Sơn suốt bao nhiêu năm: đốt đi những gì nối ông với tội, giữ lại những gì nối ông với tiền. Ông tin rằng một người không xuống hầm, không cầm xẻng, không đứng tên trên bất cứ giấy tờ rõ ràng nào, thì dù đoàn đào có bị bắt hết trên núi, ngọn lửa pháp luật cũng khó cháy tới hậu viện của Tụ Bảo Trai. Niềm tin ấy đã đúng trong nhiều vụ trước, và ông không có lý do gì để nghi ngờ nó trong vụ này, một vụ mà ông đã tính toán cẩn thận hơn mọi vụ trước cộng lại.
Ông nghĩ tới đoàn của Lão Tào như nghĩ tới một cỗ xe đã được thắng ngựa xong, chỉ chờ người cầm dây cương giật nhẹ là chạy. Tiền ứng đợt đầu sẽ là cái giật dây đầu tiên. Sau đó, khi giếng đã đào sâu, khi công sức và thời gian của cả đoàn đã đổ xuống lòng đất, họ sẽ không còn đường lui nữa. Vì không một đoàn đào nào bỏ dở một ngôi mộ đã đào tới nửa đường chỉ vì nghe một lời cảnh báo mơ hồ. Hứa Vạn Sơn hiểu tâm lý ấy của người làm nghề đào đất rõ như hiểu tâm lý của người mua đồ cổ trong hiệu của mình. Ông cũng đã chuẩn bị sẵn trong đầu cách xử lý nếu đoàn gặp cơ quan nguy hiểm dưới hầm: tăng tiền ứng, hứa thêm phần thưởng, nhắc tới người mua ở Thượng Hải đang chờ, nhắc tới một đoàn khác cũng đang dòm ngó vùng Mang Sơn này. Mỗi lời hứa, mỗi áp lực đều là một sợi dây nữa buộc cỗ xe phải chạy tiếp về phía trước, hướng thẳng xuống độ sâu mười lăm mét dưới sườn núi phía bắc thành.
Ông cũng tính tới trường hợp xấu nhất mà ông cho phép mình nghĩ tới trong vài phút ngắn ngủi trước khi gạt nó đi: đoàn đào bị tuần đinh bắt trên núi. Trong trường hợp ấy, ông đã có sẵn câu chuyện rằng mình chỉ là một chủ hiệu đồ cổ từng ứng tiền cho một đoàn tìm hàng cũ theo tin đồn, không hề biết họ đào mộ vương gia, không hề giữ bản đồ nào chỉ vị trí mộ. Bản đồ lụa, nếu cần, có thể đốt trong chưa đầy một phút trên chậu than ở góc phòng này, giống như bức thư gốc vừa bị đốt tối nay. Cuốn sổ ghi chép riêng thì viết bằng những ký hiệu tắt mà chỉ mình ông đọc được. Mọi đường lui ông đều đã tính, mọi dấu vết ông đều đã nghĩ cách xóa, và sự cẩn thận ấy làm ông yên tâm ngồi lại xuống ghế, rót cho mình một chén trà nguội, uống cạn rồi mới đứng lên làm việc cuối cùng của đêm.
Ông cuộn mảnh lụa lại cẩn thận, bọc vải dầu, cất vào két sắt, khóa két, rồi đứng lên nhìn quanh phòng trong một lần cuối trước khi thổi tắt đèn. Trong bóng tối vừa ập xuống, ông lẩm bẩm một câu chỉ mình ông nghe thấy, một câu nói ra đúng bản chất của đơn hàng này trong đầu ông từ đầu tới cuối.
- Áo về tay ta, còn lại chỉ là chuyện của người đào đất.
Nói xong, ông mở cửa phòng trong, bước ra hậu viện yên tĩnh, đi về phía gian nhà ở của mình. Trong đầu đã bắt đầu tính tới đợt tiền ứng tiếp theo và cách thúc đoàn của Lão Tào đào nhanh hơn nữa khi giếng đứng bắt đầu xuống sâu.