QUỶ NHẬP TRÀNG BÊN SÔNG ĐÁY - Chương 15: Đêm nghe di chúc
Đêm cụ cố công bố di chúc miệng là một đêm tháng bảy nóng hầm hập, trời không một gợn gió, tiếng ve ngoài vườn ran lên tới tận lúc trăng lên cao. Hiệp…
Nội dung chương
Đêm cụ cố công bố di chúc miệng là một đêm tháng bảy nóng hầm hập, trời không một gợn gió, tiếng ve ngoài vườn ran lên tới tận lúc trăng lên cao. Hiệp nhớ đêm ấy rõ tới từng chi tiết nhỏ, rõ hơn cả những đêm đòi nợ sau này, bởi đó là đêm hắn biết chắc một điều mà trước đó hắn chỉ ngờ ngợ: trong ngôi nhà này. Phần của hắn và cha hắn đã được định sẵn từ lâu, và định bởi một người sắp đi xa, không còn ai cãi lại được nữa.
Hôm ấy cụ cố còn khỏe hơn bây giờ nhiều, còn ngồi được trên phản gian giữa, lưng dựa vào gối, gọi con cháu các chi vào ngồi quanh. Trưởng họ Phúc ngồi phía tay phải cụ, thầy Nhẫn ngồi phía tay trái, hai người làm chứng theo đúng lệ. Bác Lương quỳ gần nhất. Cha hắn ngồi ở mép phản, hai tay đan vào nhau. Hiệp không được gọi vào trong danh sách ngồi gần. Hắn đứng ngoài sân, dưới gốc cau, giả vờ ra hóng mát, nhưng tai dỏng hết vào trong nhà qua cửa gian giữa mở rộng.
Giọng cụ cố hôm ấy còn rành rọt, không run.
- Tao nói một lần này thôi, nói cho rõ, có bác Phúc và thầy Nhẫn nghe. Nhà cổ này với đất mặt sông trước nhà, giao cho chi trưởng giữ hương hỏa. Giữ là giữ, không phải của riêng mà bán chác. Cấm bán. Đất vườn sau thì chia theo chi, ai cũng có phần. Phần chi thứ, nhà thằng Bính, là ruộng ven bãi ngoài sông, đất ấy tuy kém màu nhưng rộng, chịu khó cải tạo thì vẫn sống được.
Sân tối, muỗi vo ve quanh chân Hiệp. Hắn đứng yên nghe tiếp, nghe bác Lương hứa giữ nhà, nghe trưởng họ gật gù nói sẽ ghi vào sổ họ, nghe thầy Nhẫn nói lời cụ dặn hợp lệ, sau này cứ thế mà làm. Không ai trong gian giữa hỏi một câu rằng chi thứ có ý kiến gì không. Cha hắn ngồi ở mép phản, từ đầu tới cuối chỉ gật đầu, gật đầu, như mọi lần trong đời ông vẫn gật đầu trước anh cả và trước cha mình.
Lúc ra về, Hiệp đi một mình ra phía sau nhà, qua chuồng trâu, tới ngăn chuồng giấu. Con mèo đen đã lớn, lông mượt, nằm trong lồng sắt ngẩng đầu nhìn hắn, mắt ánh lên trong tối. Hắn ngồi xuống trước lồng một lúc lâu, tay nắm song sắt lạnh. Trong đầu hắn, những con số và những lời dặn xếp chồng lên nhau: ruộng ven bãi, cấm bán, giữ hương hỏa, bốn trăm hai mươi triệu nợ đang lớn dần theo lãi ngày, những cuộc điện thoại chưa dám nghe. Hắn nghĩ, nếu bác Lương không còn là người giữ hương hỏa nữa thì sao. Nếu nhà này tự nó có chuyện, tiếng đồn lan ra, họ hàng hoảng lên, thì di chúc miệng kia còn giữ được không. Nếu trưởng họ mất mặt, mất uy tín, thì người lên tiếng trong họ sẽ là cha hắn, là chi thứ.
Hắn không nghĩ ra hết các bước trong đêm ấy. Hắn chỉ quyết định một điều, quyết định lạnh và rõ như một cái chốt gài vào ổ: hắn sẽ chờ. Chờ ngày cụ mất, chờ những đêm canh xác mà lệ làng bắt cả nhà phải thức bên thi thể chưa liệm, chờ một đêm nào đó đủ tối, đủ rối, để con mèo này làm việc của nó. Người ta sợ quỷ nhập tràng từ bao đời, hắn sẽ cho họ thấy quỷ nhập tràng ngay trong gian giữa nhà này. Hắn tự trấn an mình rằng hắn không giết ai cả. Xác dậy thì đuổi theo người gần nhất, người khỏe nhất, hắn chỉ mở đường, còn lại là việc của lệ cũ và của con mèo. Tay hắn, hắn tự nhủ, sẽ không chạm vào ai.
Trong hơn một năm ấy, có những lúc hắn gần như đã bỏ ý nghĩ đó. Có một dạo công việc sửa chữa trong làng nhiều lên, hắn kiếm được đều tay, chủ nợ cũng giãn ra ít lâu, vợ hắn cười nói trở lại trong bữa cơm. Những ngày ấy hắn ra ngăn chuồng cho mèo ăn mà lòng nhẹ hơn, tự bảo có khi nuôi nó chỉ là một cơn bốc đồng của một buổi chợ, rồi mai kia thả nó đi là xong, coi như chưa từng có chuyện gì. Nhưng rồi một trận bóng thua đậm cuốn sạch số tiền hắn vừa gom, lãi vay nóng chồng lên lãi cũ, người của chủ nợ tìm tới tận cổng nhà nói những câu nửa đùa nửa dọa trước mặt vợ con hắn. Đêm ấy hắn lại ra ngăn chuồng, ngồi trong tối rất lâu. Con mèo ăn thịt sống ngay trước mặt hắn, bình thản, đôi mắt đỏ lóe lên mỗi khi hắn quẹt diêm châm thuốc. Hắn nhìn nó và ý nghĩ cũ quay lại, lần này không mơ hồ nữa, mà cụ thể tới từng việc nhỏ: phiên canh nào, giờ nào, cửa nào, lưới nào. Hắn bắt đầu để ý chốt cửa sổ gian giữa từ phía vườn mỗi lần về nhà cổ, bắt đầu tính xem ai là người yếu nhất trong các phiên canh. Bắt đầu nhớ kỹ lời bà bán mèo ở chợ huyện khi hắn quay lại hỏi vào ngày mười lăm, rằng xác bị mèo đạp ngực thì bật dậy, rằng nó đuổi theo người ở gần nhất trước. Mỗi chi tiết hắn gom lại như người thợ gom linh kiện, không vội, không bỏ sót, và điều đáng sợ nhất là hắn làm tất cả những việc ấy trong lúc vẫn ăn cơm chung mâm với cả nhà. Vẫn gọi bác Lương là bác, vẫn bế con ngồi ở sân nhà cổ những buổi chiều họ hàng tụ họp.
Ý nghĩ ấy theo hắn suốt hơn một năm, lớn dần theo món nợ, theo từng cuộc gọi của cò đất Tới, theo từng lần hắn ra ngăn chuồng cho mèo ăn thịt sống trong bóng tối.
Đêm nay, đêm mười lăm rạng mười sáu tháng chín, ý nghĩ ấy tới ngày thu hoạch.
Mười hai giờ bốn mươi phút. Hiệp ngồi trong gian giữa, nghe cha mình thở đều trong giấc ngủ thuốc, nghe tiếng Hà đã quay vào buồng, nghe mưa ngoài sân đều đều như một tấm màn che mọi tiếng động nhỏ. Hắn đứng dậy không một tiếng ghế kêu, vì hắn đã lót sẵn chiếc khăn dưới chân ghế từ đầu ca. Hắn khoác chiếc áo mưa màu vàng của mình, chiếc áo mưa riêng hắn vẫn dùng khi đi đêm, cầm chiếc lồng nhỏ đã chuẩn bị sẵn, đi qua cửa hông ra phía sau nhà. Mưa quất vào mặt lạnh buốt. Hắn đi nhanh qua sân sau ướt sũng, qua chuồng trâu tối om, tới ngăn chuồng giấu, mở cửa, thò tay vào lồng sắt.
Con mèo nằm cuộn, mắt mở. Nó không kêu khi hắn nhấc nó cho vào lồng nhỏ. Hắn xách lồng đi vòng qua bờ rào sau, thả cửa lồng ra ở khoảng vườn tối giữa chuồng trâu và cửa sổ gian giữa, nơi hắn đã dọn sẵn một lối đi không vướng cành khô từ mấy hôm trước. Con mèo bước ra, đứng yên một lúc dưới mưa, lông ướt sũng, rồi trườn thấp xuống đất, đi về phía ánh đèn dầu hắt qua khe cửa sổ hé mở của gian giữa, như bị một mùi gì hay một luồng hơi ấm kéo đi. Hiệp không đứng xem. Hắn xách chiếc lồng rỗng quay lại, giấu lồng vào ngăn chuồng, khóa cửa, rồi vòng qua lối cửa hông lẻn vào nhà.
Mười hai giờ năm mươi hai phút, hắn ngồi lại ghế canh trong gian giữa, áo mưa đã cởi và treo ở hiên bên, tóc hơi ướt hắn đã lau khô bằng khăn của cha. Ông Bính vẫn ngủ gục. Gian giữa yên tĩnh như hắn chưa từng rời đi. Tim hắn đập mạnh tới mức hắn sợ người khác nghe thấy, nên hắn rót một chén chè nguội uống cạn để lấy cớ nuốt xuống.
Mười hai giờ năm mươi tư phút, từ buồng bên có tiếng trở mình và tiếng giường tre kêu. Bác Lương sắp dậy. Hiệp tính nhanh trong đầu: nếu bác ra gian giữa và thấy hắn ngồi canh một mình tỉnh táo, sau này mọi chuyện sẽ khó giải thích hơn là nếu hắn không có mặt ở đây lúc việc xảy ra. Hắn đứng dậy, lách ra hiên trước nhà qua cửa bên, giả vờ đi vệ sinh, đứng nép dưới mái hiên nơi mưa không tạt tới, từ đó nghe được mọi tiếng động trong gian giữa mà không phải đứng trong ấy.
Đứng dưới hiên, tay hắn run. Hắn nắm chặt hai tay vào nhau cho hết run, miệng lẩm bẩm tự trấn an như đã lẩm bẩm suốt một năm qua.
- Xác dậy thì đuổi theo người gần nhất. Người gần nhất sẽ là bác cả. Không phải mình. Mình không ở trong ấy. Nó không biết ai thả mèo, nó chỉ đuổi theo hơi người gần nhất thôi.
Hắn tin điều ấy vì hắn đã hỏi kỹ, hỏi đi hỏi lại, và vì hắn cần tin điều ấy để đứng yên dưới hiên trong lúc mưa quất quanh chân. Hắn không biết rằng những thứ không có ý thức thì cũng không có hứa hẹn. Hắn ngẩng nhìn qua ô cửa trước nhà vào gian giữa tối mờ, thấy bóng bác Lương vừa bước ra, ngồi xuống ghế canh bên giường. Đồng hồ trong nhà sắp điểm một giờ. Điện chập chờn, bóng đèn trên bàn thờ nhấp nháy.
Hắn nghĩ tới vợ con đang ngủ ở nhà mình phía cuối xóm, không biết gì về đêm nay. Hắn nghĩ tới cha mình đang ngủ say trong gian giữa vì ấm chè hắn pha, một giấc ngủ hắn đã tính trước từng li, vì nếu cha tỉnh táo ngồi canh thì hắn không đời nào ra khỏi gian giữa mà không bị hỏi. Hắn nghĩ tới số tiền cò đất đã hứa, tới ngày cuối tháng đang tới gần như một hạn chót viết trên tường. Những ý nghĩ ấy không làm tay hắn hết run, nhưng làm hắn đứng yên. Hắn đã đi quá xa để quay lại, xa từ buổi chợ tháng tư năm ngoái, xa từ đêm tháng bảy đứng dưới gốc cau nghe di chúc. Và mỗi bước hắn đi thêm trong đêm nay chỉ là đi cho hết con đường hắn tự chọn khi còn đủ tỉnh táo để chọn một con đường khác.
Ngoài vườn, ngay dưới cửa sổ gian giữa đang hé, một bóng đen nhỏ ướt sũng trườn qua sân ướt, dừng lại một nhịp dưới bậu cửa sổ, ngẩng đầu, đôi mắt ánh lên sắc đỏ rực trong bóng tối, rồi co người chuẩn bị nhảy lên. Trong gian giữa không ai nhìn thấy bóng đen ấy. Dưới hiên trước nhà, Hiệp nín thở, đếm thầm từng giây cuối cùng của sự chờ đợi dài hơn một năm.
---