SƠN TIÊU ĐỘC CƯỚC NÚI NGA MI - Chương 42: Xếp Vòng Nứa Khô Quanh Bãi Trại
Mười bốn giờ ngày 27 tháng 5 năm 2028, bãi trại bờ suối cạn biến thành một công trường nhỏ và im lặng. Hơn một trăm hai mươi bó nứa khô đã được vác về từ…
Nội dung chương
Mười bốn giờ ngày 27 tháng 5 năm 2028, bãi trại bờ suối cạn biến thành một công trường nhỏ và im lặng. Hơn một trăm hai mươi bó nứa khô đã được vác về từ sáng, xếp dọc theo đường cọc mà Triệu Vân Anh cắm từ buổi trưa. Lâm Kiến Quốc đứng giữa trại, nhìn đường vòng khép kín quanh ba chiếc lều và bếp lửa, và hiểu rằng buổi chiều này sẽ quyết định gần như toàn bộ đêm nay.
Ngô Thiết Sơn bắt đầu xếp từ phía triền cây, chỗ đất cao và khô nhất của bãi trại. Ông đặt lớp nứa đầu tiên nằm sát mặt đất, các thân chồng gối lên nhau theo chiều vòng tròn. Lớp thứ hai ông xếp lệch đi nửa thân, để các đốt nứa so le nhau như những nấc thang nằm ngang. Chu Tiểu Phong đi theo sau ông, ôm từng bó nứa tới và đặt xuống đúng chỗ ông chỉ.
- Xếp sát vào, không để hở một gang tay nào. - Ông Sơn nói. - Vòng hở một chỗ là khói thoát một chỗ, tiếng nổ cũng đứt một chỗ. Nó chỉ cần một chỗ im là nó đứng lại nghe ngóng được.
Triệu Vân Anh đi vòng ngoài, tay cầm cuốn sổ và một đoạn dây đo bằng sải tay. Cô kiểm lại từng đoạn vòng vừa xếp, ghi số bó đã dùng và số bó còn lại vào sổ. Con số còn lại cứ nhỏ dần theo từng vòng cô đi qua, và đến đoạn thứ ba thì cả đoàn đều hiểu điều Ngô Thiết Sơn đã nói từ sáng. Số nứa gom được chỉ đủ cho một đêm nổ liên hoàn duy nhất, không có vòng thứ hai.
- Dùng hết bó cuối thì còn dư đúng ba bó. - Cô nói. - Ba bó này xếp vào đâu cũng không thành vòng mới được.
- Ba bó đó để ngay sau lưng tôi. - Ông Sơn đáp. - Đêm nay đoạn nào cháy chậm, tôi ném thêm vào. Ngoài ra không còn gì nữa, nên tay ai cũng phải chắc.
Tôn Tú Lan phụ trách phần tro trong buổi chiều xếp vòng. Chị trộn tro bếp đã sàng mịn với tro ngải cứu khô mà Ngô Thiết Sơn mang theo trong túi hành nghề suốt chuyến đi. Mùi ngải cứu khô hăng nhẹ bốc lên mỗi lần chị đảo tay trong thúng tro. Chị rắc tro thành một vệt đều lên lớp nứa trên cùng, rồi rắc thêm một vòng tro mỏng quanh các lều và quanh chỗ để hộp mẫu.
- Rắc đều tay thôi, đừng dồn một chỗ. - Ông Sơn dặn khi đi ngang qua. - Tro nhiều quá thì nứa khó bắt lửa, tro ít quá thì khói không đủ cay. Cứ như rắc muối vào nồi canh ngày xưa ấy, đều là được.
Câu nói vô tình nhắc tới muối làm Tôn Tú Lan khựng tay một nhịp rất ngắn. Chị ngẩng lên nhìn túi muối treo cao sau lều, thấy nó vẫn nguyên vẹn, rồi lại cúi xuống rắc tiếp. Gói muối cuối cùng không nằm trong vòng nứa này, cũng không thuộc về đêm nay. Nó thuộc về buổi sáng ngày kia, ở một phiến đá khô trước miệng hốc cây cổ thụ.
Lâm Kiến Quốc nhận phần việc nặng nhất còn lại, là kéo những bó nứa dài từ đống dự trữ ở bờ suối vào từng đoạn vòng còn thiếu. Ông làm việc trong im lặng, thỉnh thoảng dừng lại lau mồ hôi và nhìn đường vòng đang khép lại dần quanh trại. Mười lăm ngày trước, ở trạm kiểm lâm dưới chân núi, ông từng nghĩ thử thách lớn nhất của chuyến đi là sương mù và địa hình. Bây giờ ông biết thử thách lớn nhất là giữ cho năm con người tin vào một vòng nứa khô và một đống tro thảo mộc.
Đến khoảng mười sáu giờ, vòng nứa chỉ còn hở đúng một đoạn ở phía suối. Đoạn hở ấy không phải do thiếu nứa, mà là lối ra duy nhất Ngô Thiết Sơn đã định từ trước. Lối ra rộng vừa hai người đi lọt, dẫn thẳng xuống bờ suối cạn, nơi nền đá phẳng và không có cây chắn đường. Nếu đêm nay có chuyện ngoài dự tính, cả đoàn sẽ rút theo lối ấy, không ai được chạy về phía triền cây.
- Lối này là đường sống, cũng là chỗ yếu nhất của vòng. - Ông Sơn nói, và tự tay xếp hai bó nứa chéo nhau ở hai bên miệng lối. - Hai bó này đặt hờ thôi. Khi nào tôi nói rút, kéo một cái là lối mở. Khi tôi châm lửa, hai bó này châm sau cùng bằng lửa chuyền tay.
Chu Tiểu Phong học cách đặt hai bó nứa hờ ấy đến lần thứ ba mới đúng ý ông. Cậu kéo thử, thấy bó nứa trượt ra nhẹ nhàng mà không làm xô lệch đoạn vòng bên cạnh, mới gật đầu ghi nhớ. Cậu cất đoạn dây buộc thừa vào túi áo, kiểm tra lại đèn pin một lần nữa rồi tắt đi để dành pin cho đêm.
Khoảng mười bảy giờ ba mươi, vòng nứa khép kín hoàn toàn quanh bãi trại. Ngô Thiết Sơn đi một vòng chậm rãi từ trong ra ngoài, cúi xuống nhìn từng đoạn, thỉnh thoảng ấn nhẹ một thân nứa cho nó nằm sát xuống. Ông không khen một lời nào, nhưng khi quay lại giữa trại, ông gật đầu với Lâm Kiến Quốc một cái gật rất khẽ.
- Xong trước khi trời tối, như đã định. - Ông nói. - Từ giờ không ai bước qua vòng nữa, trừ khi tôi cho phép. Ai cần ra bờ suối lấy nước thì đi ngay bây giờ, đi theo lối hở, và về trước khi sương xuống.
Tôn Tú Lan và Chu Tiểu Phong tranh thủ chuyến ra suối cuối cùng của buổi chiều. Hai người mang về hai can nước đầy, đặt ngay cạnh bếp lửa trong vòng. Triệu Vân Anh kiểm tra lại hộp mẫu lan đất, chuyển nó vào giữa lều của mình, chỗ khô nhất và xa vòng nứa nhất trong trại. Lâm Kiến Quốc mở sổ giờ, ghi dòng chữ ngắn gọn mà cả đoàn đều chờ đợi từ sáng. Việc xếp vòng bắt đầu lúc mười bốn giờ và hoàn thành trọn vẹn trước khi trời tối.
Trước bữa tối, Ngô Thiết Sơn còn làm một việc mà ông nói là nhỏ nhưng không được bỏ qua. Ông lấy một ống tre ngắn đã hun khói từ lâu, gắp mấy viên than hồng từ bếp lửa bỏ vào trong, rồi bịt miệng ống bằng một nút lá ẩm. Ống than ấy là lửa mồi của cả đêm, thứ lửa không cháy thành ngọn nhưng cũng không tắt trong sương. Ông đặt ống than ngay sau lưng vị trí của mình, trên một phiến đá khô, và dặn không ai được mở nút lá ra khi chưa tới giờ.
- Lửa ngọn thì sương đè tắt. - Ông nói. - Than trong ống tre thì sương không làm gì được. Đêm nay mình không đánh diêm đến lần thứ hai đâu, nên giữ ống than này như giữ con mắt vậy.
Lâm Kiến Quốc được giao giữ ống than trong ca đầu tiên của buổi tối. Ông đặt nó cạnh chân mình, thỉnh thoảng nghiêng tai nghe tiếng than kêu rất khẽ bên trong ống. Việc giữ một thứ lửa nhỏ và kín đáo như vậy làm ông nhớ tới cách đoàn đã giữ hộp mẫu lan đất suốt mười lăm ngày qua. Những thứ quyết định sự sống còn trong rừng sâu hóa ra đều nhỏ, đều kín tiếng và đều dễ mất nếu người giữ lơ là một đêm.
Triệu Vân Anh chia vị trí canh trong trại bằng bốn phiến đá nhỏ đặt quanh bếp lửa. Mỗi người một vị trí, quay mặt ra một hướng khác nhau của vòng nứa, để không một đoạn vòng nào nằm ngoài tầm mắt của đoàn. Cô ghi sơ đồ vị trí vào sổ, kèm theo giờ đổi ca đã thống nhất từ buổi sáng. Người canh không cần nhìn thấy gì trong sương, chỉ cần nghe và báo lại bằng tiếng gọi theo vai thật khẽ.
Tôn Tú Lan treo lại túi muối lên một cành cao hơn trước khi trời tối hẳn. Chị buộc thêm một vòng dây nữa quanh miệng túi, kiểm tra nút buộc bằng cả hai tay rồi mới buông ra. Chị nói từ đêm mất muối nặng nhất tới nay, chị không còn tin vào một nút buộc duy nhất nào nữa. Chu Tiểu Phong đứng dưới giữ thang dây cho chị, ngẩng lên nhìn túi muối đung đưa rất nhẹ trong gió chiều mà không nói gì.
Cậu thanh niên ấy còn làm một việc riêng không ai giao. Cậu buộc lại dây giày của mình thật chặt, buộc cả ống quần vào cổ chân bằng dây vải, rồi làm y như vậy cho đôi giày dự phòng đặt cạnh ba lô. Cậu nói nếu nửa đêm phải rút theo lối suối, cậu không muốn vấp ngã chỉ vì một sợi dây giày tuột giữa đường. Ngô Thiết Sơn nghe thấy, gật đầu và bảo đó là kiểu chuẩn bị của người đã biết sợ rừng đúng cách.
Gió chiều đổi hướng một lần vào lúc gần mười tám giờ, thổi từ phía hốc cây xuống bãi trại. Ngô Thiết Sơn đứng yên giữa trại, quay mặt về hướng gió và hít một hơi dài qua mũi. Ông nói gió đêm nay đi đúng hướng có lợi cho đoàn, vì khói ngải cứu khi cháy sẽ bị đẩy ra ngoài vòng, về phía triền cây. Ông cũng nói ngay sau đó rằng gió trong rừng sương đổi hướng nhanh như trở bàn tay, nên không ai được lấy hướng gió chiều nay làm điều chắc chắn cho cả đêm.
Bữa tối cuối cùng trong vòng nứa được ăn sớm và rất lặng. Cơm nấu nhạt vì không ai nỡ xin thêm muối, nhưng không một người nào phàn nàn. Ngô Thiết Sơn ăn ít nhất, vì ông nói người canh lửa không nên ăn no, ăn no thì buồn ngủ và tay chậm. Ông uống nước suối, rồi đứng dậy đi kiểm tra vòng nứa thêm một lần nữa trong ánh sáng cuối ngày.
Sương bắt đầu đổ xuống bãi trại khi mặt trời khuất hẳn sau triền núi. Sương đi từ mặt suối cạn lên, trắng và chậm, nuốt dần bờ đá, rồi nuốt tới chân vòng nứa. Lâm Kiến Quốc nhìn vòng nứa khô hiện ra mờ dần trong sương mà thấy lòng mình yên một cách kỳ lạ. Mọi thứ có thể chuẩn bị, đoàn đã chuẩn bị xong hết trong ngày hôm nay. Phần còn lại của đêm nay không nằm trong tay họ nữa, mà nằm ở tiếng cười sẽ vang lên lúc nào ngoài kia, và ở một sinh linh một chân đang mang trên sườn mình một vết thương cũ của con người.