Người Giấy - Chương 5: Chương 005: Cái Trán Cúi Gập
Gió bấc thổi tràn qua kẽ ngói âm dương kêu lên những tiếng u uất. Đêm tháng Chạp ở làng Vĩnh mịt mùng trong màn sương muối đặc quánh, nuốt chửng cả những…
Nội dung chương
Gió bấc thổi tràn qua kẽ ngói âm dương kêu lên những tiếng u uất. Đêm tháng Chạp ở làng Vĩnh mịt mùng trong màn sương muối đặc quánh, nuốt chửng cả những rặng tre xơ xác đầu ngõ. Trong gian nhà ngoài của nhà tôi, ngọn đèn dầu hoa kỳ đặt trên ban thờ tạm tỏa ra thứ ánh sáng vàng vọt, leo lét. Mùi nhang tràm quyện với mùi giấy bồi, hồ dán từ xưởng mã của ông Tám Sáu bốc lên nồng nặc, tạo thành một luồng khí ẩm xộc thẳng vào mũi, khiến cổ họng tôi khô khốc.
Ngoài sân, chiếc kiệu giấy màu đỏ được khiêng về từ nghĩa địa lúc chạng vạng vẫn nằm chỏng chơ dưới bóng tối. Chiếc kiệu rách nát, bốn góc dán giấy màu cắt hình hoa văn tiền vàng đã bị gió xé rách tả tơi, bay phần phật. Bên trong kiệu không có người, chỉ đặt một tấm bài vị bằng gỗ mít sơn son thếp vàng khắc tên Trần Thị Hạnh.
Trong buồng trong, tiếng Đệ khóc nghẹn ngào thỉnh thoảng lại vang lên, xen lẫn tiếng thở dài sườn sượt của bố tôi. Đệ sợ. Nó biết đêm nay là đêm nó phải lấy vợ, một người vợ đã nằm sâu dưới ba thước đất lạnh từ một tuần trước.
Tôi đứng tựa lưng vào mép chiếc phản gỗ giữa nhà, mắt không rời con bù nhìn tre mặc áo cưới đứng sừng sững bên cạnh bàn thờ. Con người giấy này được ông Tám Sáu đo đạc kỹ lưỡng theo từng đốt ngón tay, chiều cao bắp vai của Đệ. Bộ quần áo đại hồng bằng giấy bóng phủ ngoài bộ khung tre trông lùng bùng. Ở hai cổ tay của hình nhân, ông Tám Sáu đã quấn chặt ba vòng chỉ đỏ nhuộm máu gà trống, hai đầu chỉ thả dài xuống đất. Dưới chân nó là đôi hài vải đen thêu hoa cúc, nhưng gót hài lại hướng về phía trước, mũi hài quay ngược ra sau.
Tôi nhìn lên mặt hình nhân. Gương mặt nó trát phấn trắng bệch, đôi má tô hai quầng phẩm hồng tròn xoe như hai đồng xu. Cặp lông mày được vẽ bằng than củi đen sì, xếch ngược lên tận thái dương. Chỉ có hai hốc mắt là trống rỗng, đen ngòm.
Ông Tám Sáu từng dặn tôi rất kỹ khi khiêng con người giấy này từ xưởng về nhà.
- Nhớ lấy, người giấy làm thế thân tuyệt đối không được điểm nhãn. Vẽ tròng mắt cho nó là phạm vào đại kỵ, vong hồn dưới âm sẽ biết đó là đồ giả mà nổi giận. Cứ để hốc mắt trống không, nó mới nhận sợi tóc dính máu trên khung tre làm chủ mà gánh hạn thay cho thằng Đệ.
Giờ Tý đến. Tiếng gà gáy sớm từ phía bờ sông vọng lại, lạc lõng giữa đêm tối.
Ông Tám Sáu bước vào nhà, tay cầm ba nén hương đen tỏa khói nghi ngút. Ông gõ mạnh ba tiếng sênh tre lên mặt bàn thờ. Tiếng kèn pí lè từ góc sân cất lên réo rắt, âm thanh u uất trườn qua khe cửa gỗ, len lỏi vào từng thớ thịt. Bố tôi dắt Đệ từ trong buồng bước ra. Mặt Đệ cắt không còn giọt máu, hai chân nó nhũn ra, phải bám chặt vào vai bố mới đứng vững.
- Giờ lành đã điểm. Tân lang tân nương bái đường!
Giọng ông Tám Sáu khàn đặc vang lên giữa gian nhà tĩnh mịch.
Hai người đàn ông trung niên trong họ bước đến, từng tay kẹp một bên cánh tay bằng tre của hình nhân, nâng nó đứng thẳng dậy trước bài vị của Hạnh.
Theo lệ hôn âm, người giấy sẽ thay Đệ thực hiện các nghi thức bái đường để hoàn thành lời hứa với người chết.
- Nhất bái thiên địa!
Ông Tám Sáu hô to, giọng run run.
Hai người đàn ông đẩy nhẹ vai hình nhân. Bộ khung tre khẽ chuyển động, cúi gập xuống một góc ba mươi độ rồi đứng thẳng dậy. Tiếng giấy bồi cọ vào nhau sột soạt nghe rõ mồn một trong không gian im ắng. Gió ngoài sân bỗng lặng đi, không còn một tiếng động nào khác ngoài tiếng kèn pí lè ai oán.
- Nhị bái cao đường!
Ông Tám Sáu vừa dứt lời, hai người đàn ông lại ghì vai hình nhân xuống. Nhưng lần này, con người giấy đứng trơ ra. Cái lưng tre của nó cứng ngắc, thẳng đuột như một cột nhà đóng sâu xuống lòng đất. Dù hai người đàn ông đã dùng hết sức bặm môi ấn xuống, khung tre vẫn không hề xê dịch một ly.
Mồ hôi hột bắt đầu rịn ra trên trán ông Tám Sáu. Ông trừng mắt nhìn hai người đàn ông, quát khẽ:
- Gọi thêm người tới đây! Giờ làm lễ sắp trôi mất rồi!
Hai người đàn ông khỏe mạnh khác trong họ vội vàng lao vào hỗ trợ. Bốn cánh tay hộ pháp ghì chặt lấy hai bắp vai tre của hình nhân, cố sức đè xuống. Họ nghiến răng nghiến lợi, bắp tay nổi cuồn cuộn, cố bẻ cong cái lưng của con người giấy.
Khung tre bên trong bộ áo cưới đỏ bắt đầu phát ra những tiếng răng rắc khô khốc. Âm thanh ấy giống như tiếng xương người bị bẻ gãy từng khúc. Con người giấy vẫn chống cự. Đầu nó nghểnh cao, hai hốc mắt tối om hướng thẳng về phía bài vị của Hạnh trên bàn thờ, tuyệt đối không chịu cúi xuống trước sự chứng kiến của tổ tiên.
- Ghì chặt lấy! Cúi xuống! Mau cúi xuống!
Ông Tám Sáu hét lên, giọng lạc đi vì kinh hãi.
Bốn người đàn ông hét lên một tiếng lấy đà, dồn toàn bộ trọng lượng cơ thể đè lên hình nhân. Dưới sức ép cực lớn, bộ khung tre cuối cùng cũng phải chịu thua. Một tiếng "khục" giòn giã vang lên, cái cổ giấy bồi của hình nhân gập hẳn xuống, đầu nó chúc sâu về phía trước, gần sát mặt đất.
Tôi đứng bên cạnh bàn thờ, tay giữ đĩa dầu lạc cho ngọn đèn khỏi tắt. Đúng lúc đầu hình nhân gập xuống, tôi cảm nhận thấy một luồng gió lạnh buốt từ đâu ập tới, thổi tắt phụt ngọn đèn dầu. Căn nhà chìm vào bóng tối âm u, chỉ còn ánh sáng lập lòe từ ba nén hương đen cắm trên bát hương.
- Phu thê giao bái!
Tiếng ông Tám Sáu hô vang lên trong bóng tối, run rẩy và đứt quãng.
Ngay giây phút đó, tôi thấy vai mình trĩu nặng. Một sức mạnh vô hình từ trên cao giáng xuống, đè chặt lên hai bả vai tôi. Cảm giác đau đớn buốt nhói chạy dọc từ thắt lưng lên đến tận gáy, khiến tôi rụng rời chân tay. Tôi không thể kháng cự, cả người đổ ập xuống nền gạch Bát Tràng lạnh ngắt.
- U ơi... cứu con...
Tôi cố gắng thốt lên, nhưng luồng khí lạnh tràn vào cổ họng chặn đứng mọi âm thanh. Tôi chỉ phát ra được những tiếng khè khè đứt quãng. Trán tôi bị một bàn tay vô hình ấn chặt xuống mặt gạch, đau nhức nhối như có búa bổ. Tôi có thể ngửi thấy mùi vôi bột ẩm ướt và mùi nước nhang rỉ ra từ chân bàn thờ ngay sát mũi mình. Tôi cố ngước mắt lên nhìn, hy vọng bố hoặc ông Tám Sáu đến đỡ tôi dậy.
Nhưng không một ai cử động. Bốn người đàn ông vẫn đang bận ghì chặt lấy hình nhân thế thân của Đệ đang giãy giụa dưới đất. Đệ thì co rúm người lại sau lưng bố, mắt nhắm nghiền.
Từ trong bóng tối, một bóng người bước đến đứng ngay trước mặt tôi. Đó là mẹ tôi.
Bà mặc bộ đồ vải nâu sồng cũ kỹ, khuôn mặt xám ngoét dưới ánh sáng đỏ lòm của nhang cháy. Ánh mắt bà nhìn tôi lạnh lùng, không có lấy một chút xót thương hay lo lắng của người làm mẹ. Bà từ từ cúi xuống, bàn tay gầy guộc, khô héo như nhánh củi khô đặt lên gáy tôi. Bàn tay bà lạnh buốt, cái lạnh thấu xương truyền qua da thịt khiến tôi run bần bật.
Bà dùng lực đè mạnh đầu tôi xuống, ép trán tôi chạm hẳn vào nền gạch gồ ghề.
- Lạy đi con.
Giọng mẹ tôi vang lên, khàn đặc và vô cảm.
- U... tại sao lại là con... Đệ mới là...
Tôi nghẹn ngào, cố dùng chút sức tàn để ngóc đầu lên, nhưng bàn tay của mẹ giống như một gọng kìm sắt khóa chặt lấy cổ tôi. Sức nặng từ bàn tay bà và thế lực vô hình kia hợp lại làm tôi không cách nào nhúc nhích nổi.
- Đệ nó còn phải lấy vợ, sinh con đẻ cái cho nhà này. Mày là anh, mày phải gánh thay cho nó. Lạy đi! Lạy đủ ba lạy cho con Hạnh nó nguôi giận. Nó nhận cái lạy của mày thì nó mới buông tha cho thằng Đệ.
Lời nói của mẹ lạnh ngắt, rạch vào lòng tôi đau nhói. Tôi nhận ra, trong gia đình này, tôi chưa bao giờ quan trọng bằng Đệ. Để cứu lấy đứa con út, mẹ sẵn sàng đem tôi ra làm vật hiến tế cho đứa con gái đã chết của nhà họ Trần. Sự tàn nhẫn ấy còn đáng sợ hơn cả cái lạnh của cõi âm đang bao trùm lấy tôi.
Nền gạch dưới trán tôi lạnh như băng. Tôi cảm nhận được một vệt nước nhớp nháp dưới sàn đang thấm dần qua da trán. Đó là thứ nước vàng rỉ ra từ gầm bàn thờ, thứ nước có mùi hôi hám của xác chết lâu ngày.
Mẹ tôi tiếp tục đè mạnh tay.
- Lạy thứ ba! Mau lên!
Sức mạnh vô hình trên vai tôi càng lúc càng nặng, ép ngực tôi sát xuống sàn nhà. Tôi không thở nổi, hai mắt nổ đom đóm. Trong tiếng kèn pí lè réo rắt u uất ngoài sân, tôi nghe thấy tiếng kẽo kẹt của bộ khung tre hình nhân bên cạnh. Nó đang từ từ quay đầu lại, hướng hai hốc mắt trống rỗng về phía tôi.