THẦN NGƯ CÁ HÔ Ở VÀM NAO - Chương 10: Giấy Nợ Và Tiền Thuốc Của Bà Năm

Sáng mùng mười tháng mười, Đạt về nhà cha mẹ sớm hơn thường lệ, tay cầm một xấp giấy tờ bọc trong túi ni lông để tránh nước tràn ngoài sân. Anh bước vào…

Nội dung chương

Sáng mùng mười tháng mười, Đạt về nhà cha mẹ sớm hơn thường lệ, tay cầm một xấp giấy tờ bọc trong túi ni lông để tránh nước tràn ngoài sân. Anh bước vào nhà với vẻ mặt của người đã mất ngủ mấy đêm liền vì tính toán. Bà Năm đang ngồi ở nhà sau, xoa dầu gió vào hai đầu gối, căn bệnh khớp của bà trở trời theo mùa nước, cứ nước lên là gối đau, đêm ngủ không yên giấc. Ông Thọ ngồi ở bàn giữa, đang uống trà, thấy con trai đặt xấp giấy lên bàn thì ông biết ngay nhà mình sắp phải nghe một chuyện không vui, chuyện mà Đạt đã giữ trong lòng từ hôm hai cha con ngồi ở bến cá cuối tháng chín.

- Ba, má, con phải nói rõ chuyện tiền bạc của nhà mình bữa nay. - Đạt mở đầu, anh trải từng tờ giấy ra bàn, giọng anh cố giữ bình tĩnh. - Con giữ sổ chi của xưởng và của nhà, con tính đi tính lại mấy đêm rồi, không nói rõ thì tới cuối mùa nước là mình hụt hơi thiệt.

Tờ giấy đầu tiên anh trải ra là giấy nợ tiền gỗ đóng ghe. Xưởng ghe của Đạt mua gỗ sao và gỗ tràm của một vựa gỗ trên huyện theo kiểu trả chậm, mỗi mùa lấy gỗ một đợt, cuối mùa thanh toán một lần. Mùa này giá gỗ lên, mà việc đóng ghe trong vùng lại chậm, hai chiếc ghe đặt đóng từ đầu năm tới giờ chủ ghe mới trả được một nửa tiền công. Số tiền nợ vựa gỗ, ghi rõ ràng bằng chữ và bằng số trong giấy có đóng dấu của vựa, đã lên tới một khoản mà cả nhà nghe xong đều im lặng. Đạt nói vựa gỗ đã nhắc khéo hai lần, tới cuối tháng này mà không trả được một phần đáng kể, họ sẽ ngưng cấp gỗ. Xưởng sẽ phải đóng cửa giữa mùa nước, thợ trong xưởng sẽ tản đi hết, gây dựng lại được một xưởng như vậy phải mất nhiều năm.

Tờ giấy thứ hai là đơn thuốc của bà Năm. Bà đi khám ở bệnh viện huyện hồi đầu tháng, bác sĩ kê một đợt thuốc dài ngày cho bệnh khớp và huyết áp, dặn uống đều, không được bỏ, và tới cuối tháng phải tái khám, chụp lại khớp gối để coi có cần can thiệp gì thêm không. Tiền thuốc mỗi đợt không quá lớn nếu đứng một mình, nhưng cộng với tiền tái khám, tiền xe đi lại, và nhất là cộng với khoản nợ tiền gỗ đang treo trên đầu xưởng ghe. Nó làm cho tổng số tiền gia đình cần trong tháng này vượt xa số tiền cả nhà đang có trong tay. Đạt nói anh đã tính hết cách: tiền công hai chiếc ghe chưa thu đủ, tiền để dành của hai vợ chồng anh đã dốc gần hết vào đợt gỗ đầu mùa. Còn tiền tiết kiệm của ông bà thì ông Thọ giữ cho việc ma chay sau này, anh không muốn động vào.

Bà Năm nghe con trai trình bày, tay bà ngừng xoa gối, mắt bà nhìn tờ đơn thuốc của chính mình trên bàn như nhìn một món nợ bà mang tới cho cả nhà. Bà nói khẽ rằng hay là bà bỏ đợt thuốc này, khớp đau thì xoa dầu chịu đựng qua mùa nước cũng được, già rồi, đau một chút không chết ai. Ông Thọ nghe vợ nói, ông đặt chén trà xuống bàn mạnh hơn thường lệ một chút.

- Bà nói vậy là nói bậy. - Ông nói, giọng ông nghiêm. - Thuốc bác sĩ kê thì phải uống đủ. Bỏ thuốc, bệnh nặng lên, nằm một chỗ, còn tốn kém gấp mấy lần. Tiền bạc là chuyện của người còn khỏe lo, bà không được tính chuyện bỏ thuốc để đỡ tiền cho nhà này.

Đạt gật đầu đồng ý với cha, anh nói anh cũng không để má bỏ thuốc, anh chỉ trình bày hết các con số để cả nhà cùng biết tình hình thật, rồi cùng tính. Anh nói xưởng ghe nếu cầm cự được qua tháng này, tới tháng sau có thêm một mối đóng ghe sửa lớn từ bến trên, tiền sẽ đỡ hơn. Cái khó là khoảng hụt ngay trong tháng này, đúng vào lúc mùa nước nổi mới bắt đầu, lúc nhà nào ở xóm Bờ Sông cũng cần tiền mặt trong tay. Anh chưa nói ra một giải pháp nào cụ thể, vì chính anh cũng chưa tìm ra, và sự im lặng của ba người quanh chiếc bàn giữa nhà sáng hôm đó nặng nề hơn mọi lời than thở.

Đúng lúc ấy, từ ngoài sân có tiếng dép lẹp xẹp trên nước tràn và tiếng gọi lớn của một người đàn ông. Lê Văn Hùng, chủ ghe cào sắt, đang đứng ở đầu sân nhà ông Thọ, tay xách một giỏ trái cây, cười nói rằng hắn đi ngang xóm, ghé thăm ông Thọ và hỏi thăm sức khỏe bà Năm. Hắn vào nhà, chào hỏi lễ phép, đặt giỏ trái cây lên bàn, ngồi xuống chiếc ghế Đạt kéo ra cho hắn theo phép tiếp khách, dù trong lòng Đạt không hề muốn người này có mặt trong buổi sáng gia đình đang bàn chuyện nợ nần.

Hùng ngồi chơi một lúc, nói vài câu chuyện phiếm về mùa nước, về giá cá, về chiếc ghe của hắn đang chờ thêm thợ giỏi để chạy những chuyến lớn. Rồi, như vô tình, hắn nói một câu mà cả ba người trong nhà đều nghe rõ là không hề vô tình chút nào.

- Ghe cào của tui đang thiếu một hoa tiêu rành vực Vàm Nao. - Hùng nói, mắt hắn nhìn thẳng ông Thọ. - Người thường chỉ đường ngoài rìa thì nhiều, chớ người thuộc lòng đường nước đáy vực, biết miệng xoáy mở lúc nào, biết cá tụ ở đâu trong đêm nước lớn, thì cả vùng này chỉ có một mình ông Thọ. Tui nói thiệt tình: ông chịu lên ghe tui làm hoa tiêu vài chuyến trong mùa này, tiền công tui trả cao, cao hơn bất cứ hoa tiêu nào ở vùng này, trả trước một phần bằng tiền mặt ngay khi ông gật đầu. Ông lớn tuổi, chỉ cần ngồi mũi ghe chỉ đường nước, không phải kéo lưới, không phải làm việc nặng, có thợ trẻ lo hết.

Trong nhà im phăng phắc sau câu nói đó. Bà Năm nhìn chồng, Đạt nhìn cha, còn ông Thọ nhìn ra ngoài sân, nơi nước tràn đang ánh nắng sáng. Ông biết Hùng không tình cờ ghé thăm. Tin gia đình ông thiếu tiền, tin xưởng ghe của Đạt nợ tiền gỗ, những tin như vậy ở một xóm nhỏ ven sông lan đi rất nhanh qua các bến. Các chợ, các quán nước, và một người làm ăn như Hùng chắc chắn đã nghe được, nghe rõ, và chọn đúng buổi sáng hôm nay để tới đặt vấn đề. Lời mời của hắn, đặt cạnh xấp giấy nợ và đơn thuốc còn đang trải trên bàn, nặng hơn bất cứ lời mời nào trong mùa nước này, vì nó đánh đúng vào chỗ cả nhà đang yếu nhất.

- Tôi đã nói ở bến hôm ghe cậu về rồi, tôi giải nghệ. - Ông Thọ đáp chậm rãi, từng chữ một. - Tôi không lên ghe cào, không làm hoa tiêu cho ai đi vào vực nữa. Cậu tìm người khác đi.

- Ông suy nghĩ thêm, đừng trả lời vội. - Hùng cười, hắn đứng dậy, không hề tỏ vẻ bị từ chối làm phật lòng. - Mùa nước còn dài, ghe tui còn ở bến này lâu. Khi nào ông đổi ý, ông cứ cho người ra bến nhắn một tiếng, lời của tui giữ nguyên, tiền công giữ nguyên. Thôi tui về, chúc bà Năm mau khỏe, chúc xưởng ghe của anh Đạt qua được mùa này suôn sẻ.

Hắn chào cả nhà rồi ra về, tiếng dép của hắn xa dần trên mặt sân ngập nước. Câu chúc cuối cùng của hắn, chúc xưởng ghe qua được mùa này suôn sẻ, rơi vào tai Đạt như một lời nhắc nhở cố ý rằng hắn biết hết, biết rõ nhà này đang kẹt ở đâu, đang cần gì, và đang yếu tới mức nào.

Ba người trong nhà ngồi lại quanh chiếc bàn, xấp giấy nợ và đơn thuốc vẫn còn trải nguyên ở đó, bên cạnh giỏ trái cây của Hùng vừa để lại, một hình ảnh tương phản làm ông Thọ thấy nhói trong lòng. Đạt lên tiếng trước, giọng anh dứt khoát: dù nhà có kẹt tới đâu, anh cũng không muốn cha nhận lời của Hùng, vì anh đã nghe cha kể hết lời nguyền. Đã thấy dàn lưới thép của chiếc ghe đó, anh thà đóng cửa xưởng một thời gian rồi gây dựng lại còn hơn để cha mình quay lại vực sâu trên một chiếc ghe cào sắt. Bà Năm cũng nói bà thà uống thuốc ít lại một chút còn hơn thấy chồng bước lên chiếc ghe mà chỉ nhìn thôi bà đã thấy bất an từ hôm nó mới về bến.

Ông Thọ nghe vợ con nói, ông gật đầu, ông nói cả nhà cứ yên tâm, ông đã từ chối rồi, chuyện đó xong rồi, giờ chỉ lo tính cách trả nợ dần cho vựa gỗ và lo tiền thuốc cho bà Năm bằng những mối việc khác trong xóm. Đạt trước khi về xưởng còn cẩn thận xếp lại từng tờ giấy, bỏ vào túi ni lông, dặn cha rằng giấy nợ anh sẽ giữ ở xưởng, đơn thuốc anh giữ một bản, bản còn lại để ở nhà cho má tiện coi ngày tái khám. Anh nói nhà mình khó thiệt, nhưng khó tới đâu cũng còn đường tính, vì xưởng ghe còn thợ, còn mối, còn uy tín với vựa gỗ bao nhiêu năm nay, không phải một sớm một chiều mà sụp được. Ông Thọ nghe con nói, thấy lòng nhẹ đi một phần, vì ít ra con trai ông vẫn giữ được sự bình tĩnh của người chủ xưởng, không hoảng, không tính chuyện liều. Ông dặn Đạt về xưởng lo việc, đừng vì chuyện tiền bạc mà nhận những mối đóng ghe khả nghi của người lạ mới tới vùng này trong mùa nước, nhất là những mối có dính dáng tới ghe cào và vực sâu.

Nhưng khi Đạt đã về xưởng và bà Năm đã vào nhà sau nghỉ ngơi, ông Thọ ngồi lại một mình trước bàn, nhìn tờ giấy nợ, nhìn đơn thuốc. Nhìn giỏ trái cây của kẻ vừa ra về, và trong lòng người thợ già, một ý nghĩ mà ông không dám nói ra với vợ con cứ trở đi trở lại: khoản tiền cả nhà đang thiếu là một khoản lớn. Lớn hơn nhiều so với những gì một ông già đã giải nghệ có thể kiếm được bằng những việc lặt vặt quanh xóm trong một tháng, và lời mời trả công cao của chủ ghe cào sắt. Dù ông đã từ chối một lần sáng nay, vẫn còn nằm đó, ở bến Vàm Nao, giữ nguyên hiệu lực suốt cả mùa nước nổi dài phía trước.

Chương khác

Xem thêm