RỐI DA NGƯỜI Ở BÌNH DAO - Chương 43: Đôi Tay Tự Đứt
Từ góc ngồi sau cột lớn phía tây sảnh, Trình Dật Phong nhìn thấy điều mà hơn năm mươi con người trong sảnh tiệc đêm ấy đều thấy, nhưng chỉ một mình ông…
Nội dung chương
Từ góc ngồi sau cột lớn phía tây sảnh, Trình Dật Phong nhìn thấy điều mà hơn năm mươi con người trong sảnh tiệc đêm ấy đều thấy, nhưng chỉ một mình ông hiểu nó là gì.
Đoạn phi thân qua cầu bắt đầu đúng bài bản của vở Bạch Hạc Nữ Tướng. Nữ tướng ở phía bên này cầu, quân địch ở phía bên kia, và theo tích, nàng phải tung mình qua một nhịp cầu gãy, đáp xuống đầu cầu bên kia bằng một thế đứng chỉ có một chân chạm đất, thanh đao trong tay phải quét một vòng tròn khép kín để mở đường. Ở rạp Khánh Phong, đoạn này đêm nào cũng được vỗ tay. Trong sảnh tiệc đêm nay, khi giọng hát của Trương Quế Phương vừa nâng lên tới chữ cao nhất của đoạn và tiếng phách sau màn dồn lại thành một nhịp duy nhất, cái bóng nữ tướng tung mình lên.
Và ở giữa không trung của tấm màn, đoạn tơ tằm ở cổ tay phải của con rối đứt hẳn.
Dật Phong không nhìn thấy sợi tơ. Từ chỗ ông ngồi, sau màn là một thế giới khác, ông chỉ có cái bóng để đọc. Nhưng ông đọc được cái đứt ấy rõ hơn bất cứ ai trong sảnh, vì ông là người duy nhất trong sảnh này biết rằng ở cổ tay phải của con rối có một đoạn tơ mục đã được người cha cố ý giữ nguyên từ sáng ngày tổng duyệt, một đoạn tơ không ai được phép sửa. Trong cái bóng trên màn, cánh tay phải của nữ tướng bỗng lệch đi khỏi đường tung mình chung của cả thân hình đúng một nhịp. Chỉ một nhịp. Cánh tay ấy rơi xuống một đoạn ngắn như một cánh tay thật vừa mất hết sức lực, đầu que điều khiển của nó, trong cái bóng, chệch sang một bên và đứng yên ở đó, không còn đi theo thân rối nữa.
Đôi tay của hình nhân đã tuột khỏi que điều khiển.
Cả sảnh tưởng đó là tuyệt kỹ.
Vì cái bóng không rơi.
Nó dừng lại giữa không trung của tấm màn đúng một nhịp, treo ở đó trong một sự im lặng tuyệt đối, thanh đao trong cánh tay vừa đứt dây vẫn giơ cao, và rồi, không có que nào dẫn, không có sợi tơ nào kéo, nó tự mình hoàn thành nốt cú phi thân. Thân hình nó xoay nhẹ trong ánh đèn, cánh tay phải quét trọn vòng đao khép kín đẹp nhất của cả vở, và nó đáp xuống đầu cầu bên kia bằng đúng thế đứng một chân, tà áo bóng xòe ra rồi khép lại gọn như áo thật vừa được gió thổi qua. Tiếng vỗ tay nổ ra trong sảnh như một cơn dông bất ngờ. Quan khách ở dãy đầu đứng cả dậy. Có người đập bàn. Có người gọi tên phường chủ. Triệu Vĩnh Khang ở ghế chủ tọa cười ha hả, đứng lên, giơ chén rượu về phía tấm màn mà chúc, như chúc một vị tướng thật vừa thắng trận trở về.
Chỉ có Dật Phong không vỗ tay.
Ông đã đứng bật dậy từ lúc cánh tay trong cái bóng lệch đi. Bàn tay phải của ông rút chiếc gương bát quái từ ngực áo ra, giơ lên ngang mặt, xoay mặt gương về phía tấm màn để bắt lấy quầng sáng của cây đèn dầu lớn và chiếu thẳng vào cái bóng như ông đã làm hai lần trước. Nhưng đúng lúc ấy, dòng quan khách ở dãy ghế phía trước đứng dậy hoan hô và bước xô ra lối đi giữa hai dãy bàn để nhìn cho rõ hơn, một người đàn ông to béo mặc áo gấm xanh bị xô từ phía sau, loạng choạng đâm thẳng vào người ông. Dật Phong ngã nghiêng, vai đập vào cột, chiếc gương trong tay chúc xuống, mặt gương chỉ kịp lướt một vệt sáng yếu và lệch qua chân tấm màn rồi tắt. Nó chưa kịp chiếu thẳng vào cái bóng. Chưa kịp. Ông biết rõ hơn ai hết sự khác nhau giữa một lần soi thẳng và một vệt sáng lướt qua: chiếc gương trong tay ông đêm nay vẫn chưa được dùng tới lần thứ ba.
Khi ông đứng thẳng lại được và len qua hai người khách nữa để tìm một khoảng trống, thì mọi việc đã đi xa hơn một bước nữa.
Cái bóng trên màn lớn dần.
Nó lớn không phải theo cách một cái bóng lớn lên khi vật đến gần đèn. Nó lớn vượt khỏi tỷ lệ của tấm màn, vượt khỏi tỷ lệ của bất kỳ con rối hai thước nào, và vượt khỏi cả sự cho phép của ánh sáng trong phòng. Đầu của nữ tướng trong bóng cao dần lên, qua khỏi mép trên của khung màn, gần chạm tới xà nhà của sảnh tiệc. Vai nó rộng ra hai bên như vai của một người khổng lồ đứng sau một tấm vải mỏng. Ở dãy ghế đầu, tiếng vỗ tay thưa dần rồi tắt hẳn, theo cái cách tiếng ồn của một đám đông tắt đi khi từng người trong đám đông cùng nhận ra một điều giống nhau mà không ai dám nói trước. Một bà khách ở dãy trên đưa tay lên bịt miệng. Một chén rượu bị đặt xuống bàn quá mạnh, rượu sóng sánh tràn ra khăn trải bàn mà chủ nhân của nó cũng không nhìn.
Ở phía sau tấm màn, trong khoảng sáng hẹp mà cả sảnh không thấy, Lý Tiểu Sơn đã làm một việc không có trong ba điều sư phụ hắn dặn.
Theo đúng phản xạ học lỏm được từ những lời kể về luật phường mà hắn đã nghe suốt chuyến đi này, khi thấy cánh tay con rối tuột khỏi que và cái bóng trên màn không chịu rơi theo, hắn buông một tay khỏi thân đèn, vớ lấy chiếc bình sành nhỏ đựng nước gừng tươi vẫn để sẵn ở góc sau màn theo lệ của phường trong những đêm diễn vở có rối tổ, và tưới thẳng cả bình lên tấm da của con rối.
Nước gừng chạm vào da và thần thức trong tấm da tán loạn ngay tức khắc.
Dật Phong, từ phía trước, nhìn thấy cái bóng khổng lồ trên màn khựng lại giữa một đường đao đang đi dở. Nó co lại. Không nhiều, chỉ một chút, như một người đang bước bỗng bị ai kéo nhẹ vạt áo từ phía sau. Nhưng một chút ấy, trong vài nhịp thở ngắn ngủi mà nước gừng tranh được của đêm nay, cũng đủ để vài quan khách ngồi gần cửa hông của sảnh kịp hiểu ra nỗi sợ của chính mình. Họ đứng dậy, xô ghế, chen nhau chạy ra phía cửa, kéo theo vài người nữa. Ghế đổ. Chén vỡ. Một ngọn đèn phụ ở góc sảnh bị vạt áo của ai đó quệt phải, chao mạnh rồi tắt, làm vùng sáng chung của sảnh hẹp lại một góc, và cái bóng trên màn, như bị dồn lại vào phần sáng còn nguyên vẹn, lại càng rõ nét hơn trong phần sáng ấy.
Dật Phong nắm chặt cuộn tơ tằm trong tay áo, và trong khoảnh khắc ấy ông tự đọc lại bí quyết thu bóng như đọc một bản án dành cho chính mình.
Đừng đuổi theo bóng. Bóng không có thân, không gì chém được nó, gương cũng chỉ làm nó khựng một nhịp. Muốn thu nó, phải buộc lại đủ bốn chi của tấm da ở sau màn trong lúc bóng chưa quay về màn, buộc bằng tơ tằm nhuộm nước gừng, và người buộc phải là người mà oán hồn trong tấm da còn nghe lời. Người ngoài chạm vào tấm da lúc này chỉ làm nó điên thêm.
Tấm da ở sau màn. Người duy nhất nó còn nghe lời cũng ở sau màn. Còn ông đứng ở phía trước màn, cách tấm da ấy cả một sảnh người đang chen nhau và hai hàng gia đinh, trong tay là cuộn tơ duy nhất có thể buộc được nó, một cuộn tơ mà chính người trao nó cho ông đã nói thẳng là ở trong tay đạo sĩ thì vô dụng.
Và nước gừng chỉ cầm cự được vài nhịp thở.
Hết vài nhịp thở ấy, Tiểu Sơn quay lại nhìn sư phụ mình, mong một mệnh lệnh, một cái gật đầu, một bàn tay giơ lên cầm lại que điều khiển như ông đã làm suốt bảy năm mỗi khi con rối chệch khỏi bài bản. Và hắn thấy một cảnh mà về sau, trong nhiều năm, hắn vẫn không tìm được lời nào để kể lại cho trọn: Lão Hứa đang đứng yên sau tấm màn, ở đúng vị trí điều rối của mình, hai tay buông thõng xuống hai bên thân, các que điều khiển của con rối nữ tướng nằm im trong tầm tay ông mà ông không hề đưa tay ra cầm lại. Ông không cố điều khiển nữa. Ông không hề cố. Mặt ông trong ánh đèn dầu bình thản như mặt người thợ đã làm xong phần việc của mình và đang đứng chờ một việc khác, việc mà ông đã chờ mười hai năm, tự nó đi nốt phần còn lại.
Cái bóng trên màn, sau vài nhịp bị nước gừng làm co lại, từ từ lớn lên trở lại.
Lần này nó lớn chậm hơn, chắc hơn, như một thứ đã thử qua một lần kháng cự nhỏ và biết rằng kháng cự ấy không giữ được nó bao lâu. Sau màn, Trương Quế Phương đã ngừng hát từ lúc cánh tay con rối đứt khỏi que. Không còn tiếng hát, không còn tiếng phách, vì sau màn đêm nay vốn không có trống phách của Vương Nhị Hổ, và người điều rối thì đã buông tay. Cả sảnh tiệc hơn năm mươi con người chìm vào một khoảng im lặng kỳ dị nằm giữa hai nhịp thở chung, một khoảng im lặng mà không một tiếng ghế xê dịch nào dám phá.
Và trong khoảng im lặng ấy, cả sảnh nghe rõ một tiếng thở dài.
Một tiếng thở dài của đàn bà trẻ, dài và nhẹ, phát ra từ phía tấm màn, đi qua lớp vải trắng mà vào sảnh như hơi thở của một người đứng ngay sau màn vừa trút ra một nỗi chờ đợi đã mang theo quá lâu. Không phải tiếng hát. Không phải tiếng khóc. Chỉ là một hơi thở dài của một người con gái đã đứng chờ ở một chỗ nào đó rất lâu, và bây giờ biết rằng việc chờ đợi của mình sắp xong.
Dật Phong nghe tiếng thở dài ấy và hiểu rằng đêm nay không còn ai thu được cái bóng này nữa, trừ chính người đã thả nó ra, mà người ấy thì đang đứng yên sau màn với hai tay buông thõng.