NỎ THẦN KIM QUY Ở CỔ LOA - Chương 43: Tiếng huýt của nỏ thần
Thịnh quỳ trên nền đất ổn định ở điểm T0, đầu gối lún nhẹ vào lớp đất mặt đã ngấm mưa. Trước mặt ông, trên tấm ván kê cao 18 xăng ti mét, mảnh mai rùa…
Nội dung chương
Thịnh quỳ trên nền đất ổn định ở điểm T0, đầu gối lún nhẹ vào lớp đất mặt đã ngấm mưa.
Trước mặt ông, trên tấm ván kê cao 18 xăng ti mét, mảnh mai rùa nằm trong dải vải điều đỏ. Một góc khoáng vàng lộ ra ngoài mép vải, ánh lên mỗi khi đèn của Châu quét qua. Ngoài kia, sau lưng khối đất đang trượt là hướng mà bài khấn yêu cầu người đọc không được quay lưng lại. Ông giữ nguyên tư thế ấy, hai bàn tay đặt lên đầu gối, lưng thẳng như cha ông từng ngồi trên bờ cống cũ những đêm nước lên.
22 giờ 10. Châu đã đọc mốc giờ. Đức đứng phía sau, giữ khoảng cách, không chen vào vùng việc của ông. Hằng ở vị trí quan trắc, mắt trên các cọc mốc. Lâm giữ đầu liên lạc ở lán điều hành. Không ai cùng đọc. Không ai nhắc chữ cho ông.
Thịnh hít một hơi đầy mùi bùn và mưa, rồi bắt đầu.
Câu mở đầu là câu cha ông truyền lại, câu mà suốt mấy chục năm ông chỉ dám đọc rời từng đoạn, chưa một lần đọc liền tới cuối vì đoạn cuối không nằm trong tay ông. Giọng ông trầm, chậm, không vang to. Bài khấn này không phải để gọi ai về. Nó là lời của người giữ thành trình lại việc mình đang làm, trước đất, trước người xưa và trước chính lương tâm mình.
Ông đọc tên tướng quân Cao Lỗ một lần, đúng một lần như đoạn cuối trong bài vè của cụ Tỵ đã dặn. Ông kể việc thành Cổ Loa đứng trên đất này, việc nỏ thần xưa giữ thành nhờ người giữ biết điểm dừng. Ông kể việc hộp đá dưới chân lũy đã bị mở trong thời của ông, việc niêm chì đã phá và đất đã động. Ông không xin phép cho riêng mình. Ông trình việc của cả một tổ người đang đứng trong mưa đêm nay.
Tới đoạn giữa, giọng ông khàn đi vì hơi lạnh. Đó là đoạn cha ông thuộc nhất, đoạn nói về ba góc đất giữ bờ: một góc ở đầu nước tới, một góc ở đầu nước đi, một góc ở chân bờ nơi đất yếu nhất. Mai rùa nằm giữa, không phải để khoe là vật thiêng, mà để nhắc người đặt nó xuống nhớ rằng sức mạnh nào cũng phải có tâm giữ. Thịnh đọc mà nhớ bàn tay cha đặt lên vai mình năm ông mười mấy tuổi, bên miệng cống sau lũy, trong một đêm mưa nhỏ hơn đêm nay rất nhiều.
- Đọc tiếp đi bác, Đức thì thầm từ phía sau, không phải nhắc chữ, chỉ là sợ ông ngừng vì lạnh.
Thịnh không ngừng. Ông đọc sang đoạn cuối, đoạn mà cụ Tỵ đã truyền cho ông hôm 22 tháng 7 trước mặt Hằng và Thành, đoạn nằm trong bài vè bà học từ mẹ mình. Ba mũi giữ ba bờ. Người khấn không quay lưng về phía đất đang rơi. Tên người xưa chỉ gọi một lần trong toàn bài. Đất yên thì người yên, và khi đất đã yên, không ai được lập lại việc này để chứng minh cho người khác xem.
Những câu cuối cùng rời khỏi miệng ông chậm hơn tất cả. Mưa rơi trên vai áo ông, chảy thành dòng xuống hai bên cánh tay. Ông đọc câu kết về việc trả vật về cho đất và cho người giữ di tích, về việc con người chỉ mượn một đêm để ngăn tai họa chứ không giữ bảo vật làm của riêng.
22 giờ 17.
Ông im lặng. Toàn bài đã đọc trọn, một lần, không lặp lại câu nào.
Ngay lúc ấy, gió đổi hướng.
Một luồng gió bão quét từ phía chân lũy qua ô đào, không giống các đợt gió trước vốn chỉ xô bạt và rung dây cảnh báo. Luồng gió này đi thấp, lướt qua mặt khối đất trượt, rồi vòng qua ba vị trí A, B, C theo một đường mà những người có mặt sau này không ai mô tả giống hệt nhau. Khi nó đi qua rãnh nông trên thân ba mũi tên đồng, một tiếng huýt kéo dài vang lên.
Tiếng huýt không lớn như sấm. Nó trong, dài và liền mạch, vút lên như tiếng dây nỏ bật trong các câu chuyện mà người làng Cổ Loa kể cho nhau nghe từ đời này sang đời khác. Thịnh nghe nó chạy dọc sống lưng mình. Ở góc A, mũi tên rung nhẹ trong đất nhưng không bật lên và không dịch vị trí. Ở góc B, Hằng sau này ghi vào sổ rằng cô nghe tiếng huýt rõ nhất khi gió qua đầu hạ lưu. Ở góc C, thân đồng nhỏ đứng yên ở chân bờ sụt, hứng trọn luồng gió cuối cùng.
Tiếng huýt kéo dài vài giây rồi tan vào mưa.
Cùng trong khoảng lặng ngắn ngủi ấy, từ hướng núi Thất Diệu, tiếng gáy the thé vang lên một tiếng cuối. Nó không trọn. Nó tắt giữa chừng, như bị cắt ngang ở đỉnh cao nhất, và sau đó không quay lại nữa. Đức ngẩng đầu nghe. Châu ngừng tay ghi chép, cây bút dừng trên mặt bìa chống nước. Không ai nói gì trong gần một phút. Chỉ còn mưa, gió qua hàng cây và tiếng nước chảy trong rãnh thoát tạm.
Sau đó là phần việc của số đo, không phải của cảm giác.
- Hằng, kiểm tra mốc, Châu nói qua bộ đàm, giọng cô lấy lại vẻ khô khan của người làm biên bản.
Hằng đọc lần lượt. Mốc ở đầu thượng lưu không dịch thêm. Mốc ở đầu hạ lưu giữ nguyên số đo của lần đọc trước. Mốc ở chân bờ sụt, điểm C vốn dịch nhanh nhất trong nhiều ngày, cho ra con số trùng khớp với lần đo ngay trước bài khấn. Cô yêu cầu chờ thêm một chu kỳ đọc nữa để chắc chắn. Cả hiện trường chờ trong mưa. Thịnh vẫn quỳ, chưa đứng dậy, vì ông biết một lần đo chưa phải là kết luận.
Trong lúc chờ, ông nhớ tới lời hứa ở nhà cụ Tỵ hôm 22 tháng 7. Nếu đất đã yên thì không bao giờ lập lại trận để chứng minh cho ai xem. Ông biết từ giây phút này, lời hứa ấy bắt đầu có hiệu lực với chính ông. Sẽ có người hỏi. Sẽ có người muốn nghe kể lại, muốn xem lại, thậm chí muốn ông làm lại cho biết. Ông đã có sẵn câu trả lời của mình, và câu trả lời ấy là không. Việc đêm nay chỉ được làm một lần, vì nó chỉ cần làm một lần, và vì cái giá của một lần đã đủ đắt cho tất cả mọi người.
Từ lán y tế dã chiến, tiếng nhân viên y tế vang qua bộ đàm, báo ngắn gọn rằng Bảo đã nghe được tin qua đầu máy trực, mạch của anh đã chậm lại, cổ tay không sưng thêm. Thịnh nhắm mắt một giây. Người trẻ ấy đã ở trong cabin lúc đất động. Bây giờ cậu ta nằm ngoài vùng trượt, còn nguyên vẹn, và nghe tin đất dừng như mọi người khác. Thế là đủ cho phần việc của ông đối với cậu ta trong đêm nay.
22 giờ 19. Lần đọc thứ hai hoàn thành. Ba mốc đứng yên.
- Ghi vào biên bản, Châu nói, và lần này giọng cô không giấu được sự mệt mỏi đã dồn suốt một đêm. 22 giờ 19, ngày 24 tháng 7. Khối đất tại bờ sụt ngừng chuyển động. Không ghi nhận chuyển động mới.
Thịnh đứng dậy. Đầu gối ông tê, ống quần ướt sũng bùn tới đùi. Ông nhìn về phía ô đào. Máy xúc vẫn nằm nghiêng trong hố bùn, bất động, như nó đã bất động từ lúc trượt đủ một mét sáu. Nước mưa vẫn xối xuống thân máy, rửa bùn thành từng vệt. Khối đất phía trên hố không còn tiếng rơi lạo xạo. Sương đỏ ở chân lũy đã nhạt đi rất nhiều, chỉ còn là một lớp hơi mỏng lẫn vào màn mưa trắng, và khi Thịnh nhìn lại lần thứ hai, ông không còn phân biệt được nó với sương mưa bình thường nữa.
Ông không tuyên bố điều gì.
Có người trong tổ trực, trẻ tuổi, buột miệng hỏi có phải thế là thắng rồi không. Thịnh lắc đầu.
- Thắng thua gì ở đây. Đất dừng thì ghi đất dừng. Người còn đủ thì ghi người còn đủ. Đừng ghi thêm chữ nào khác vào đêm nay.
Ông quay sang Châu, nói câu duy nhất mà ông muốn chắc chắn có trong hồ sơ.
- Cô ghi cho tôi hai mốc, 22 giờ 17 và 22 giờ 19. Giờ đọc xong bài khấn và giờ đất ngừng. Còn lại để số đo của Hằng nói.
Châu gật đầu và ghi ngay, đọc lại cho ông nghe từng con số.
Phần đêm còn lại là công việc thuần túy của cứu hộ và canh giữ. Tới 23 giờ 30, tổ trực hoàn thành vòng kiểm tra thứ ba quanh khu vực phong tỏa. Dây mốc không căng thêm. Vết nứt ở mép bờ sụt không mở rộng. Điện tạm được cắt hẳn ở khu ô đào, chỉ giữ đèn chiếu sáng ở đường công vụ và lán trại. Đức và hai người trong tổ an toàn chia ca gác ba mũi tên còn cắm tại A, B và C. Không ai được rút chúng trong đêm. Châu nói rõ: hiện vật chỉ được thu hồi khi trời sáng, nền đất được xác nhận ổn định và cô có mặt trực tiếp để chụp ảnh từng vị trí trước khi rút.
Lâm ra lệnh qua bộ đàm lần cuối trong đêm: toàn bộ nhân sự không có nhiệm vụ gác thì về lán nghỉ, giữ nguyên phong tỏa tới sáng, mọi di chuyển ngoài đường công vụ phải báo đầu mối. Giọng ông khàn đặc, nhưng lệnh rõ ràng và không ai thắc mắc.
Thịnh là một trong những người cuối cùng rời điểm T0. Trước khi đi, ông nhìn lại tấm ván kê. Mảnh mai rùa vẫn nằm trong dải vải điều đỏ của mẹ ông, góc vàng đã tối đi vì hết ánh đèn chiếu thẳng. Nó không phát sáng. Nó chưa bao giờ phát sáng. Nó chỉ nằm đó, một mảnh hóa thạch cong, ướt mưa ở các mép vải quanh nó, chờ tới sáng để được một người khảo cổ nhấc lên bằng hai tay và đặt lại vào khay.
Ông quay về lán theo đường công vụ, bước chậm vì mệt và vì bùn. Mưa vẫn rơi đều trên xã Cổ Loa, rơi trên mái nhà dân, trên ruộng thấp, trên mặt lũy cổ. Nhưng trong tiếng mưa ấy, suốt quãng đường đi, ông không nghe thêm một tiếng gáy lạ nào nữa.
Đêm hiện tượng thứ tư đã kết thúc ở phút thứ mười chín sau mười giờ. Phần còn lại của đêm chỉ là một đêm mưa bão bình thường, với những con người ướt át thay ca cho nhau canh giữ một hiện trường, chờ trời sáng.