QUỶ NHẬP TRÀNG BÊN SÔNG ĐÁY - Chương 23: Dấu chân trên bậu cửa sổ
Sáng mười bảy, nhà cổ có một khoảng lặng hiếm hoi giữa hai ngày viếng. Đoàn khách đầu tiên phải chín giờ mới tới. Người nhà tranh thủ chợp mắt, dọn dẹp,…
Nội dung chương
Sáng mười bảy, nhà cổ có một khoảng lặng hiếm hoi giữa hai ngày viếng.
Đoàn khách đầu tiên phải chín giờ mới tới. Người nhà tranh thủ chợp mắt, dọn dẹp, nấu nướng. Trần Thu Hà không ngủ. Cô mang theo điện thoại và cuốn sổ nhỏ, quay lại gian giữa một mình, đứng ở vị trí cửa sổ phía vườn. Nhìn lên bậu cửa sổ bằng con mắt của người làm văn thư quen soi từng con dấu, từng dòng chữ trong hồ sơ: chậm, kỹ, và không bỏ qua chi tiết nhỏ.
Cửa sổ gian giữa đã được đóng lại từ sáng hôm qua, chốt cài tạm bằng một đoạn dây buộc vì chốt cũ đã long. Nắng sớm xuyên qua khe cửa, rọi một vệt sáng mỏng lên bậu cửa gỗ. Và ở đó, trên mặt gỗ lim sẫm màu, Hà nhìn thấy chúng.
Những dấu chân mèo.
Chúng đã khô từ lâu, chỉ còn là những vệt mờ in trên lớp bụi và hơi ẩm đọng lại từ đêm bão. Bốn dấu đệm thịt nhỏ xíu xếp thành một đường chéo, từ mép ngoài bậu cửa hướng vào trong nhà, rồi mất hẳn ở phía trong, nơi sàn đã bị giội nước vôi tẩy uế. Nếu đêm qua và sáng qua nhà không bận rộn tang lễ, nếu Hà không quay lại đúng buổi sáng nay, chỉ một lần lau dọn nữa là chúng biến mất vĩnh viễn.
Cô nín thở, lấy điện thoại ra. Cô chụp cận cảnh từng dấu, chụp toàn cảnh cả bậu cửa để giữ vị trí, chụp thêm một tấm có cuốn sổ của mình đặt cạnh làm thước đo tương đối. Thói quen nghề nghiệp dạy cô: một vật chứng không có vị trí và kích thước thì chỉ là một câu chuyện kể. Chụp xong, cô kiểm tra lại từng tấm ảnh, phóng to lên xem. Trên màn hình, những dấu chân hiện rõ hơn ngoài đời: đệm chính tròn, bốn ngón nhỏ phía trước. Dấu chân của một con mèo không lớn, còn trẻ.
Hà đứng yên rất lâu trước cửa sổ, trong đầu tự sắp xếp lại các mảnh của đêm bão theo thứ tự, như sắp xếp một bộ hồ sơ.
Một: lưới bồ kết quanh giường cụ cố đã bị tháo mất một góc từ chiều mười lăm. Chính cô, theo lời cô Liên, đã treo lại góc lưới ấy. Nhưng đêm mười sáu, lúc một giờ, rèm lưới phía cửa sổ không còn nguyên vẹn. Ai đó đã gỡ nốt chiếc móc phía cửa sổ lúc hai mươi ba giờ năm mươi, khi cả nhà đang rối vì điện chập chờn. Việc ấy ghi trong trí nhớ cô rõ ràng vì chính cô đã thắc mắc sao phía cửa sổ trống gió lùa.
Hai: chốt cửa sổ gian giữa đã long từ đợt sửa nhà mùa xuân. Cả nhà đều biết nó lỏng, nhưng chỉ một người trong nhà từng nhắc chuyện cái chốt ấy cần thay mà rồi không thay. Hà chưa dám nghĩ tiếp tới cái tên đi kèm.
Ba: phiên canh từ không giờ tới ba giờ đêm ấy là của cha con bác Bính và anh Hiệp. Bác Bính ngủ gục trên ghế, điều chưa từng xảy ra ở đêm canh đầu, khi ông thức trọn tới sáng. Anh Hiệp thì biến mất một khoảng, nói là ra hiên đi vệ sinh, rồi xuất hiện ở cửa hông vào đúng nhịp cuối cùng.
Bốn: con mèo. Giữa đêm bão, điện mất, mưa như trút, một con mèo ở đâu ra mà nhảy đúng qua cửa sổ gian giữa, đạp đúng lên ngực thi thể? Mèo hoang trong làng đến mùa mưa còn trốn trong gầm nhà, tránh nước như tránh lửa. Cả làng Hạ Trạch, như cô Liên từng nói, kiêng nuôi mèo đen. Nhà họ Trần càng không nuôi mèo từ nhiều năm nay, kể từ ngày cụ cố còn khỏe đã dặn trong nhà không nuôi con gì bốn chân chạy qua được gian thờ.
Năm: chiếc móng vuốt đen dính máu trong lọ thủy tinh cô đang giữ. Móng gãy của chính con mèo ấy, rơi ra từ miệng thi thể khi nó ngã xuống. Móng của một con mèo đen.
Hà mở điện thoại, nhìn lại tấm ảnh dấu chân trên bậu cửa. Một con mèo được đưa tới. Không phải tự đến. Được đưa tới, qua một lối đã dọn sẵn: lưới gỡ, cửa hé, người canh ngủ gục. Ba việc ấy không thể cùng là ngẫu nhiên trong một đêm. Người làm văn thư như cô được dạy một nguyên tắc đơn giản: khi ba sự trùng hợp xếp thành một hàng thẳng, đó không còn là trùng hợp nữa. Đó là một kế hoạch.
Cô lưu các tấm ảnh vào một thư mục riêng, đặt tên bằng ngày giờ, rồi sao lưu thêm một bản nữa. Sau đó cô ra ngoài vườn, đi dọc theo vách nhà tới phía dưới cửa sổ gian giữa. Đất sau bão còn nhão, cỏ ướt sũng. Cô cúi xuống tìm, nhưng mặt đất ngoài này đã bị mưa xối suốt một đêm và bao nhiêu bước chân người qua lại trong ngày tang, không còn dấu vết nào đọc được nữa. Chỉ có phía trong bậu cửa, nơi mái hiên che mưa và không ai lau tới, là còn giữ được hàng dấu chân kia. Hà tự nhủ, may mà mình nhớ ra mà xem trước khi nhà dọn dẹp lại gian giữa sau lễ viếng.
Cô vào nhà, đi một vòng quanh chiếc giường đã bỏ trống. Lưới bồ kết đã được tháo xuống từ sau khâm liệm, cuộn lại để ở góc buồng. Hà mở cuộn lưới ra xem. Góc lưới phía cửa sổ: sợi gai đứt không phải đứt vì mục, mép đứt còn mới, sắc, như bị tay người vặn xoắn nhiều lần. Chiếc móc treo ở phía ấy cũng không còn. Cô nhớ rất rõ chiều mười lăm, lúc treo lại góc lưới bị tháo, tay cô đã sờ thấy chiếc móc còn lỏng lẻo ở đó. Đến đêm mười sáu thì nó biến mất. Một chiếc móc sắt không tự rơi hai lần.
Hà gấp cuộn lưới lại, đặt về chỗ cũ. Cô chưa đụng thêm vào thứ gì. Trong đầu cô, một giọng nói của người làm hồ sơ nhắc đi nhắc lại: giữ nguyên hiện trường, đừng sắp xếp lại bằng tay mình, kẻo sau này chính mình làm hỏng chứng cứ của mình.
Sau đó cô quay lại nhìn gian giữa. Áo quan của cụ cố đặt trang trọng giữa nhà, hoa trắng phủ kín, nhang khói không ngớt. Cách đó vài bước là chiếc giường đã bỏ trống, nơi đêm qua thi thể nằm. Và cạnh giường là cửa sổ với những dấu chân mờ.
- Hà.
Tiếng gọi khẽ sau lưng làm cô giật mình. Bà Liên đứng ở ngưỡng cửa gian giữa từ lúc nào, tay cầm ấm nước chè, mắt nhìn theo hướng nhìn của cô cháu gái, dừng lại ở bậu cửa sổ.
- Cô Liên. Cháu xem lại cửa sổ thôi ạ.
Bà Liên không đáp ngay. Bà bước vào, đặt ấm chè xuống, đứng cạnh Hà, cùng nhìn vệt dấu chân mờ trên gỗ lim. Bà là con gái út của cụ cố, năm mươi tám tuổi, lấy chồng làng bên, mấy hôm nay về lo tang cho cha. Bà là người tinh ý nhất nhà, cũng là người ít nói nhất.
- Cháu chụp ảnh rồi à?
- Dạ rồi ạ.
- Tốt. - Bà gật đầu chậm rãi. - Chụp được là tốt. Mấy thứ này, qua một trận dọn dẹp là mất hết, sau này nói miệng không ai tin.
Bà im lặng một lát, rồi nói nhỏ, như nói với chính mình hơn là nói với Hà.
- Cả làng này kiêng mèo đen. Nhà mình thì càng không nuôi. Trừ phi có người giấu.
Câu nói rơi vào gian nhà yên tĩnh, nhẹ như một sợi tóc mà nặng như đá. Hà nhìn cô của mình. Bà Liên cũng nhìn lại cô, ánh mắt hai cô cháu gặp nhau trong một sự hiểu biết không cần nói thành lời. Bà không hỏi thêm. Hà cũng không kể thêm. Trong một nhà đang có tang, có những câu nói ra là phải đi đến cùng, mà đi đến cùng lúc này thì đám tang của cụ cố sẽ vỡ.
- Cháu giữ cho kỹ. - Bà Liên nói, rồi quay ra. - Qua đưa tang rồi hãy tính. Cụ nằm đây, việc gì cũng phải sau cụ.
- Cô Liên. - Hà gọi với theo, giọng nhỏ. - Cô có nghĩ là... người ngoài làng không ạ?
Bà Liên dừng lại ở ngưỡng cửa. Bà không quay lại ngay. Một lúc sau bà mới nói, từng chữ rõ ràng.
- Người ngoài làng không biết nhà mình canh xác giờ nào, không biết lưới treo chỗ nào, không biết cửa sổ nào chốt long. Cháu làm văn thư, cháu hiểu câu ấy hơn cô.
Rồi bà đi ra, tiếng dép nhẹ dần về phía bếp. Hà đứng một mình trong gian giữa, thấy lạnh chạy dọc sống lưng. Cô đã tự nghĩ điều ấy từ lúc nhìn dấu chân mèo. Nhưng nghe nó được nói ra bởi một người thế hệ trên, một người con gái của cụ cố, cái lạnh vẫn khác hẳn. Điều tra của cô không còn hướng ra ngoài làng nữa. Nó hướng vào trong chính ngôi nhà này, vào những người đang mặc áo tang, đang khóc cụ, đang ngồi ăn cơm tang cùng một mâm với cô.
Hà đến bên áo quan, thắp một nén hương, cắm vào bát hương trước di ảnh. Trong ảnh, cụ cố nhìn cô bằng ánh mắt của những năm còn khỏe, nghiêm và hiền. Cô khấn thầm, theo cách người ta khấn khi chưa biết phải cầu điều gì: cụ yên nghỉ, phần còn lại để cháu lo.
Hà gật đầu với chính mình, cất điện thoại vào túi, chạm tay vào chiếc lọ thủy tinh đựng móng vuốt. Hai vật chứng. Một chiếc móng. Một dấu chân. Cô chưa biết chúng sẽ dẫn mình đi xa tới đâu, nhưng cô biết một điều chắc chắn như biết tên mình: con mèo đêm bão không phải mèo hoang.
Ngoài sân, đoàn khách viếng đầu tiên của ngày mười bảy đã vào tới cổng. Tiếng chào hỏi, tiếng dép, tiếng trẻ con bị người lớn nhắc giữ yên lặng. Hà vuốt lại tà áo tang, hít một hơi, rồi bước ra tiếp khách như mọi người cháu khác trong nhà, trong túi áo là một chiếc lọ thủy tinh và trong điện thoại là những tấm ảnh không thể để mất.
Nó được ai đó nuôi giấu, ngay trong nhà này, từ rất lâu rồi.
---