TÂY SƠN _ NAM THIÊN NHẤT ĐẾ - Chương 14: NGỌA LONG CẤT TIẾNG - TAM SÁCH TRỊ QUỐC VÀ QUẢ ĐỊA CẦU

Bên ngoài, cái nắng gay gắt của vùng sơn cước vẫn đang thiêu đốt mặt đất, nhưng bên trong lán chỉ huy, không khí lại lạnh lẽo một cách kỳ lạ. Trần Phong…

Nội dung chương

Bên ngoài, cái nắng gay gắt của vùng sơn cước vẫn đang thiêu đốt mặt đất, nhưng bên trong lán chỉ huy, không khí lại lạnh lẽo một cách kỳ lạ.

Trần Phong ngồi ở vị trí chủ tọa. Hai bên là Nguyễn Nhạc và Nguyễn Lữ. Đối diện họ, ngồi trên chiếc ghế tre đơn sơ, là Trần Văn Kỷ - gã thư sinh "điên" vừa náo loạn cổng trại.

Trên bàn, một ấm trà Shan Tuyết cổ thụ đang bốc khói nghi ngút, tỏa hương thơm ngát. Trần Phong đích thân rót trà. Động tác của hắn khoan thai, điềm tĩnh, không hề có vẻ nôn nóng của một kẻ đang gặp khủng hoảng.

Trần Văn Kỷ đón lấy chén trà, đưa lên mũi ngửi, gật gù: - Trà ngon. Nước suối đầu nguồn, lửa than gỗ sồi, người pha tâm tĩnh. Tiếc là uống xong chén trà này, không biết Tướng quân còn giữ được cái đầu lạnh này không.

Tiên sinh cứ nói. - Phong mỉm cười - Thuốc đắng giã tật. Tôi đang đợi liều thuốc của tiên sinh đây.

Trần Văn Kỷ đặt chén trà xuống, ánh mắt sắc sảo quét qua ba anh em Tây Sơn một lượt, rồi dừng lại ở Trần Phong.

Tướng quân Hồ Thơm. Ngài có biết tại sao tôi gọi nơi này là "Chuồng lợn" không?

Nguyễn Nhạc cau mày, định lên tiếng nhưng bị Phong ra hiệu im lặng.

Bởi vì ngài đang nuôi người như nuôi lợn. - Kỷ nói thẳng, giọng đanh thép - Ngài cho họ ăn (gạo cứu tế), cho họ chỗ ngủ (lều bạt), nhưng ngài tước đi của họ cái quan trọng nhất của con người: Trách nhiệm và Tôn ti. - Một đám đông không có tôn ti là một bầy thú. Một bầy thú được cho ăn no sẽ sinh ra lười biếng và cắn xé lẫn nhau. Ngài nghĩ ngài đang làm phúc? Không, ngài đang gieo mầm tai họa.

Trần Phong gật đầu: - Tiên sinh nói đúng. Tôi đã nhận ra điều đó sáng nay khi thấy họ đánh nhau vì gáo nước.

Nhận ra là một chuyện. Sửa được hay không là chuyện khác. - Kỷ phe phẩy cái quạt rách - Ngài viết Hịch rất hay. "Khế ước xã hội", "Quyền tư hữu"... nghe rất lạ tai, rất sướng. Nhưng thưa Tướng quân, Lý tưởng mà không có Thể chế thì chỉ là lâu đài trên cát. - Ngài hứa chia ruộng, nhưng ai chia? Chia thế nào? - Ngài hứa bảo vệ, nhưng lấy luật nào để xử kẻ trộm? - Ngài hứa xóa thuế, nhưng không có thuế thì lấy gì nuôi bộ máy để bảo vệ cái quyền "không đóng thuế" đó?

Trần Văn Kỷ đứng dậy, đi lại trong lán, giọng nói càng lúc càng gay gắt: - Ngài đang dùng tư duy của một Hiệp Khách để làm việc của một Đế Vương. Hiệp khách thấy chuyện bất bình thì rút kiếm, xong việc thì bỏ đi. Còn Đế vương rút kiếm là để thiết lập Trật tự. - Hiện tại, Tây Sơn chỉ có "Phá" (đánh quan, cướp kho), chưa có "Xây". Nếu cứ đà này, chỉ một tháng nữa, khi gạo hết, lòng người ly tán, ngài sẽ chết không phải dưới tay Trương Phúc Loan, mà dưới tay chính những người dân ngài đang cưu mang!

Cả căn lán im phăng phắc. Nguyễn Lữ toát mồ hôi hột vì những lời nói trúng tim đen. Nguyễn Nhạc thì há hốc mồm, lần đầu tiên thấy có kẻ dám mắng em trai mình tơi tả như vậy mà nghe lại... quá hợp lý.

Trần Phong vẫn giữ nụ cười trên môi. Hắn nhìn Trần Văn Kỷ với ánh mắt tán thưởng. Đây chính là người hắn cần. Một người dám nhìn thẳng vào sự thật trần trụi.

Tiên sinh mắng rất hay. - Phong vỗ tay - Vậy, nếu tiên sinh là tôi, tiên sinh sẽ làm gì?

Trần Văn Kỷ dừng lại, quay người đối diện với Phong. Thần thái ngạo nghễ biến mất, thay vào đó là sự nghiêm túc của một mưu sĩ đại tài. Ông giơ ba ngón tay lên.

Tôi có Tam Sách (Ba kế sách), có thể biến cái "Chuồng lợn" này thành một "Pháo đài" trong vòng 3 ngày.

Kế thứ nhất là lập hộ tịch để kiểm soát con người. Ngay lập tức ngừng phát chẩn vô tội vạ, buộc tất cả năm ngàn dân phải khai báo tên tuổi, quê quán, rồi chia thành các Ngũ, Giáp, Làng. Chọn người có uy tín làm Trưởng Giáp, Trưởng Làng; quan trên chỉ làm việc qua họ. Một người làm bậy thì cả Ngũ chịu phạt, một người có công thì cả Giáp được thưởng. Như vậy đám đông hỗn loạn mới thành mạng lưới có tổ chức, gián điệp muốn trà trộn cũng bị hàng xóm soi ra.

Kế thứ hai là quân điền thực dụng để tổ chức sản xuất. Ngài đã hứa chia ruộng thì phải có ruộng mà chia, mà ruộng không tự mọc ra từ miệng hô khẩu hiệu. Thanh niên trai tráng muốn có ruộng phải tự khai hoang. Tây Sơn quy hoạch đất hoang quanh thung lũng, cấp nông cụ từ xưởng rèn, cấp hạt giống, ai khai được bao nhiêu thì đất ấy thuộc về người đó, có giấy chứng nhận đóng dấu đỏ. Trong lúc chờ mùa gặt, họ phải đào hào, xây tường, làm gạch để đổi lấy gạo ăn hằng ngày. Người ăn bám sẽ bị ép thành người lao động, lương thực dài hạn mới có đường sống.

Kế thứ ba là nghiêm luật để lập kỷ cương. Tây Sơn phải soạn ngay một bản Luật Hình sơ giản, không rườm rà như luật triều đình, chỉ mười điều ngắn gọn đủ khiến người ta nhớ và sợ: trộm cắp thì chặt ngón tay, giết người thì xử tử, gian dâm đánh năm mươi roi, gây rối trật tự thì bắt lao động khổ sai mười ngày. Đội thi hành án phải xử công khai ngay tại chợ. Máu của tội phạm sẽ làm nguội những cái đầu nóng. Thời loạn muốn dựng chính khí, trước hết phải có sát khí đè tà khí.

Trần Văn Kỷ nói xong, gấp quạt lại, nhìn Trần Phong đầy thách thức: - Tam Sách này tuy đơn giản, nhưng là thuốc đắng dã tật. Nó tàn nhẫn, nó thực dụng, không "nhân nghĩa" viển vông như tờ Hịch của ngài. Tướng quân có dám dùng không?

Nguyễn Nhạc nghe xong thì gật đầu lia lịa: - Hay! Hay quá! Nhất là cái vụ "Làm mới có ăn" và "Chặt ngón tay". Tôi thích! Phải thế bọn nó mới sợ!

Nguyễn Lữ thì hơi băn khoăn: - Nhưng liệu có khắc nghiệt quá không? Chúng ta vừa hứa "thương dân" mà...

Thương dân không có nghĩa là nuông chiều dân. - Kỷ đáp - Muốn cứu người chết đuối thì phải túm tóc lôi lên, đau một chút nhưng sống.

Trần Phong im lặng suy nghĩ. Tam Sách của Trần Văn Kỷ rất xuất sắc. Nó mang đậm tư duy Pháp Trị (Legalism) và kinh nghiệm quản lý hành chính thời phong kiến. Nó giải quyết triệt để vấn đề hỗn loạn hiện tại.

Nhưng... nó vẫn thiếu một một điều. Nó vẫn là tư duy của đời này. Nó ổn định trật tự, nhưng chưa tạo ra sự "Bứt phá".

Trần Phong đứng dậy, đi đến bên một chiếc hòm gỗ lớn ở góc lán. - Tiên sinh Kỷ. Tam Sách của ngài rất tuyệt. Tôi xin nhận và sẽ cho thi hành ngay. - Tuy nhiên... - Phong mỉm cười bí hiểm - ...tầm nhìn của ngài vẫn còn hạn hẹp trong cái thung lũng này, trong cái nước Đại Việt này.

Hạn hẹp? - Trần Văn Kỷ nhíu mày, tự ái nổi lên - Tại hạ tuy ở ẩn nhưng đọc đủ sách Thánh hiền, thông kim bác cổ. Ngài bảo ta hạn hẹp chỗ nào?

Sách Thánh hiền dạy ngài cách trị nước, nhưng không dạy ngài biết thế giới này rộng bao nhiêu. - Ngài nghĩ Đại Việt là trung tâm? Trung Quốc là thiên hạ?

Trần Phong mở nắp hòm gỗ. Hắn lôi ra một vật thể hình cầu, được làm bằng gỗ mít, vẽ chi chít những hình thù kỳ lạ bằng sơn màu. Đó là Quả Địa Cầu (do Phong tự chế dựa trên ký ức).

Hắn đặt quả cầu lên bàn, xoay một vòng.

Đây là Thiên Hạ.

Trần Văn Kỷ, Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ đều sững sờ nhìn vật thể lạ.

Cái... cái gì thế này? - Kỷ lắp bắp - Tại sao đất lại hình tròn? Chẳng phải trời tròn đất vuông sao?

Đó là sai lầm lớn nhất của cổ nhân. - Phong chỉ vào quả cầu - Trái đất hình cầu, quay quanh mặt trời. - Hãy nhìn đây. - Ngón tay Phong chỉ vào một chấm nhỏ xíu màu đỏ - Đây là Đại Việt. - Còn đây là Trung Hoa (Đại Thanh). - Và đây... - Phong chỉ vào những mảng màu rộng lớn ở phía Tây - ...là Châu Âu. Là Anh, Pháp, Bồ Đào Nha, Hà Lan.

Trần Phong bắt đầu bài thuyết giảng "Địa chính trị" đầu tiên trong lịch sử Đại Việt. - Tiên sinh Kỷ, ngài có biết tại sao tàu của bọn Tây Dương (như cái tàu chúng ta đánh chìm ở Gia Định) lại to lớn và bắn xa thế không? - Bởi vì ở bên kia bán cầu, họ đang làm một cuộc Cách mạng. Họ dùng Khoa học, dùng Máy móc để thay thế sức người. Họ đi khắp thế giới để buôn bán và xâm chiếm thuộc địa. - Tam Sách của ngài giúp ta ổn định nội bộ. Nhưng để chống lại được những con "cá mập" phương Tây đang dòm ngó ngoài biển Đông, và cả con "rồng già" phương Bắc, chúng ta cần nhiều hơn thế.

Trần Phong nhìn thẳng vào mắt Trần Văn Kỷ, ánh mắt rực lửa tham vọng: - Tôi không chỉ muốn làm Vua một cõi. - Tôi muốn xây dựng một Đế Chế Công Nghiệp. - Tôi muốn bổ sung vào Tam Sách của ngài một Sách thứ tư: CÔNG THƯƠNG HÓA.

Công Thương Hóa? - Kỷ ngơ ngác trước từ ngữ lạ lẫm.

Phải. - Phong giải thích - Chúng ta không chỉ bắt dân khai hoang trồng lúa. - Tôi sẽ quy hoạch lại trại này theo mô hình Đô Thị. + Khu A: Nông nghiệp (Trồng lúa, ngô). + Khu B: Công nghiệp (Xưởng rèn, Xưởng in, Xưởng dệt, Xưởng gốm). + Khu C: Thương mại (Chợ đầu mối). - Tôi sẽ không chỉ "quản lý con người" như ngài nói. Tôi sẽ "chuyên môn hóa" họ. Người giỏi rèn thì chỉ rèn, không đi cày. Người giỏi buôn thì chỉ buôn. - Chúng ta sẽ sản xuất hàng hóa (Vôi, Giấy, Vải, Sắt) bán ngược lại cho vùng địch chiếm đóng để thu Bạc về. Dùng Bạc đó mua vũ khí hiện đại. - Lấy Kinh tế nuôi Chiến tranh. Lấy Khoa học làm nền tảng.

Trần Văn Kỷ đứng chết lặng. Đầu óc ông quay cuồng. Những kiến thức Nho giáo về "Trọng nông ức thương", về "Sĩ Nông Công Thương" đang bị lời nói của vị tướng trẻ này đập tan tành. Ông nhìn vào Quả Địa Cầu. Ông thấy Đại Việt nhỏ bé như một hạt vừng. Và ông thấy cái tầm nhìn của Trần Phong bao trùm cả hạt vừng đó, vươn ra tận biển lớn.

Ông cảm thấy mình như một con ếch vừa được lôi ra khỏi đáy giếng. Ánh sáng chói lòa khiến ông choáng váng, nhưng cũng đầy mê hoặc.

Tướng quân... - Giọng Kỷ run rẩy, không còn vẻ kiêu ngạo nữa - Ngài... ngài học những thứ này ở đâu?

Ở một nơi rất xa. - Phong đáp, giọng trầm buồn - Một nơi mà con người đã bay lên mặt trăng, nói chuyện với nhau cách vạn dặm. Tôi mang những kiến thức đó về đây, để giúp dân tộc này không bị nghiền nát bởi bánh xe lịch sử.

Trần Phong tiến lại gần, đặt tay lên vai Trần Văn Kỷ: - Tiên sinh. Tôi có Sức mạnh (Súng đạn). Tôi có Tầm nhìn (Khoa học). Nhưng tôi thiếu một đôi tay khéo léo để sắp xếp mọi thứ ngăn nắp. - Tam Sách của ngài là nền tảng. Tầm nhìn của tôi là mái nhà. - Ngài có muốn cùng tôi xây dựng ngôi nhà này không? Không phải để làm Vua, mà để làm cho chấm đỏ nhỏ xíu trên quả cầu này trở nên rực rỡ nhất?

Trần Văn Kỷ nhìn sâu vào mắt Trần Phong. Ông thấy trong đó không chỉ có tham vọng bá vương, mà còn có một nỗi cô đơn của kẻ đi trước thời đại. Một sự xúc động mãnh liệt dâng trào trong lòng vị sĩ phu già. Cả đời ông đi tìm Minh Chủ. Ông tưởng Minh Chủ chỉ cần có Đức, có Tài. Nhưng người trước mặt ông còn có cả "Thiên Nhãn".

Trần Văn Kỷ lùi lại ba bước. Chỉnh đốn trang phục. Rồi từ từ quỳ xuống, dập đầu sát đất.

Tại hạ Trần Văn Kỷ, kẻ ếch ngồi đáy giếng, nay được Tướng quân khai sáng, xin nguyện dốc hết tâm sức tàn này để phò tá. - Từ nay, mạng sống của Kỷ là của Tây Sơn. Trí tuệ của Kỷ là của Đại Việt. - Xin Tướng quân nhận của thần một lạy!

Nguyễn Nhạc và Nguyễn Lữ đứng bên cạnh cũng xúc động không nói nên lời. Họ biết, Tây Sơn vừa có được một báu vật vô giá.

Trần Phong vội vàng đỡ Kỷ dậy: - Tiên sinh đừng làm thế. Chúng ta là đồng chí (người cùng chí hướng). - Từ nay, tôi phong ngài làm Quân Sư (Trung Thư Lệnh). Tất cả mọi việc hành chính, dân sự, luật pháp, bổ nhiệm quan lại... tôi giao toàn quyền cho ngài. - Hãy dùng cái "Tam Sách" và cây quạt của ngài để quét sạch cái "Chuồng lợn" này đi.

Ngay sau đó. Triển khai hành động.

Trần Văn Kỷ không hổ danh là người làm việc sấm sét. Ngay khi nhận ấn kiếm từ tay Trần Phong, ông lập tức thay đổi thái độ. Không còn là gã điên, không còn là kẻ quỳ lạy. Ông trở thành một nhà quản lý lạnh lùng và quyết đoán.

Ông bước ra khỏi lán, đứng lên bục cao, vẫy cái quạt rách (mà giờ đây trong mắt mọi người nó như cây quạt của Khổng Minh):

Truyền lệnh của Tướng quân! - Tất cả mọi người, già trẻ lớn bé, tập trung tại bãi đất trống! Ai vắng mặt cắt cơm 3 ngày! - Đội Ảnh Vệ đâu? Mang giấy bút ra đây! - Đội Hỏa Thần Doanh đâu? Cắm cọc, chăng dây chia lô đất cho ta!

Cải tổ thần tốc.

Dưới sự chỉ đạo của Quân sư Kỷ và sự hỗ trợ vũ lực của Võ Văn Dũng, sự hỗn loạn biến mất một cách thần kỳ.

Sàng lọc: 5.000 người được xếp thành từng hàng rồng rắn. Mỗi người đi qua một bàn đăng ký. - "Tên gì? Quê đâu? Biết làm nghề gì?" - "Biết rèn? Sang Khu B!" - "Biết làm ruộng? Sang Khu A!" - "Biết chữ? Đứng sang một bên làm thư ký!" - "Không biết làm gì? Cầm cuốc đi đào hào!"

Chia tổ: Những người cùng làng được xếp vào một khu (để dễ quản lý), nhưng Tổ trưởng lại là người làng khác (để tránh bao che). Chế độ "Ngũ gia liên bảo" được kích hoạt. - "Nghe đây! Thằng bên cạnh mày mà ăn trộm, cả tổ mày nhịn đói! Liệu mà nhìn nhau!"

Luật pháp: Mười điều "Quân Luật Tây Sơn" được in ra (nhờ máy in thạch bản) và dán khắp nơi. Ngay chiều hôm đó, một gã lưu manh định giở trò móc túi một bà cụ đã bị bắt tại trận. Trần Văn Kỷ không cần hỏi nhiều. - Theo luật điều 3. Chặt một ngón tay. Phập! Tiếng thét vang lên. Ngón tay rơi xuống đất. Máu chảy. Cả trại im phăng phắc. Những kẻ có ý đồ xấu sợ vỡ mật, thu mình lại ngay lập tức.

Quy hoạch: Trần Phong đưa bản đồ quy hoạch cho Kỷ. Những con đường thẳng tắp được vạch ra. Khu vệ sinh tập trung được đào ở cuối hướng gió, rắc vôi bột khử trùng (theo chỉ dẫn hóa học của Phong). Khu nhà bếp tập trung được dựng lên, khói bếp bay nghi ngút nhưng có trật tự.

Hoàng hôn buông xuống.

Chỉ trong vòng 6 tiếng đồng hồ, trại Tây Sơn đã lột xác. Không còn cảnh chen lấn xô đẩy. Những dãy lều được dựng thẳng hàng tăm tắp. Người dân ngồi theo từng tổ, ăn uống trật tự. Tiếng ồn ào hỗn loạn được thay thế bằng tiếng điểm danh, tiếng phân công lao động cho ngày mai.

Trần Phong và Trần Văn Kỷ đứng trên đài quan sát, nhìn xuống thành quả của mình.

Tiên sinh quả là kỳ tài. - Phong khen ngợi thật lòng - Tôi có thể đánh bại 10 vạn quân, nhưng không thể xếp hàng cho 5.000 người nhanh như ngài được.

Trần Văn Kỷ phe phẩy quạt, mỉm cười mãn nguyện nhưng ánh mắt vẫn đầy lo toan: - Tạm thời ổn định cái "Vỏ". Nhưng cái "Ruột" (Lương thực) thì vẫn lo lắm. - Mai tôi sẽ cho triển khai kế hoạch "Khai hoang thần tốc". Nhưng lúa không thể mọc sau một đêm. Chúng ta vẫn cần tiền để mua gạo cầm cự trong 3 tháng tới.

Tiền à? - Trần Phong nhìn về phía xa, nơi dòng sông Côn chảy về đồng bằng trù phú - Đừng lo. Khi "Bộ máy" này đã chạy trơn tru, nó sẽ tự đẻ ra tiền. - Chúng ta sẽ không đi cướp nữa. Chúng ta sẽ đi "Buôn". - Ngày mai, tôi sẽ giới thiệu cho ngài một sản phẩm mới từ Thần Binh Phường. Một thứ sẽ khiến đám thương nhân người Hoa ở Chợ Lớn phải mang cả xe bạc lên đây để đổi.

Là thứ gì?

Thủy Tinh (Kính trong suốt) và Xà Phòng.

Trần Phong mỉm cười bí hiểm. Khoa học không chỉ để giết người. Khoa học là để làm giàu. Và với sự giúp sức của Trần Văn Kỷ lo hậu phương, Trần Phong rảnh tay để kích hoạt giai đoạn tiếp theo của kế hoạch: CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP.

Chào bạn, đây là nội dung Chương 82: Thiên La Địa Võng.

Chương này tập trung vào sự phối hợp đồng đội (Teamwork) và khả năng ứng biến trong tình huống ngàn cân treo sợi tóc. Tôi đã tuân thủ nghiêm ngặt dàn ý, không gộp chương và duy trì độ dài cũng như giọng văn kịch tính.

Dưới đây là nội dung Chương 15 của tiểu thuyết "Tây Sơn: Nam Thiên Nhất Đế".

Chương này tập trung vào khía cạnh "Cách mạng Công nghiệp nhẹ". Nhịp truyện sẽ chậm lại một chút ở các phân đoạn miêu tả quy trình chế tạo để làm nổi bật sự chênh lệch về trình độ khoa học, sau đó bùng nổ cảm xúc ở đoạn cuối khi sản phẩm ra đời.

Chương khác

Xem thêm