Ngũ Tiên Thôn - Chương 11: Hang Đất Dưới Giường
Gió bấc cuối thu thổi qua những rặng liễu khẳng khiu ven bờ mương xóm đông Ngũ Tiên Thôn, cuốn theo từng đợt bụi đất xám xịt đập vào liếp cửa. Nàng Tú…
Nội dung chương
Gió bấc cuối thu thổi qua những rặng liễu khẳng khiu ven bờ mương xóm đông Ngũ Tiên Thôn, cuốn theo từng đợt bụi đất xám xịt đập vào liếp cửa.
Nàng Tú Hoa ngồi bên mép giường sưởi bằng đất nung, hai bàn tay đan chặt vào vạt áo chần bông đỏ thắm vừa mới may cho ngày cưới. Đèn dầu hạt cải đặt trên chiếc bàn con bằng gỗ thông tỏa ra quầng sáng vàng đục, soi rõ gian buồng nhỏ thơm mùi vôi mới trộn lẫn mùi đất ẩm nồng đặc trưng của vùng Đông Bắc. Tú Hoa vừa về làm dâu nhà họ Mạnh chưa đầy một tháng. Chồng nàng, Mạnh Đại Thành, là thợ nề tính tình thuần phác, quanh năm theo đội thợ đi đắp lò sưởi và đào mương máng khắp mấy thôn lân cận.
Đêm tân hôn đầu tiên, khi tiếng trống cầm canh ngoài điếm vừa điểm ba tiếng, Tú Hoa đã nghe thấy âm thanh kỳ lạ ấy.
Ngay dưới mặt phản đất nung ấm sực, sâu trong lòng đất, vang lên tiếng sột soạt kéo dài. Móng vuốt sắc nhọn cào nhẹ vào vách đất khô, từng nhịp lách cách, lạo xạo truyền thẳng qua lớp chiếu cói bện dày, chạm vào gáy nàng. Tú Hoa vốn khiếp sợ loài chuột từ thuở nhỏ, chỉ cần thấy một chiếc đuôi xám ngoe nguẩy trong xó bếp cũng đủ khiến nàng bủn rủn chân tay.
Sáng hôm sau, khi bưng chậu nước ấm ra gian ngoài cho mẹ chồng rửa mặt, Tú Hoa đem chuyện dưới gầm giường sưởi ra gặng hỏi.
Bà mẹ chồng họ Mạnh chậm rãi nhúng chiếc khăn bông cũ vào chậu nước, vắt kiệt rồi ngẩng lên nhìn nàng dâu mới. Đôi mắt già nua đùng đục ánh lên vẻ nghiêm trang lạ thường:
- Ba đời nhà này chưa ai động vào hang. Hang chuột tổ ở đó từ thời ông cố của thằng Thành dựng gian nhà đất này. Cứ để yên thì thóc lúa trong bồ không suy suyển một hạt, quần áo trong rương không sứt một sợi chỉ. Đó là lệ nhà họ Mạnh, con cứ an tâm làm dâu, đừng bận lòng chuyện dưới nền.
Tú Hoa cúi đầu vâng dạ, nhưng nỗi sợ trong lòng không vì lời dặn ấy mà vơi bớt.
Mỗi khi đêm xuống, ngọn đèn dầu tắt ngấm, bóng tối trùm kín gian buồng đất nung cũng là lúc âm thanh dưới gầm giường rộ lên. Không chỉ có tiếng đào bới thông thường, đàn chuột dưới sâu đông đúc vô cùng. Tiếng chân chạy rầm rì, tiếng rít the thé xuyên qua lớp gạch lò. Có những đêm trở mình, Tú Hoa cảm giác lũ chuột chạy vụt ngang sát bên tai, chỉ cách nàng một lớp ván mỏng và vài tấc đất nện. Nàng nằm co quắp suốt đêm, mắt mở trừng trừng nhìn lên trần nhà lợp rạ, ngực nghẹt lại vì từng cơn ớn lạnh.
Đầu tháng Mười, Mạnh Đại Thành theo đội thợ đi đào rãnh mương dẫn nước ở xã bên, dặn phải bốn ngày sau mới xong việc trở về.
Căn nhà ba gian chỉ còn lại Tú Hoa và bà mẹ chồng già yếu tai biến nằm liệt ở gian bên tả. Gian buồng cưới vắng bóng đàn ông trở nên lạnh lẽo lạ thường. Đêm thứ hai chồng vắng nhà, Tú Hoa vừa chợp mắt thì một tiếng *khực* đanh gọn vang lên ngay dưới chỗ nàng nằm, kèm theo mùi hôi hôi ngai ngái của bùn đất lâu năm xộc thẳng vào mũi.
Tú Hoa vùng dậy, mồ hôi ướt đẫm trán. Nỗi sợ hãi tích tụ suốt mấy mươi ngày bùng lên thành sự uất ức và liều lĩnh.
Chờ đến trưa hôm sau, khi mẹ chồng đã ngủ say sau bát cháo hoa, Tú Hoa lặng lẽ đi ra góc sân sau. Nơi đó còn thừa nửa bao xi măng xám và một đống cát mịn của đợt sửa chuồng lợn hồi đầu thu. Nàng xách chiếc xô sắt, múc nước giếng hòa một xô vữa đặc quánh, xách chiếc bay sắt giấu vào trong vạt áo rồi bước nhanh vào buồng cưới, đóng chặt then cài cửa.
Nàng lật tấm chiếu cói sang một bên, cúi người dòm sâu vào khoảng tối dưới gầm chiếc giường sưởi bằng đất nung.
Nằm sát chân tường vách bắc, nơi tiếp giáp giữa nền nhà nện chặt và bệ lò, một cái hang đất tròn trịa bằng miệng bát ăn cơm lộ ra. Bề mặt miệng hang trơn láng bóng nhẫy, đất xung quanh nện cứng ngắc vì hàng ngàn lần móng vuốt qua lại. Một luồng khí ngai ngái, ấm nóng và tanh nhẹ từ lòng hang phả ngược lên mặt nàng.
Tú Hoa nghiến chặt răng, hai tay run lẩy bẩy xúc từng bay vữa xi măng ướt đổ ập vào miệng hang.
Vừa khi lớp vữa đầu tiên bịt kín lỗ thông hơi, sâu bên dưới lòng đất bỗng vang lên một tràng âm thanh hỗn loạn.
Tiếng *chít chít* rít lên từng hồi thảm thiết, chói tai và nghẹn ứ, như tiếng kêu của cả trăm sinh linh đang bị dồn ứ vào chỗ chết ngạt. Tiếng móng vuốt cào điên cuồng vào lớp vữa ướt bên dưới tạo nên những âm thanh lạo xạo buốt óc. Đất dưới chân giường rung nhẹ lên từng đợt.
Tú Hoa hoảng hốt, tim đập thình thịch muốn vỡ lồng ngực, nhưng bàn tay nàng không dừng lại. Nàng nhét thêm hai viên gạch vỡ vào giữa lớp vữa, xúc nốt phần xi măng còn lại trét dày cộm lên trên, miết thật phẳng phiu rồi khuân thêm một hòn đá tảng nặng chịch đè chặt lên miệng lỗ.
Khi âm thanh bên dưới lịm dần rồi tắt hẳn, Tú Hoa mới thở dốc buông chiếc bay sắt xuống đất. Trán nàng vã mồ hôi lạnh ngắt. Nàng vội vã lau dọn dấu vết xi măng vương vãi, trải lại tấm chiếu cói ngay ngắn như cũ.
Đêm đó, gian buồng im ắng một cách kỳ dị. Không còn một tiếng sột soạt, không còn tiếng móng cào. Tú Hoa thở phào nhẹ nhõm, kéo chăn bông trùm kín ngực rồi chìm vào giấc ngủ.
Trong cơn mê man, Tú Hoa thấy mình đang đứng trơ trọi giữa một cánh đồng lúa mạch mùa đông xám ngắt. Từ bốn phương tám hướng, bùn đất dưới chân bỗng nứt toác ra. Hàng vạn con chuột lông đen tuyền, mắt đỏ như than hồng ùa lên, ken đặc cả mặt đất. Chúng không kêu la, chỉ lặng lẽ bò tràn lên người nàng. Những bàn chân nhỏ xíu lạnh buốt dẫm đạp lên mắt cá, luồn qua ống quần, bò lên ngực. Hàng ngàn cái miệng nhỏ nhọn hoắt bắt đầu gặm nhấm. Chúng gặm từ vạt áo bông, cắn nát từng đường chỉ may, gặm dần lên chiếc cúc áo bằng xương rồi áp sát vào da thịt mềm dưới cổ nàng.
Tú Hoa muốn hét lên nhưng cổ họng tắc nghẽn, không bật ra nổi một âm thanh.
Nàng bừng tỉnh, bật dậy thở hổn hển giữa đêm tối mịt mùng.
Ánh trăng nhợt nhạt xuyên qua khe liếp cửa rọi xuống mép giường. Tú Hoa kinh hoàng nhìn xuống thân mình. Chiếc áo chần bông mới tinh màu đỏ nàng mặc trên người đã bị gặm nát tươm từ lúc nào. Vạt áo xơ xác rách bươm, bông gòn trắng bên trong bị cắn vụn thành từng mẩu nhỏ rải đầy mặt chiếu cói như tuyết rơi. Trên chiếc gối vải hoa nàng vừa nằm, in hằn chi chít những vết chân chuột chụm bốn ngón dính đầy bụi đất ẩm mịn, xếp thành một vòng tròn bao quanh chỗ nàng đặt đầu.
Tú Hoa rùng mình, run rẩy co rúm người lại giữa đống bông vụn, không dám chợp mắt cho đến tận lúc trời rạng sáng.
Sang đêm thứ hai, cái lạnh ngoài trời bắt đầu cắt da cắt thịt, nhưng chiếc giường sưởi đất nung lại nóng ran một cách bất thường. Lò đun ngoài gian bếp không hề đỏ lửa, củi khô đã tàn từ chập tối, thế nhưng mặt gạch nung dưới lưng Tú Hoa hầm hập như có một vạc dầu sôi đang chực trào phía dưới.
Tú Hoa sợ hãi không dám nằm xuống, chỉ dám ngồi nép ở góc giường xa nhất.
Đến nửa đêm, nàng cảm nhận rõ rệt nền đất dưới chân giường bắt đầu lún nhẹ. Toàn bộ bệ đất nung phập phồng nâng lên rồi hạ xuống một cách chậm rãi, nhịp nhàng y hệt lồng ngực của một con thú khổng lồ đang thở dốc vì ngột ngạt.
Từ sâu dưới lớp gạch sưởi, tiếng gặm lại vang lên. Lần này không phải tiếng cào bới lộn xộn của bầy chuột hoảng loạn, mà là một nhịp gặm đanh thép, khô khốc vang lên đều đặn từng tiếng một. *Cọc... cọc... cọc...* Âm thanh ấy vang lên trùng khớp với từng nhịp tim đang đập dồn dập trong lồng ngực nàng. Cứ mỗi lần tim Tú Hoa đập một nhịp, móng vuốt dưới lòng đất lại cắn vào gạch một tiếng, như thể có thứ gì vô hình đang ngồi dưới đáy tối, tỉ mỉ đếm từng hơi thở của nàng dâu mới.
Tú Hoa muốn đứng dậy chạy trốn khỏi gian buồng ma quái, nhưng hai chân nàng nặng trĩu, các khớp xương cứng đờ không nhấc nổi một bước. Nàng ngồi trơ ra đó, chịu đựng tiếng đếm nhịp rợn người ấy suốt năm canh dài.
Ngày hôm sau, nàng sốt mê man cả ngày, không dám lại gần giường sưởi nữa. Chiều ngày thứ ba, bầu trời xám xịt phủ đầy mây tuyết, gió rít từng hồi qua các khe vách đất nung.
Đêm thứ ba buông xuống mang theo sự tĩnh lặng nghẹt thở. Tú Hoa ngồi thu lu trên phản, hai mắt thâm quầng, thần sắc tiều tụy hoảng loạn.
Đúng canh ba, một tiếng *rắc* chói tai xé toạc màn đêm.
Mảng nền đất nện bên dưới chân giường sưởi nứt toác ra thành một đường rãnh dài. Lớp xi măng nàng trét mấy hôm trước vỡ vụn ra thành từng mảng cát thô. Toàn bộ bệ đất nung nghiêng ngả rồi sụp ầm xuống, tạo thành một cái hố sâu hoắm, đen ngòm ngay dưới gầm giường.
Một luồng gió hôi hăng nồng nặc bốc lên từ lòng đất tối tăm, mang theo hơi lạnh buốt giá và mùi ẩm mốc tích tụ trăm năm. Mặt đất dưới chân Tú Hoa sạt lở dữ dội, hút cả tấm chiếu cói và thân hình nàng trượt thẳng xuống miệng hố sâu.
- Cứu tôi với! Đại Thành ơi!
Tú Hoa chỉ kịp thét lên một tiếng tuyệt vọng khi nửa thân dưới đã lọt thỏm vào khoảng không buốt giá dưới lòng đất. Đất cát sụt lở rào rào trút xuống đầu cổ nàng.
Cánh cửa buồng cưới bỗng bật mở tung. Mạnh Đại Thành vừa đi làm thuê về đến sân, nghe tiếng vợ thét kinh hoàng liền vứt phăng bó xẻng cuốc lao vào trong buồng.
Dưới ánh trăng mờ mờ, Đại Thành thấy vợ mình đang chìm dần xuống cái hố sụt đen ngòm dưới bệ giường. Anh không kịp nghĩ ngợi, lao mình tới, hai tay chụp chặt lấy cánh tay đang chới với của Tú Hoa.
- Tú Hoa! Nắm lấy tay anh!
Đại Thành nghiến răng, gân xanh nổi cuồn cuộn trên trán, gồng hết sức bình sinh kéo ngược vợ lên khỏi miệng vực tối tăm. Bùn đất từ mép hố tiếp tục sạt lở xuống, phát ra những tiếng *ồm ộp* nặng trịch. Bằng một cú giật mạnh, Đại Thành lôi được Tú Hoa ngã nhào lên nền đất cứng gian ngoài.
Hai vợ chồng ôm nhau thở dốc trên nền nhà lạnh ngắt.
Tú Hoa run rẩy toàn thân, mặt cắt không còn hột máu. Kỳ lạ thay, dù bị rơi xuống hố sâu lởm chởm gạch đá, khắp thân thể nàng không hề có lấy một vết trầy xước hay bầm tím. Nhưng từ làn da, mái tóc cho đến lớp vải áo bông nàng mặc bốc ra một mùi hăng hăng nồng nặc, tanh tưởi và ngai ngái y hệt mùi chuột cống lâu năm. Đại Thành vội đun ba nồi nước lá bưởi và gừng già cho vợ tắm rửa. Dù kỳ cọ đến rát cả da thịt, thứ mùi quái dị vẫn bám chặt chân tơ kẽ tóc nàng, xộc lên nồng nặc khắp gian nhà.
Sáng hôm sau, tiếng ồn ào đánh động cả xóm đông Ngũ Tiên Thôn.
Mấy người hàng xóm kéo sang xem cái hố sụt dưới gầm giường, ngửi thấy mùi hôi hăng trên người Tú Hoa liền bịt mũi lùi ra xa. Một bà lão lớn tuổi trong xóm lắc đầu quở trách:
- Động vào am ngầm dưới đất rồi! Con dâu mới phạm vào cấm kỵ của tổ tiên, mang vạ về cho cả dòng họ. Phải đuổi nó về nhà mẹ đẻ ngay kẻo tiên gia giận lây sang cả làng!
Mấy người đàn ông cũng phụ họa theo, xúm lại đòi đem kiệu đuổi nàng dâu đi.
Bà mẹ chồng họ Mạnh ngồi trên chiếc ghế tựa ở hiên nhà, run rẩy ôm chặt lấy Tú Hoa đang khóc nức nở vào lòng, giọng nghẹn ngào nhưng dứt khoát:
- Không được đuổi! Con bé tuổi trẻ dại dột, lỗi này do tôi già yếu không dặn dò tường tận từng câu từng chữ. Ba đời nhà này chưa ai động vào hang. Con dâu mới về một tháng đã trét xi măng. Đó không phải hang chuột nữa, đó là cửa am. Lỗi của nhà họ Mạnh, nhà họ Mạnh phải gánh, không thể đẩy con bé ra đường giữa trời đông giá rét thế này!
Giữa lúc dân làng còn đang xôn xao bàn tán, tiếng trống da lừa ngoài ngõ bỗng cất lên từng nhịp trầm đục. *Cắc... tùng... cắc...*
Tiếng trống vừa vang, đám đông tự động dạt sang hai bên.
Thầy đồng già Mã Vạn Hỷ khoác chiếc áo bông sờn vai, tay cầm dùi gõ nhẹ vào mặt trống da lừa màu nâu xỉn, chầm chậm bước qua bậc cửa bước vào sân. Đôi mắt già nua của ông nhìn lướt qua cái hố sụt trong buồng rồi dừng lại trên người Tú Hoa đang run rẩy.
Mã Vạn Hỷ thở dài một tiếng, đặt chiếc trống xuống chiếc chõng tre ở góc sân, giọng trầm trầm vang lên giữa bầu không khí im phăng phắc:
- Các ngài chấp nhận lễ thay mạng. Nhưng lễ phải đặt đúng cửa. Trét cửa nhà người ta rồi mang lễ sang nhà khác, ai nhận?
Mã Vạn Hỷ quay sang nhìn Đại Thành, nghiêm giọng ra lệnh:
- Đại Thành, cầm búa và xẻng vào buồng. Đập vỡ toàn bộ lớp xi măng chết tiệt ấy ra, dùng tay không bới đất dọn sạch từng mảnh vụn gạch vỡ. Đào lại miệng hang tròn trịa như cũ, không được làm sứt một tấc đất non quanh miệng.
Đại Thành vội vã vâng lời, cầm búa chạy vào gian buồng cưới. Tiếng búa nện chan chát vào lớp vữa thừa vang lên dồn dập.
Nửa canh giờ sau, khi lớp xi măng bị đập tan hoàn toàn và miệng hang đất tròn trĩnh lộ ra dưới ánh sáng đèn dầu, Mã Vạn Hỷ mới bước vào. Ông dạy Đại Thành đem ra một chiếc bát gốm tráng men da lươn thô sơ, đổ đầy nửa bát gạo nếp trắng muốt tròn hạt, rồi lấp nửa còn lại bằng đậu đen mẩy bóng. Hai thứ hạt trắng đen chia đôi chiếc bát gốm một cách ngay ngắn.
Ông đặt bát ngũ cốc xuống ngay sát miệng hang đất vừa được khơi lại, rồi quay sang cả nhà họ Mạnh:
- Quỳ xuống hết! Cả mẹ chồng, con trai lẫn nàng dâu mới. Đặt hai bàn tay úp xuống nền đất ẩm. Nhớ kỹ, quỳ trước am ngầm là để xin đổi chứ không xin tha. Đổi một bát no ấm lấy sự an yên dưới gầm giường. Miệng niệm ba lần câu chuộc tội, tuyệt đối không được cầu xin ban lộc.
Tú Hoa cùng chồng và mẹ chồng quỳ rạp xuống nền đất nện buốt giá trước miệng hang tối.
Mã Vạn Hỷ đứng sau lưng họ, khẽ nâng dùi gõ một nhịp trống da lừa đanh gọn như ra hiệu lễ bắt đầu. Tiếng trống ngân vang trong gian buồng hẹp, hòa cùng tiếng gió rít bên ngoài vách đất. Cả ba người nhà họ Mạnh dập đầu sát đất ba lần, mười ngón tay run rẩy bám chặt vào lớp đất bùn lạnh ngắt.
Dưới đáy hang sâu hoắm, một luồng gió mát nhẹ bỗng từ từ thổi ngược lên, xua bớt mùi hôi hăng u uất trong căn phòng.
Mã Vạn Hỷ thu dùi trống lại, nói với Tú Hoa:
- Đứng dậy đi. Từ nay về sau, chớ có nhìn thấy hang tối mà tưởng là chỗ bỏ đi. Vạn vật trên mảnh đất Đông Bắc này đều có chỗ ngụ của nó. Người ở trên giường, tiên ngụ dưới nền, không phạm ắt không phạt.
Dân làng thấy mọi việc đã an bài liền lục tục tản về xóm.
Đêm hôm ấy, gian buồng cưới hoàn toàn tĩnh lặng. Gió bấc gầm rú ngoài đồng vắng, nhưng bên trong căn nhà đất nung, không gian êm ả lạ lùng. Tú Hoa nằm bên cạnh chồng, lắng tai nghe ngóng từng cử động dưới nền đất. Không còn tiếng cào móng hoảng loạn, không còn tiếng phập phồng lún sụt rợn người.
Sáng sớm hôm sau, khi ánh bình minh mùa đông nhàn nhạt chiếu qua khe cửa, Tú Hoa rón rén cúi xuống gầm giường sưởi.
Chiếc bát gốm tráng men da lươn vẫn nằm nguyên vị trí cũ sát mép hang. Nhưng cả nắm gạo nếp trắng lẫn nắm đậu đen bên trong đã biến mất sạch sẽ, không còn sót lại dù chỉ một hạt cám vụn. Đáy bát trơn bóng, sạch tinh như vừa được lau bằng vải mềm.
Mùi hôi hăng ngai ngái bám trên thân thể Tú Hoa cũng theo từng ngày mà phai nhạt dần, chỉ sau một tuần đã hoàn toàn biến mất như chưa từng tồn tại.
Thế nhưng, từ mùa đông năm ấy trở đi, mỗi khi đêm về tắt ngọn đèn dầu hạt cải, nằm trên chiếc giường sưởi ấm áp, Tú Hoa vẫn nghe thấy rất rõ âm thanh ấy.
Sâu dưới gầm giường, ngay bên dưới lớp đất nện, luôn vang lên một nhịp gặm rất khẽ, đanh gọn và đều đặn. Nó không quấy nhiễu giấc ngủ, cũng không làm kinh động đến vách buồng, chỉ âm thầm vang lên như một lời nhắc nhở không bao giờ phai nhạt về sự hiện diện của những sinh linh ngụ dưới lòng đất.
Cứ đến ngày mùng một đầu tháng, dù bận rộn việc đồng áng đến đâu, Tú Hoa cũng tự tay đong một bát gạo nếp đầy có ngọn, rón rén đặt xuống khoảng tối dưới gầm giường sưởi.
Và gia quy nhà họ Mạnh từ mùa đông năm đó có thêm một điều răn dạy con cháu đời sau: hang chuột dưới giường là am tiên dưới nền, đừng bao giờ bịt cửa nhà người.