NGỌC THI NÚI MANG SƠN - Chương 8: Ngọc Còn Thì Thi Yên
Sáng ngày mười bốn tháng chín, đoàn lên điểm đào trên sườn nam Mang Sơn từ lúc sương còn chưa tan hết trên cỏ. Hôm nay là ngày bắt đầu đào thật sự, ngày…
Nội dung chương
Sáng ngày mười bốn tháng chín, đoàn lên điểm đào trên sườn nam Mang Sơn từ lúc sương còn chưa tan hết trên cỏ. Hôm nay là ngày bắt đầu đào thật sự, ngày mà suốt hai tuần chuẩn bị, trinh sát, mặc cả và dời trại đều hướng tới. Lão Tào cho người mang theo đầy đủ đồ nghề: xẻng, cuốc, dây thừng, thùng kéo đất, cọc gỗ, đèn dầu được che kín để dùng khi giếng sâu xuống quá tầm ánh sáng mặt trời. Chu Tam ở lại trại hẻm núi giữ hậu cần và chuẩn bị cơm nước, còn lại bảy người lên điểm đào, đứng thành một vòng quanh dải đất lún đã được đánh dấu từ chuyến trinh sát.
Lâm Huyền Chân tới điểm đào sớm nhất. Anh mang theo tay nải vải, bình dầu nhỏ, giấy vàng, hương và những thứ cần cho một lễ trấn đất ngắn gọn mà anh đã hứa sẽ làm trước khi xẻng đầu tiên chạm đất. Vai anh vẫn đeo bao da đựng chiếc búa của sư môn, như mọi ngày từ khi vào đoàn, và không ai trong đoàn còn để ý tới nó nữa. Vì một thầy trấn mộ mang theo đồ nghề riêng sau lưng là chuyện bình thường trong mắt người làm nghề này.
Trước khi buổi lễ bắt đầu, anh đi một vòng quanh khu vực miệng giếng dự kiến, kiểm tra lại bốn vị trí sẽ cắm cọc định hướng, xem lại hướng của dải đất lún, hít một hơi dài không khí núi buổi sáng còn lạnh và ẩm. Trong lòng anh, buổi sáng hôm nay nặng nề hơn mọi buổi sáng trước cộng lại. Anh biết rõ hơn bất cứ ai trong đoàn rằng dưới lớp đất đồi yên lặng này là gì. Anh biết mộ đạo, biết chủ thất, biết thi thể mặc áo ngọc, biết viên ngọc ngậm trong miệng người chết. Anh cũng biết buổi lễ trấn đất sáng nay là cơ hội công khai duy nhất trong giai đoạn này để anh nói ra một điều quan trọng nhất mà sư phụ đã dặn. Nói trước mặt cả đoàn, nói thành một luật rõ ràng có người nghe, có người ghi nhớ, để sau này dù chuyện gì xảy ra cũng không ai có thể nói rằng họ chưa từng được cảnh báo.
Lễ trấn đất diễn ra ngắn gọn. Huyền Chân thắp hương ở đầu cao của dải đất lún, đặt một đĩa nhỏ đựng gạo và muối, đọc một bài văn khấn bằng giọng thấp và đều. Xin phép thần đất và người nằm dưới đất cho đoàn được mở đường, hứa rằng đoàn chỉ lấy đồ theo lệ, không quấy nhiễu thi thể quá giới hạn của nghề. Mấy người trong đoàn đứng sau lưng anh, có người nghiêm túc cúi đầu, có người chỉ đứng cho có lệ vì tôn trọng thầy, có người nhìn quanh xem có ai trên đường mòn đi qua hay không. Lão Tào đứng ở vị trí trang trọng nhất, ngay sau lưng Huyền Chân, mặt nghiêm, không nói một lời trong suốt buổi lễ.
Khi hương cháy được một nửa, Huyền Chân quay lại đối diện cả đoàn. Anh biết lúc này đã tới, lúc anh đã chuẩn bị trong đầu suốt từ ngày nghe tin ở quán trọ ngoài thành Lạc Dương. Anh nói chậm rãi, rõ ràng, nhìn lần lượt từng người trong đoàn để chắc chắn rằng mỗi người đều nghe thấy.
- Trước khi xẻng đầu tiên chạm đất, tôi xin cả đoàn nhớ cho một luật của nghề trấn mộ. - Anh nói. - Trong nghề của chúng tôi có lệ, gặp người chết ngậm ngọc trong miệng thì món ngọc đó là vật giữ yên cho thi thể. Ngọc còn trong miệng thì thi còn yên. Không ai được chạm vào món ngọc đó trước khi thầy trấn mộ có mặt và xem xét tận nơi. Tôi nói điều này không phải để dọa ai, mà vì đây là lệ đã được truyền qua nhiều đời trong môn phái của tôi, và những ngôi mộ lớn thời Hán là nơi lệ này quan trọng nhất.
Một thoáng im lặng ngắn ngủi trôi qua trên điểm đào. Rồi tiếng cười ồ lên từ mấy người trong đoàn, không ác ý, chỉ là tiếng cười của những người thợ đào đất thực tế nghe một ông thầy trẻ nói về chuyện giữ yên cho một thi thể đã chết gần hai ngàn năm. La Đại Dũng cười lớn nhất, nói rằng người chết hai ngàn năm thì xương cũng sắp thành đất rồi, còn gì mà giữ với yên. A Phúc cười theo, nói thầy lo xa quá, đoàn còn chưa đào qua lớp đất mặt mà thầy đã lo tới miệng người chết ở độ sâu mười lăm mét. Phan Kim Quý cũng cười, nhưng nụ cười của hắn ngắn và ánh mắt hắn dừng trên mặt Huyền Chân lâu hơn những người khác một chút. Như đang ghi nhớ chính xác từng chữ của luật lệ vừa được tuyên bố, vì một lý do mà lúc này chỉ mình hắn biết.
Kim Quý lên tiếng, giọng nửa đùa nửa thật, vang rõ giữa tiếng cười chưa dứt hẳn của cả đoàn.
- Thầy lo xa thật đấy. Chết hai ngàn năm rồi thì còn gì mà giữ yên nữa. Tới lúc ấy, có ngọc thật trong miệng người chết, anh em cứ gọi thầy tới xem trước là được chứ gì.
Câu nói ấy làm cả đoàn cười thêm một đợt nữa. Huyền Chân không cười. Anh nhìn Kim Quý một lúc, rồi nhìn sang Lão Tào, chờ đợi phản ứng của người duy nhất trong đoàn có quyền biến một lời nói của thầy trấn mộ thành một luật thật sự của cả đoàn. Hoặc biến nó thành một trò cười sẽ bị quên đi ngay khi xẻng bắt đầu đào.
Lão Tào không cười. Khuôn mặt ông vẫn nghiêm như trong lúc làm lễ. Ông nhìn Huyền Chân, rồi nhìn cả đoàn đang cười, rồi nói bằng giọng trầm và dứt khoát, đủ lớn để mọi tiếng cười dừng lại.
- Luật của thầy, cứ ghi vào sổ. Tới lúc đó tính sau.
Chỉ một câu ngắn ngủi như vậy. Không phải là một lời hứa sẽ tuân thủ tuyệt đối, cũng không phải là một lời bác bỏ. Nó là cách trả lời của một ông trùm ba mươi năm trong nghề dành cho một điều mà ông chưa nhìn thấy tận mắt. Chưa sờ thấy tận tay, nhưng cũng không dám coi thường hoàn toàn vì ông đã thấy quá nhiều chuyện lạ dưới lòng đất trong đời mình. Huyền Chân nghe câu ấy mà trong lòng vừa nhẹ đi một chút, vừa nặng thêm một chút. Nhẹ vì luật đã được nói ra công khai, đã được người đứng đầu đoàn cho ghi vào sổ, đã trở thành một điều có thật trong sổ dữ kiện của vụ đào này, không còn là lời dặn riêng tư giữa hai thầy trò ở Mao Sơn nữa. Nặng vì anh nghe rõ chữ tính sau trong câu nói ấy, và anh biết khi tiền bạc và áo ngọc thật sự hiện ra trước mắt con người. Chữ tính sau thường có nghĩa là luật lệ sẽ được tính lại theo hướng có lợi nhất cho người đang cầm tiền.
Không để thời gian trôi qua vô ích, Huyền Chân lấy cuốn sổ tay riêng của mình ra, ghi lại ngày tháng, hướng đào, vị trí bốn cọc định hướng mà anh bắt đầu cắm quanh miệng giếng dự kiến. Anh cắm cọc thứ nhất ở đầu cao của dải đất lún, cọc thứ hai và thứ ba ở hai bên hông theo khoảng cách đã đo từ chuyến trinh sát. Cọc thứ tư ở phía thấp, tạo thành một khung hình chữ nhật bao quanh vị trí sẽ đào giếng đứng xuống để cắt ngang mộ đạo cổ. Mỗi chiếc cọc được đóng sâu xuống đất, buộc dây nối với nhau thành một khung rõ ràng, để từ nay bất cứ ai trong đoàn cũng biết ranh giới của miệng giếng và không đào lệch ra ngoài dù chỉ một xẻng.
Lão Tào phân công việc ngay sau đó. Kim Quý và La Đại Dũng thay nhau đào ở miệng giếng, A Phúc và Tiểu Mãn kéo đất và đổ đất ra xa theo hướng đã định để không lộ dấu đất mới. Đỗ Cửu giám sát và ghi lại từng thùng đất có gì lạ, Hàn Pháo giữ vị trí quan sát đường mòn. Mọi việc được phân công rõ ràng, nhanh gọn, cho thấy đoàn này đã làm việc với nhau qua nhiều vụ và hiểu ý nhau không cần nói nhiều lời.
Huyền Chân ghi thêm vào sổ tay của mình giờ bắt đầu đào, hướng gió buổi sáng và tên những người có mặt ở miệng giếng trong giờ đầu tiên. Anh ghi chép tỉ mỉ như vậy không chỉ vì thói quen nghề nghiệp, mà còn vì anh muốn sau này, dù vụ đào này kết thúc theo cách nào. Vẫn còn một cuốn sổ ghi lại trung thực từng bước mà con người đã đi xuống phía ngôi mộ, từng luật đã được nói ra, từng lời cười đã đáp lại luật ấy. Một cuốn sổ như vậy có thể không ngăn được thảm họa, nhưng nó có thể làm chứng rằng thảm họa không đến vì không ai từng cảnh báo, mà đến vì những người được cảnh báo đã chọn đi tiếp.
Rồi xẻng đất đầu tiên được hất lên. Lưỡi xẻng của Kim Quý cắm sâu vào lớp đất đồi khô, bật lên một mảng đất lẫn cỏ cằn và sỏi nhỏ, đổ vào thùng kéo đầu tiên của vụ đào. Tiếng xẻng chạm đất ấy rất bình thường, rất nhỏ, lẫn vào tiếng gió qua rừng thông và tiếng chim buổi sáng trên núi, nhưng trong tai Huyền Chân, nó vang lên như một tiếng gõ cửa xuống một thế giới đã đóng kín gần hai ngàn năm.
Anh đứng ở mép khung cọc, nhìn xuống miệng giếng bắt đầu tối dần khi đất được đào sâu xuống từng lớp một. Nhìn những thùng đất đầu tiên được kéo lên và đổ ra xa, trong lòng biết rõ một điều mà anh không nói ra với bất cứ ai trong đoàn vào buổi sáng hôm ấy. Chính tay anh, bằng lễ trấn đất, bằng luật vừa tuyên bố, bằng bốn chiếc cọc định hướng vừa cắm, đang tự tay đào đường tới thứ mà sư phụ đã dặn phải tránh xa suốt những năm cuối đời. Anh ở trong đoàn để ngăn việc mở mộ, nhưng mỗi bước chuẩn bị chu đáo của anh lại làm việc mở mộ trở nên chắc chắn hơn, bài bản hơn, khó dừng lại hơn. Mâu thuẫn ấy sẽ đi theo anh xuống từng mét đất trong những tuần sắp tới, và anh chưa nhìn thấy lối thoát nào cho nó ngoài việc ở lại. Đi tiếp, và có mặt ở đúng chỗ vào đúng lúc cuối cùng khi luật về viên ngọc trong miệng người chết cần được nhắc lại một lần nữa.