QUỶ NHẬP TRÀNG BÊN SÔNG ĐÁY - Chương 42: Tay trái làm thay
Tháng mười, cổ tay phải của Hiệp vẫn bó bột, nhưng hắn đã quen với việc nhìn mọi thứ bằng tay trái trước. Trước kia, tay phải là tay cầm đũa, tay cầm tua…
Nội dung chương
Tháng mười, cổ tay phải của Hiệp vẫn bó bột, nhưng hắn đã quen với việc nhìn mọi thứ bằng tay trái trước. Trước kia, tay phải là tay cầm đũa, tay cầm tua vít, tay ký, tay làm hầu hết mọi việc trong ngày. Nay tay phải nằm yên trong lớp bột trắng, nặng và vướng, còn tay trái phải học thay tất cả. Học cầm chén không làm đổ nước. Học vặn một con ốc. Học buộc sợi dây thừng. Học những việc nhỏ đến mức trước kia hắn chưa từng nghĩ chúng cũng cần học.
Đi phụ hồ được mấy tuần, lòng bàn tay trái của hắn chai lên từng mảng, nhưng da non ở các kẽ ngón vẫn phồng rộp sau những buổi xách vữa liên tục. Tối về, Phượng ngâm cho hắn chậu nước ấm pha muối, hắn ngồi ở bậc thềm, đặt tay trái vào chậu, tay phải gác lên đùi, nhìn nước ngả màu bụi vữa. Không than. Hắn biết trong nhà này, một tiếng than của hắn lúc này nghe sẽ rất lạc. Người ta đã không đuổi hắn khỏi họ, đã cho hắn ở lại trả nợ, đã để hắn ngồi vào mâm cơm. Phần của hắn là làm.
Một ngày nghỉ chủ nhật, ông Lương gọi sang nhà cổ.
- Hôm nay mày có đi công trình không?
- Dạ không, chủ thầu cho nghỉ để đổ mái nhà người ta, mai mới làm tiếp ạ.
- Thế sang đây phụ bác một buổi. Sân gạch sau mưa lún mấy viên, tường rào phía vườn nứt một đoạn. Làm được việc nào thì làm, không cố quá cái tay đau.
Hiệp gật đầu ngay. Hắn hiểu đây không chỉ là một buổi nhờ việc. Bác cả gọi hắn sang nhà cổ, trước mắt họ hàng và hàng xóm, giao cho hắn việc của nhà này, đó là một cơ hội có chủ ý. Nếu hắn làm qua loa, người ta sẽ nhớ. Nếu hắn làm cẩn thận, người ta cũng sẽ nhớ. Cả hai thứ nhớ ấy hắn đều phải tự chịu.
Sân nhà cổ sau những trận mưa tháng chín đã lún xuống ở góc gần bể nước. Mấy viên gạch đỏ sẫm màu, dẫm lên nghe bập bênh. Ông Lương đã chuẩn bị sẵn cát, xi măng và một chiếc bay cũ. Hiệp ngồi xổm xuống, dùng tay trái nạy từng viên gạch lên, cạo sạch lớp vữa cũ bám dưới đáy. Việc làm bằng một tay chậm hơn gấp đôi. Có viên gạch kẹt cứng, hắn phải kê đầu gối giữ, rồi lấy búa cao su gõ nhẹ bằng tay trái. Mồ hôi chảy xuống trán, rơi vào mắt cay xè, hắn không đưa tay lên dụi được vì tay trái đang bẩn, tay phải thì bó bột.
Bà Hảo mang ra cho hai bác cháu ấm nước chè xanh.
- Nghỉ tay uống ngụm nước đã, việc sân sướng gì mà làm một mạch.
- Dạ, cháu làm nốt viên này cho liền mạch ạ.
Ông Lương ngồi ở bậc hiên nhìn hắn làm, không thúc, cũng không làm thay. Thỉnh thoảng ông chỉ một câu ngắn.
- Viên kia hơi cao, gõ xuống một chút nữa.
- Cát lót mỏng thôi, dày quá sau lại lún.
Hiệp nghe, sửa ngay. Hắn nhớ ngày còn nhỏ, mỗi lần sang nhà cổ chơi, hắn vẫn được bác cả cho theo ra vườn, dạy cách buộc lạt, cách xem mạch gạch. Hồi ấy hắn chưa biết ghen tị là gì. Về sau, khi lớn lên, khi nghe người làng gọi mình là cháu thứ, gọi nhà bác cả là chi trưởng giữ đất mặt sông, lòng hắn mới dần sinh ra một thứ khó chịu không tên. Thứ khó chịu ấy nuôi lớn dần, gặp món nợ, gặp lời hứa của cò đất, thì thành tội. Nay ngồi giữa sân nhà cổ, cạo vữa bằng tay trái, hắn thấy tuổi thơ và tội lỗi của mình nằm sát nhau đến lạ.
Đến đoạn tường rào phía vườn, vết nứt chạy dài từ trên xuống, do rễ cây và mưa ngấm lâu ngày. Hiệp trộn vữa trong chiếc xô nhỏ, tay trái cầm bay trát từng đường lên vết nứt, làm chậm, miết đi miết lại cho phẳng. Tay trái không thuận, đường vữa lúc đầu lồi lõm. Hắn tự cạo đi làm lại, không chờ ai chê. Ông Lương đứng sau lưng một lúc lâu rồi mới nói.
- Làm nghề gì cũng thế. Sai thì sửa ngay lúc còn ướt. Để khô rồi mới sửa, khó gấp mười lần.
Hiệp hiểu bác không chỉ nói chuyện tường rào.
- Dạ, cháu nhớ ạ.
Giữa buổi, mấy người họ hàng đi qua sân, thấy Hiệp đang làm thì dừng lại chào ông Lương, ánh mắt không tránh khỏi liếc xuống lớp bột ở tay phải hắn. Có người hỏi thăm xã giao một câu rồi đi, có người đứng lại xem hắn trát vữa, như muốn tự mình đánh giá xem hắn làm thật hay làm để người ta nhìn. Hiệp cảm nhận được hết những ánh mắt ấy. Trước kia, chỉ một ánh nhìn như vậy cũng đủ làm hắn nổi nóng, cho rằng cả họ khinh chi thứ. Nay hắn chỉ cúi đầu làm tiếp, miết đường vữa cho thẳng, để việc làm tự trả lời. Khi một bà thím nói nửa đùa nửa thật rằng tay trái mà làm khéo thế này thì sau tháo bột khéo lại thuận cả hai tay, hắn cười gượng, không đáp, lòng nhẹ đi một chút vì ít ra trong câu nói ấy không còn sự dè bỉu.
Hắn cũng tranh thủ những lúc nghỉ tay để nhìn lại gian giữa từ ngoài sân. Cửa sổ từng bật tung trong đêm bão nay đã được thay chốt mới chắc chắn, bậu cửa gỗ lim vẫn nguyên vẹn. Hắn nhìn cánh cửa sổ ấy lâu hơn mọi chỗ khác, rồi lại quay về với viên gạch trên tay. Như tự nhắc mình rằng có những thứ đã hỏng thì phải thay, có những thứ còn giữ được thì phải giữ cho cẩn thận, và phân biệt được hai việc ấy cũng là một phần của việc chuộc lỗi.
Buổi trưa, nắng lên nhẹ sau nhiều ngày âm u. Việc sân và tường rào tạm xong một nửa, phần còn lại để chiều vữa khô sẽ làm tiếp. Bà Hảo dọn cơm ở gian bên, gọi hai bác cháu vào ăn. Hiệp rửa tay trái thật sạch, tay phải giữ cao cho khỏi ướt bột, rồi hắn không vào bàn ngay. Hắn đi thẳng vào gian giữa.
Gian thờ sau những tuần thất đã trang trọng hơn. Bàn thờ cụ cố có lọ hoa mới, đĩa quả, bát hương còn tro ấm của lễ cúng buổi sáng. Hiệp quỳ xuống chiếu, chống tay trái xuống đất, cúi lạy ba lạy. Không ai bắt hắn làm việc này hôm nay. Ba ngày quỳ tạ tội đã qua từ tuần thất đầu. Nhưng hắn muốn lạy, vì sáng nay bác cả đã gọi hắn sang nhà này làm việc như một người cháu trong nhà, chứ không phải như một người ngoài bị cấm bén mảng. Hắn lạy xong, trán còn lấm tấm bụi sân, ngồi yên một lúc trước bàn thờ mới đứng dậy.
- Cháu lạy cụ, cháu cảm ơn bác.
Hắn nói câu ấy khi ra tới cửa gian giữa, giọng nhỏ. Ông Lương đang đứng ở đó, nghe rõ, chỉ gật đầu.
- Vào ăn cơm đi. Ăn xong còn làm nốt đoạn tường.
Mâm cơm hôm ấy có đủ hai chi. Ông Bính và bà Sen cũng sang, mang theo nồi cá kho bắt ở ao sau nhà. Phượng bưng bát cơm đặt trước mặt chồng, hắn cầm đũa bằng tay trái, gắp thức ăn vụng về, làm rơi một miếng cá xuống mâm. Không ai cười. Bà Sen định gắp thay, hắn khẽ lắc đầu, tự gắp lại, chậm rãi đưa lên miệng. Ông Bính nhìn con trai, rồi quay sang anh cả.
- Nó làm được thế này, em cũng yên tâm phần nào, anh ạ.
- Yên tâm thì chưa. Nhưng nó chịu làm, chịu ở lại, thế là bắt đầu được rồi. Còn dài lắm.
Ông Lương nói thẳng như tính ông. Hiệp nghe, không thấy tủi. Lời thẳng lúc này quý hơn lời an ủi. Hắn biết sự tha thứ trong nhà này không đến bằng một câu nói cho xong. Nó đến bằng từng buổi làm, từng kỳ trả nợ, từng lần hắn có mặt đúng hẹn và không trốn tránh.
Chiều, vữa trên tường rào đã se mặt. Hiệp trát thêm lớp mỏng cuối, miết phẳng, rồi cùng bác cả thu dọn sân. Cát thừa được hốt vào bao, gạch vỡ xếp gọn vào góc vườn. Hắn làm xong mới phát hiện vai trái mỏi đến mức nhấc chiếc xô rỗng cũng thấy run. Ông Lương đưa cho hắn chiếc khăn khô.
- Lau mồ hôi đi. Mai đi công trình thì nói người ta cho việc vừa sức thôi. Tay trái mà hỏng nốt thì lấy gì mà trả nợ, lấy gì mà làm người.
- Dạ, cháu biết chừng mực ạ.
Lúc ra về, trời đã ngả chiều. Phượng đã về trước để cơm nước cho bố mẹ chồng. Hiệp đi một mình qua sân, đến gần cổng thì dừng lại. Hắn rẽ ra phía sau nhà, đi vòng qua vườn, tới chỗ chuồng trâu cũ.
Nơi ấy không còn ngăn chuồng giấu nữa. Sau họp họ, ông Bính và mấy người họ hàng đã phá bỏ hoàn toàn phần ngăn khuất sau chuồng trâu, dỡ lồng, dỡ vách, san phẳng nền đất. Bằng chứng cần giữ thì Hà đã chụp ảnh và ghi chép, còn hiện trường của tội lỗi thì không để lại trong vườn nhà cổ làm chỗ cho người ta sợ hãi mỗi khi đi qua. Nay chỉ còn một nền đất trống, cỏ non mới mọc lưa thưa sau mưa, mấy viên gạch vỡ đã được nhặt sạch.
Hiệp đứng rất lâu trước nền đất trống ấy. Tay phải bó bột đặt trước ngực, tay trái buông thõng, các ngón còn vệt vữa khô chưa rửa hết. Hắn nhớ những đêm mang thịt sống ra đây, nhớ tiếng lồng sắt khẽ kêu, nhớ cảm giác vừa sợ vừa lì lợm của chính mình suốt mười bảy tháng. Tất cả những thứ đó giờ chỉ còn là một khoảng đất trống và một món nợ phải trả.
Hắn không nói gì. Đứng một lúc lâu rồi quay ra, khép cánh cổng vườn lại cẩn thận, đi về nhà khi đèn trong làng bắt đầu bật sáng.
---