RỐI DA NGƯỜI Ở BÌNH DAO - Chương 22: Quản Gia Nói Mớ
Đêm ngày thứ mười ba, Lý Tiểu Sơn dậy lấy nước thì nghe được một câu nói mớ mà hắn sẽ không bao giờ quên được nữa. Buổi diễn thử ở sảnh phụ làm cả gánh…
Nội dung chương
Đêm ngày thứ mười ba, Lý Tiểu Sơn dậy lấy nước thì nghe được một câu nói mớ mà hắn sẽ không bao giờ quên được nữa.
Buổi diễn thử ở sảnh phụ làm cả gánh mệt nhoài. Ăn tối xong, Vương Nhị Hổ và Trương Quế Phương ngủ sớm, Lão Hứa cũng sớm khép cửa gian phòng của mình. Tiểu Sơn nằm trên chiếc giường có nệm ở nhà ngang lật qua lật lại mãi không chợp mắt được, trong đầu cứ hiện lại mười nhịp thở thừa ra trên tấm màn buổi chiều, mái tóc xõa mà phu nhân nói đã nhìn thấy, và câu dặn kỳ lạ về việc vấn tóc gửi kèm khay bánh. Tới quá nửa đêm, khô họng không chịu nổi, hắn mới trở dậy, xách chiếc ấm đất đi ra giếng ở sân sau nhà ngang để lấy nước.
Sân dinh về đêm yên tĩnh tới mức tiếng guốc của hắn trên nền gạch nghe vang một cách lộ liễu. Gia đinh trực đêm ở chái cổng thấy hắn thì gật đầu cho qua, người làm của gánh ở trong dinh mấy hôm nay đã thành mặt quen. Khi đi ngang dãy nhà của đám quản sự và người làm cấp cao ở đầu khu bếp, Tiểu Sơn nghe hai gia đinh trực đêm đang thì thầm với nhau bên hiên: họ nói đêm nay nhà chính lại sáng đèn tới giờ này, vì phu nhân vừa tỉnh giấc giữa cơn mơ, la lên một tiếng rồi ngồi dậy mãi không ngủ lại được, a hoàn phải thắp thêm hai ngọn đèn nữa trong phòng ngủ của bà. Một người nói phu nhân mơ thấy cô gái áo trắng như những lần trước, nhưng lần này cô gái ấy không quay lưng nữa mà tóc xõa đầy vai. Người kia xua tay bảo đừng nói, trong dinh này nói tới chuyện ấy là rước họa vào thân.
Tiểu Sơn xách ấm đi tiếp, lòng nặng thêm một tầng. Hắn vừa đi qua cửa sổ phòng của quản gia Mã Phúc Toàn thì nghe trong phòng có tiếng người nói.
Phòng của quản gia nằm ở cuối dãy nhà bếp, là căn phòng tốt nhất trong khu người làm, cửa sổ hướng ra sân sau. Đêm ấy cửa sổ hé mở một khe vì trời đầu thu còn oi, và từ trong phòng hắt ra một mùi rượu nồng nặc lẫn vào bóng tối. Mã Phúc Toàn rõ ràng đã uống say sau buổi diễn thử, say tới mức về phòng không khép nổi cửa sổ, và đang nằm mê ngủ trên giường mà nói mớ. Tiểu Sơn vốn không có thói quen nghe lén phòng người khác. Hắn đã bước qua được hai bước, định đi thẳng ra giếng, thì một câu nói mớ cất lên rõ ràng tới mức chân hắn tự dừng lại.
- Dây thừng... phải là dây thừng gai... treo lên xà... cho giống...
Giọng của quản gia trong cơn say và cơn mê khàn đặc, đứt quãng, nhưng từng chữ rơi vào tai Tiểu Sơn rõ ràng tới tàn nhẫn. Hắn đứng chết lặng trong bóng tối ngoài cửa sổ, chiếc ấm đất trên tay bỗng nặng như đá. Trong phòng, người đàn ông quyền lực nhất trong đám người làm của tư dinh họ Triệu lật người, thở hổn hển một lúc, rồi lại nói tiếp, lần này còn rõ hơn, như đang phân trần với một người nào đó đang đứng ngay đầu giường của ông ta trong mơ:
- Nó không tự treo... không phải nó tự treo... là ông chủ bảo treo cho giống... treo cho giống người tự vẫn... tôi chỉ làm theo lời ông chủ...
Tiểu Sơn nghe tới đó thì toàn thân lạnh toát. Hắn nhớ tiếng hát thử của Quế Phương làm bàn tay cầm chìa khóa của quản gia run lên. Hắn nhớ cái khựng lại của quản gia trước hòm rối ở hành lang hôm đầu tiên vào dinh. Hắn nhớ tin đồn mà Nhị Hổ nghe được bên chén rượu: một cô gái hát rối đã chết ở trấn này mười mấy năm trước, và nhà họ Triệu đã bỏ rất nhiều tiền ra để lo cho yên chuyện. Bây giờ, từ miệng của chính kẻ nắm mọi việc trong cái dinh này, trong cơn say không phòng bị nhất của một con người, những mảnh ấy tự tìm đến nhau và khép lại thành một hình thù mà Tiểu Sơn không dám nhìn thẳng: sợi dây thừng, một cái chết bị treo lên cho giống tự vẫn, và hai chữ ông chủ.
Trong phòng, Mã Phúc Toàn lại cựa mình và nói thêm một câu nữa, lần này giọng ông ta nhỏ đi, nghẹn lại như người đang khóc trong mơ. Ông ta gọi một cái tên con gái. Tiểu Sơn nín thở, nghiêng cả người về phía khe cửa sổ, nhưng đúng lúc ấy từ phía bếp có tiếng gà gáy sớm và tiếng một con mèo nhảy qua mái ngói, âm cuối của cái tên tan vào những tiếng động ấy, hắn chỉ nghe được một âm mơ hồ kéo dài, như âm ương trong cổ họng người khóc, rồi không còn gì nữa. Hắn đứng rất lâu trong bóng tối, chờ quản gia nói tiếp, nhưng trong phòng chỉ còn tiếng ngáy nặng nhọc của người say và tiếng thở dài thỉnh thoảng đứt giữa chừng.
Âm mơ hồ ấy đi theo Tiểu Sơn suốt quãng đường từ dãy bếp về nhà ngang. Hắn nghĩ tới chiếc lược sừng gãy một răng đang nằm trong bọc đồ của mình, trên sống lược có khắc một chữ đã mờ mà sư phụ trao cho hắn giữ trong đêm hắn định bỏ gánh: chữ Nương. Một âm ương nghe không trọn trong cơn nói mớ của quản gia, và một chữ Nương khắc trên lược của một người phụ nữ mà sư phụ chưa từng một lần nhắc tên. Hai thứ ấy có phải là hai đầu của cùng một cái tên hay không, Tiểu Sơn không dám tự trả lời. Hắn chỉ biết từ đêm nay, chiếc lược trong bọc đồ của hắn không còn là một vật kỷ niệm mơ hồ nữa; nó đã thành một đầu mối, và đầu mối thì chỉ chực chờ người ta kéo thử.
Đúng lúc ấy, đèn lồng của gia đinh đi tuần vòng đêm hắt tới đầu dãy nhà. Tiểu Sơn giật mình, vội nép sát vào sau chiếc chum nước lớn đặt ở góc sân, nín thở, chiếc ấm đất ôm chặt trước ngực. Gia đinh cầm đèn đi ngang qua cửa sổ phòng quản gia, dừng lại một thoáng, nghe ngóng, rồi lắc đầu đi tiếp, có lẽ cảnh quản gia say rượu nói mớ trong dinh này không phải chuyện lạ với người làm lâu năm. Đèn lồng khuất sau góc bếp rất lâu rồi Tiểu Sơn mới dám bước ra, đi lấy nước qua loa rồi quay về phòng, hai chân mềm như không còn xương. Hắn nằm xuống giường, mở mắt nhìn trần nhà cho tới gần sáng, và câu nói mớ kia cứ lặp đi lặp lại trong đầu hắn không một chữ nào rơi rớt: nó không tự treo, là ông chủ bảo treo cho giống.
Sáng hôm sau, Mã Phúc Toàn xuất hiện ở sân dinh như chưa từng có đêm qua. Ông ta ăn mặc chỉnh tề, mặt lạnh lùng, giọng sai bảo người làm vẫn rành rọt và khắc nghiệt như mọi ngày: quở trách một gia đinh quét sân chưa sạch, phạt một người bếp làm vỡ bát, xem sổ chi tiêu cho bếp lễ thọ một lượt không sót một con số. Người làm trong dinh nhìn thấy ông ta là tự động cúi đầu thấp xuống một chút, việc đang làm tự động nhanh tay lên một chút, cái nếp sợ quản gia đã thành phản xạ của cả khu nhà này sau nhiều năm. Tiểu Sơn đứng ở hiên nhà ngang nhìn sang, cố tìm trên gương mặt ấy một dấu vết nào của đêm qua: một quầng mắt thâm, một cái giật mình, một thoáng tránh né khi nhìn về phía gánh rối. Không có gì cả. Gương mặt ấy kín như một cánh cửa kho đã khóa hai lần. Nhìn ông ta như thế, Tiểu Sơn gần như không tin nổi người đàn ông này mấy canh giờ trước còn nằm khóc trong mơ mà gọi tên một cô gái đã chết, và hắn hiểu thêm một điều về con người này: thứ ông ta chôn giấu phải nặng tới mức nào, thì ban ngày ông ta mới cần một gương mặt lạnh tới mức ấy để đè lên trên nó. Nhưng rồi, khi quản gia đi ngang qua sân trước nhà ngang để sang kho kiểm đồ, Trương Quế Phương đang đứng ở hiên tập lại một câu hát của vở cho thuộc nhịp, cất giọng hát thử đúng một câu nữ tướng tiễn quân ra trận, và Tiểu Sơn được nhìn thấy tận mắt: xâu chìa khóa kho to tướng trên tay Mã Phúc Toàn rơi xuống nền gạch, những chiếc chìa khóa đồng văng ra kêu một hồi dài lanh lảnh giữa sân. Quản gia đứng sững một thoáng, mặt tái đi, rồi mới từ từ khom người xuống nhặt. Tiểu Sơn bước tới nhanh hơn ý nghĩ, nhặt giúp mấy chiếc chìa văng xa nhất, hai tay nâng lên đưa trả cho ông ta.
Bàn tay của Mã Phúc Toàn khi đón lấy xâu chìa khóa lạnh và ướt đẫm mồ hôi, dù sáng mùa thu hôm ấy khô ráo và mát, dù ông ta chưa làm một việc nặng nhọc nào từ lúc thức dậy. Ông ta nhìn Tiểu Sơn một cái rất nhanh, ánh mắt của người vừa bị ai bắt gặp ở một chỗ yếu nhất mà chính mình cũng không biết, rồi giật lấy xâu chìa khóa, quay người đi thẳng sang kho, không nói một lời cảm ơn.
Trưa hôm ấy, nhân lúc cả nhà ngang nghỉ ngơi, Tiểu Sơn lấy ra cuốn sổ tay riêng của mình, cuốn sổ nhỏ hắn vẫn dùng để ghi chép các tích vở, đường đèn và những lời dặn nghề của sư phụ trong bảy năm theo gánh. Cuốn sổ này hắn luôn mang theo trong người, giấu ở ngực áo, chưa từng để rời khỏi thân. Hắn ngồi ở góc giường, chấm bút, và ghi lại nguyên vẹn từng chữ câu nói mớ của quản gia Mã Phúc Toàn mà hắn nghe được trong đêm, ghi cả ngày tháng, ghi cả chỗ hắn đứng ngoài cửa sổ phòng cuối dãy bếp. Tay hắn run tới mức hai chữ đầu tiên nhòe mực, phải gạch đi viết lại. Viết xong, hắn đọc lại một lần, gấp sổ lại, cất sâu vào ngực áo, ngay bên trên trái tim đang đập mạnh của mình, và lần đầu tiên trong đời hắn tự hỏi một câu hỏi mà hắn biết sẽ không bao giờ rút lại được nữa: nếu cô gái năm xưa không tự chết, thì người ở trong hòm rối của sư phụ đang đợi ai.