SƠN TIÊU ĐỘC CƯỚC NÚI NGA MI - Chương 26: Lương Thực Chỉ Còn Nửa Túi Gạo
Sáng ngày hai mươi mốt tháng năm, Tôn Tú Lan yêu cầu cả đoàn có mặt đầy đủ để kiểm kho công khai. Chị trải một tấm ni lông lớn giữa trại, đặt lên đó toàn…
Nội dung chương
Sáng ngày hai mươi mốt tháng năm, Tôn Tú Lan yêu cầu cả đoàn có mặt đầy đủ để kiểm kho công khai.
Chị trải một tấm ni lông lớn giữa trại, đặt lên đó toàn bộ lương thực còn lại của đoàn. Từng túi gạo, từng gói đồ khô còn cứu được, từng lọ gia vị nhỏ đều được xếp thành hàng ngay ngắn. Bên cạnh hàng lương thực, chị đặt túi muối với bốn gói còn lại và cuốn sổ kho đã sờn gáy.
Lâm Kiến Quốc đứng ở đầu tấm ni lông, nhìn hàng lương thực ngắn ngủn trước mặt mà lòng chùng xuống. Mới mấy ngày trước, hàng lương thực của đoàn còn xếp đầy một tấm ni lông lớn hơn thế này nhiều. Giờ mọi thứ thu lại trong một khoảng đất nhỏ, nhìn là đếm hết.
- Hậu cần kiểm kho công khai là việc rất đúng lúc. Cả đoàn nghe cho kỹ rồi cùng quyết.
- Trưởng đoàn cho hậu cần nói thẳng, không vòng vo nữa.
- Cứ nói thẳng. Đoàn này không chịu nổi thêm tin xấu bị giấu nữa đâu.
Tôn Tú Lan cầm túi gạo lớn nhất lên, dốc ngược rồi lại đặt xuống để cả đoàn nhìn rõ mức gạo bên trong. Túi gạo vốn đầy tới miệng khi rời trạm kiểm lâm, giờ lớp gạo chỉ còn lưng chừng nửa túi. Chị dùng tay vạch một đường ngang trên thân túi, đúng vị trí mặt gạo hiện tại.
- Gạo còn đúng nửa túi. Tôi nói nửa túi là nửa túi này, không nói mơ hồ.
- Nửa túi này nấu theo chế độ tiết kiệm thì được bao nhiêu bữa?
- Mỗi ngày hai bữa cháo hoặc cơm lưng, gượng được khoảng bốn ngày, không hơn.
Triệu Vân Anh ghi con số ấy vào sổ đoàn, rồi ngẩng lên hỏi tiếp về phần đồ khô. Tôn Tú Lan lắc đầu, chỉ vào hai túi nhỏ lép kẹp ở cuối hàng.
- Đồ khô sau lần mốc hôm qua gần như hết. Còn lại hai túi nhỏ này, chia ra mỗi bữa một ít cho có mùi.
Chu Tiểu Phong ngồi xổm bên tấm ni lông, tay cậu chạm nhẹ vào miệng túi gạo còn nửa. Cậu là người ăn khỏe nhất đoàn vì trẻ nhất, và cũng là người đã lặng lẽ nhường phần ăn của mình hai bữa gần đây mà không nói với ai. Tôn Tú Lan biết chuyện đó, vì chị là người chia cơm và đếm được từng ánh mắt.
- Thành viên trẻ đừng nhường phần nữa. Nhường mãi là gục giữa đường, cả đoàn phải cõng.
- Em chỉ thấy mình ăn ít đi một chút cũng không sao.
- Không sao là lời của người chưa gục. Hậu cần cấm nhường phần từ hôm nay.
Lâm Kiến Quốc nghe cuộc trao đổi ấy và thấy rõ hơn bao giờ hết cái giá của một ngày đi vòng. Một ngày đường vô ích không chỉ là thời gian trên bản đồ. Nó là nửa túi gạo vơi đi, là đồ khô mốc bỏ, là sức của từng người trong đoàn bị bào mòn thêm một lớp.
Ngô Thiết Sơn ngồi ở rìa tấm ni lông, tay ông đặt lên túi muối bốn gói. Ông chờ phần lương thực nói xong mới lên tiếng về phần của mình.
- Muối còn bốn gói, sổ kho ghi rõ. Muối này không chỉ để nấu ăn đâu, trưởng đoàn biết rồi.
- Tôi biết. Muối giờ là thứ phải giữ như giữ thuốc cứu người.
- Giữ muối mà không hiểu vì sao nó cứ mất thì giữ cũng không được lâu.
Câu nói của người thợ săn rơi xuống giữa buổi kiểm kho, làm cả đoàn im lặng. Lâm Kiến Quốc hiểu ông đang nói tới điều gì. Chuỗi dấu chân ngược, tiếng cười với nhịp gõ vào cây rỗng và những gói muối biến mất đều quay quanh một câu hỏi mà đoàn chưa trả lời được.
Triệu Vân Anh là người phá vỡ sự im lặng ấy bằng giọng của một nhà nghiên cứu quen đặt vấn đề.
- Nữ nghiên cứu viên đề xuất đoàn đặt hạn rút ra rõ ràng ngay hôm nay.
- Đề xuất của nữ nghiên cứu viên là bao lâu?
- Ba ngày. Trong ba ngày phải tìm được đường ra, nếu không lương thực không còn đủ để tính tiếp.
Tôn Tú Lan gật đầu ngay, vì con số ba ngày khớp với tính toán của chị về nửa túi gạo. Chị nói thêm rằng tới ngày thứ tư, đoàn sẽ phải ăn cháo loãng cầm hơi, và tới ngày thứ năm thì không còn gì để nấu nữa.
Lâm Kiến Quốc suy nghĩ một lát rồi đồng ý với hạn ba ngày ấy. Ông yêu cầu Triệu Vân Anh ghi hạn rút ra vào sổ đoàn như một quyết định chính thức của cả đoàn.
- Ghi rõ, từ hôm nay đoàn ưu tiên tìm đường ra trong ba ngày. Mẫu vật chỉ giữ phần cốt lõi.
- Vậy phần mẫu lá yếu đã hỏng thì xử lý thế nào, trưởng đoàn?
- Ghi sổ là đã bỏ vì hỏng, rồi bỏ thật. Đoàn không mang theo thứ đã chết nữa.
Triệu Vân Anh mở hộp mẫu vật ra ngay tại chỗ kiểm kho. Cô lấy ra những mẫu lá đã vàng úa và mềm nhũn, đặt riêng lên một góc tấm ni lông. Phần mẫu cốt lõi còn xanh được cô gói lại cẩn thận bằng rêu mới, buộc chặt và đặt vào ngăn trong cùng của ba lô chuyên dụng.
Nhìn những mẫu lá bị bỏ lại trên tấm ni lông, Lâm Kiến Quốc thấy chuyến đi khoa học của mình thu hẹp dần như túi gạo kia. Nhưng ông cũng hiểu, giữ được người mới giữ được mẫu, và giữ được phần cốt lõi đã là một thắng lợi trong hoàn cảnh này.
- Hậu cần còn điều gì cần cả đoàn thống nhất nữa không?
- Còn chuyện nước. Nguồn gần trại đã đục, mỗi ngày phải cử người đi lấy nước sạch ở thượng nguồn.
- Việc lấy nước giao cho thành viên trẻ và tôi thay nhau. Nữ nghiên cứu viên ở lại giữ mẫu và ghi chép.
Ngô Thiết Sơn lúc này mới nói về phần đường đi của ba ngày tới. Ông cho rằng đoàn không nên tiếp tục mò mẫm theo triền thấp nữa, vì hướng đó đã chứng minh là chỉ dẫn vòng quanh vùng này. Muốn ra được, đoàn phải đi về phía triền hốc cây, tìm lối vòng qua suối ở phía bên kia vùng hoạt động của Sơn Tiêu.
- Thợ săn dẫn đường nói vậy không sợ đoàn phản đối sao? Hướng đó là hướng nguy hiểm nhất.
- Nguy hiểm mà có đường còn hơn an toàn mà chỉ đi vòng. Đoàn đã thử hướng an toàn rồi.
Không ai phản đối lời ông. Ngay cả Lâm Kiến Quốc cũng chỉ gật đầu, ghi nhận đề xuất ấy vào kế hoạch ba ngày. Sự thay đổi ấy diễn ra lặng lẽ, không cần một tuyên bố nào, nhưng cả đoàn đều nhận ra quyền định hướng thực tế đang dịch chuyển rõ rệt.
Buổi kiểm kho kết thúc bằng việc Tôn Tú Lan buộc lại nửa túi gạo bằng hai lớp dây. Chị treo túi gạo lên cành thấp gần lều của mình, còn túi muối vẫn treo ở cành cao như cũ. Hai thứ quan trọng nhất của đoàn giờ treo ở hai độ cao khác nhau, cùng đung đưa trong gió rừng ẩm.
- Hậu cần dặn thêm một câu cuối. Từ nay ai đói cũng không tự ý mở túi gạo ngoài bữa.
- Cả đoàn nghe rõ lời hậu cần. Ai vi phạm thì trưởng đoàn xử lý đầu tiên.
Trưa hôm đó, đoàn ăn bữa cơm lưng bát nấu từ nửa túi gạo còn lại. Cơm ít hơn, nhưng Tôn Tú Lan nấu khéo nên vẫn đủ ấm bụng cho một buổi chiều chuẩn bị đường đi mới. Lâm Kiến Quốc ăn chậm, nghĩ về câu nói của người thợ săn lúc kiểm kho.
Sau buổi kiểm kho, Lâm Kiến Quốc dành cả buổi chiều để ngồi với bản đồ giấy và sổ đoàn. Ông kẻ lại toàn bộ quãng đường đoàn đã đi từ khi lạc khỏi tuyến, đánh dấu từng nơi dựng trại và từng hiện tượng đã ghi nhận. Những dấu đánh dấu ấy, khi nối lại với nhau, tạo thành một vòng tròn méo mó quanh triền cây cổ thụ.
- Trưởng đoàn nhìn bản đồ này có thấy gì quen không?
- Thấy một vòng tròn. Đoàn mình chưa từng đi thẳng được quá nửa ngày.
- Vì sương, vì quặng sắt làm chệch la bàn, và vì có thứ cứ dẫn vòng quanh vùng này.
Triệu Vân Anh ngồi xuống bên cạnh, chỉ tay vào điểm đánh dấu hốc cây ở giữa vòng tròn méo mó ấy. Cô nói rằng mọi chuỗi dấu, mọi đợt tiếng cười và mọi lần mất mát đều nằm trên vành của vòng tròn này. Trung tâm của vòng tròn chính là nơi đoàn chưa từng đặt chân tới.
- Nữ nghiên cứu viên nói vậy là muốn đoàn đi thẳng vào trung tâm sao?
- Em chỉ nói về hình học của dữ liệu. Đi hay không là quyết của trưởng đoàn và thợ săn dẫn đường.
Chu Tiểu Phong mang về hai can nước sạch từ thượng nguồn, vai áo ướt đẫm và hơi thở dốc. Cậu đặt can xuống, nghe mọi người bàn về vòng tròn trên bản đồ thì đứng lại nghe hết. Cậu hỏi một câu rất thực tế, đúng với vai trò của người trẻ nhất đoàn.
- Thành viên trẻ chỉ hỏi một điều. Đi vào phía hốc cây thì mấy ngày tới ngủ ở đâu?
- Ngủ ở trại dựng dưới triền hốc cây nếu không kịp xuống suối. Thợ săn dẫn đường sẽ chọn đất.
Ngô Thiết Sơn trả lời câu hỏi ấy thay cho trưởng đoàn, và Lâm Kiến Quốc không phản đối. Ông gấp bản đồ lại, cất vào túi áo ngực và đứng dậy đi kiểm tra một vòng quanh trại trước khi trời tối.
Ông kiểm tra túi gạo treo ở cành thấp, kiểm tra túi muối ở cành cao và kiểm tra cả hộp mẫu cốt lõi trong ba lô của Triệu Vân Anh. Mọi thứ còn lại của đoàn đều ít ỏi, nhưng đều được giữ gìn cẩn thận hơn trước rất nhiều. Ông hiểu rằng từ nay, mỗi hạt gạo và mỗi gói muối đều phải được tính như tính mạng.
- Trưởng đoàn, hậu cần hỏi nhỏ một câu trước khi tối.
- Hậu cần cứ hỏi.
- Nếu ba ngày nữa không ra được, trưởng đoàn tính sao với nửa túi gạo này?
Lâm Kiến Quốc nhìn túi gạo đang đung đưa trên cành thấp, im lặng một lúc lâu rồi mới trả lời.
- Tới lúc đó tính tiếp bằng phần còn lại. Nhưng tôi sẽ không giấu đoàn một con số nào nữa.
Câu trả lời ấy không làm ai yên tâm hẳn, nhưng nó thật hơn mọi lời trấn an ông từng nói trong những ngày đầu lạc rừng. Tôn Tú Lan gật đầu, quay về lều của mình và bắt đầu chuẩn bị bữa tối ít ỏi cho cả đoàn.
Muốn ra được rừng phải biết vì sao Sơn Tiêu cứ quay lại trại. Câu nói ấy cứ trở đi trở lại trong đầu ông, như một câu hỏi chưa có lời đáp mà cả đoàn buộc phải trả lời trong ba ngày ngắn ngủi còn lại.