THẦN NGƯ CÁ HÔ Ở VÀM NAO - Chương 7: Thương Lái Đặt Giá Tiền Tỷ
Trưa mùng bốn tháng mười, chợ cá Vàm Nao đông nghẹt người dù nắng đứng bóng. Chợ nằm ngay sau bến ghe, mái tôn thấp, nền xi măng lúc nào cũng ướt nước…
Nội dung chương
Trưa mùng bốn tháng mười, chợ cá Vàm Nao đông nghẹt người dù nắng đứng bóng. Chợ nằm ngay sau bến ghe, mái tôn thấp, nền xi măng lúc nào cũng ướt nước cá, tanh nồng mùi cá tươi và mùi nước đá tan. Hàng quán hai bên bày cá theo từng loại: cá linh đầy thau, cá tra nằm thành hàng trên sạp, cá lăng còn quẫy trong xô nước. Người mua kẻ bán trả giá ồn ào, tiếng cân đồng hồ kêu lách cách không ngớt.
Ông Thọ vào chợ để mua ít cá linh về kho tiêu cho bà Năm, và tiện đường ghé sạp của người quen coi giá cá đầu mùa. Ông vừa tới giữa chợ thì nghe một giọng nói sang sảng quen thuộc của dân thương lái vang lên từ sạp lớn nhất ở cuối chợ, sạp của Trương Văn Minh.
Minh năm mươi lăm tuổi, người mập, mặt đỏ, cổ đeo dây chuyền vàng, là thương lái cá lớn nhất vùng này, thu mua cá từ cả chục bến sông rồi chở lên tỉnh bán lại. Dân chài ở Vàm Nao vừa kính vừa sợ Minh, vì giá cá trong vùng do miệng ông ta quyết định một phần lớn. Hôm nay Minh ngồi ở sạp, trước mặt là cuốn sổ thu mua và một xấp tiền mặt dày, xung quanh có mấy chủ ghe nhỏ đứng nghe ông ta nói chuyện. Trong đám người đứng nghe, ông Thọ nhận ra ngay dáng cao lớn của Lê Văn Hùng, chủ chiếc ghe cào sắt mới về bến hôm qua. Hùng đứng khoanh tay, nghe rất chăm chú, mắt không rời Minh.
Ông Thọ không tới gần, ông đứng ở sạp cá bên cạnh, giả vờ lựa cá, nhưng tai ông nghe rõ từng lời của Minh, vì Minh nói lớn, cố ý nói cho cả góc chợ cùng nghe.
- Tui nói thiệt với mấy anh, thị trường trên tỉnh bây giờ đang khát cá hô lớn. - Minh nói, tay ông ta vỗ nhẹ lên cuốn sổ. - Cá hô thường, vài chục ký, giá đã cao. Còn cá hô khổng lồ, loại trên một trăm ký, săn được ở vực sâu, thịt nó là đặc sản của đặc sản, nhà hàng lớn giành nhau mua. Tui ra giá thẳng ở đây, trước mặt bà con: hai triệu đồng một ký cho cá hô khổng lồ nguyên con, không mặc cả. Ai mang về cho tui một con, tui cân tại bến, trả tiền mặt tại chỗ.
Đám người xung quanh xôn xao. Hai triệu một ký là con số người dân chài ở xóm này chưa từng nghe cho bất cứ loại cá nào. Một người chủ ghe nhỏ buột miệng hỏi lại cho chắc, Minh gật đầu, nhắc lại con số, rồi nói tiếp, giọng ông ta chậm lại để con số thấm vào đầu từng người nghe.
- Mà cá hô khổng lồ ở sông này, con lớn thiệt sự thì phải gần ba trăm ký. Mấy anh tính thử coi, hai triệu một ký, nhân cho gần ba trăm ký, là bao nhiêu tiền? Là tiền tỷ trong tay đó. Một con cá đổi đời một gia đình, đổi đời cả một chiếc ghe. Tui làm nghề thu mua ba chục năm, tui nói thiệt, cả vùng sông Tiền này không có mấy con cá như vậy, mà hễ có, thì nó chỉ ở một chỗ thôi: vực sâu, chỗ nước sâu nhất, chỗ dân thường không thả lưới tới được.
Ông Thọ nghe tới đó, bàn tay đang lựa cá của ông khựng lại. Ông biết câu nói vừa rồi của Minh không phải nói cho đám chủ ghe nhỏ xung quanh, dù ông ta giả vờ nói khái quát. Ông liếc sang Hùng và thấy điều ông lo sợ đang hiện rõ trên mặt chủ ghe cào: Hùng nghe con số tiền tỷ với ánh mắt sáng lên. Cái sáng của người vừa được xác nhận rằng thứ mình đang tính toán trong đầu là hoàn toàn có thật, có giá, có người sẵn sàng trả tiền mặt tại bến.
Hùng lên tiếng, giọng hắn cố giữ vẻ thản nhiên của người hỏi chuyện phiếm ở chợ.
- Anh Minh nói vực sâu, là vực nào? Nghe nói Vàm Nao này có một cái vực sâu lắm, cá lớn toàn tụ về đó phải không anh?
- Thì đó, vực Vàm Nao ngay ngoài bến này chớ đâu. - Minh đáp, tay chỉ ra phía sông. - Vực đó xưa nay nổi tiếng cá hô khổng lồ. Dân mình không bắt được vì không có ghe lớn, lưới lớn. Chớ ai có ghe lớn, lưới thép, máy tời mạnh, mà vào được tận đáy vực trong đêm nước lớn, thì một mẻ thôi là đủ gỡ vốn cả chiếc ghe, còn dư tiền tỷ xài chơi.
Câu nói ấy rơi vào đám đông như một mồi lửa rơi vào rơm khô. Người ta bàn tán râm ran: vực Vàm Nao, cá tiền tỷ, ghe lớn lưới thép. Mấy người vô tình liếc về phía bến, nơi chiếc ghe cào sắt hai mươi tấn của Hùng đang đậu, thân ghe cao hơn hẳn mọi ghe khác trong bến. Không ai nói ra thành lời, nhưng trong đầu nhiều người ở chợ trưa hôm đó, hình ảnh chiếc ghe của Hùng và con cá tiền tỷ ở vực sâu đã tự nối lại với nhau.
Minh nói chưa dứt hứng. Ông ta kể cho đám người nghe rằng tháng trước, ở một bến sông khác, có người bắt được một con cá hô chỉ hơn tám mươi ký mà đã bán được gần hai trăm triệu. Tiền trao tại chỗ, người bán mua ngay một chiếc xe máy mới và sửa lại căn nhà. Ông ta kể chuyện đó với giọng của người làm chứng, nêu cả tên người, tên bến, như để chứng minh giá cá hô lớn là tiền thật, không phải lời đồn. Rồi ông ta hạ giọng, nói một câu mà ông Thọ nghe rõ hơn mọi câu trước đó vì cả góc chợ bỗng im phăng phắc để nghe: con cá tám mươi ký đó chưa là gì hết. Cá thiệt sự làm nên tiền tỷ là cá ở vực sâu, cá sống lâu năm dưới đáy nước lạnh, thịt chắc, vảy to. Và chỉ xuất hiện rõ nhất vào những đêm nước lớn của mùa nổi, khi cá theo đàn cá nhỏ về tụ ở miệng vực.
Hùng nghe tới câu đó thì không giữ được vẻ thản nhiên nữa. Hắn hỏi thẳng, hỏi trước mặt mọi người, rằng cá ở vực Vàm Nao có thật sự lớn tới gần ba trăm ký như lời đồn của dân chài xưa không, hay đó chỉ là chuyện kể phóng đại của người già. Minh cười lớn, nói dân chài xưa có thể phóng đại chuyện ma chuyện thần, chớ chuyện cân nặng của cá thì không ai phóng đại, vì cá cân lên ký nào tiền ký đó. Ông ta nói người già ở vùng này kể rằng con cá lớn nhất vực Vàm Nao đã sống ở đó từ trước khi nhiều người trong chợ này ra đời. Và nếu nó còn sống tới mùa nước năm nay, nó chính là con cá tiền tỷ mà thị trường trên tỉnh đang khát. Mấy người đứng nghe đồng loạt ồ lên. Có người nói nếu bắt được con cá đó thì cả đời khỏi đi sông nữa. Có người khác cười nói bắt được mà không có ghe lớn thì cũng chỉ đứng nhìn. Mọi ánh mắt trong góc chợ, một lần nữa, lại kín đáo hướng về phía người chủ ghe cào sắt đang đứng khoanh tay nghe từ đầu tới cuối không sót một chữ.
Ông Thọ đứng ở sạp bên cạnh, nghe từng lời, và ông thấy rõ mồi lửa đã được châm xong. Trước trưa hôm nay, giá tiền tỷ mới chỉ là lời nguyền trừu tượng trong chuyện kể của ông cho con trai nghe. Sau trưa hôm nay, nó đã có con số, có người mua, có nơi giao, và có một đám đông ở chợ cá làm chứng rằng con số đó là thật. Ông biết sức của đồng tiền khi nó được nói ra thành tiếng trước mặt nhiều người đang khó khăn vì mùa màng thất thường: nó lan nhanh hơn mọi lời dặn, mọi lời nguyền, mọi câu chuyện của người xưa. Và ông càng biết rõ hơn rằng trong đám đông sáng mắt vì tiền đó, người nguy hiểm nhất không phải là Minh, vì Minh chỉ mua cá, không xuống sông. Người nguy hiểm nhất là kẻ đang đứng im lặng tính toán, kẻ có sẵn ghe sắt, lưới thép, móc sắt và máy tời mạnh. Chỉ còn thiếu một thứ duy nhất để hoàn thành mọi tính toán của hắn: một người rành đường nước vực Vàm Nao dẫn ghe của hắn vào tận miệng vực trong đêm nước lớn.
Ông Thọ đặt giỏ cá xuống, ông muốn lên tiếng. Ông muốn nói cho cả chợ nghe lời nguyền mà phường chài truyền nhau bao đời: xẻ thịt cá hô khổng lồ bán tiền tỷ thì nghiệp sông nước quở phạt, con cháu lụn bại. Ông muốn kể chuyện ông Sáu Lành, chuyện Tư Mẹo, những người đã cầm tiền tỷ từ cá thần rồi mất tất cả. Nhưng ông nhìn quanh, thấy trong chợ lúc này toàn là ánh mắt sáng lên vì con số hai triệu một ký, thấy Minh ngồi vững chãi sau xấp tiền mặt dày, thấy Hùng đứng đó với vẻ mặt của người đã tính xong mọi đường đi nước bước. Ông hiểu lời nguyền của người già, nói ra giữa một chợ cá đang sôi lên vì tiền, sẽ bị cười là chuyện mê tín của ông già giải nghệ hết thời.
Ông im lặng. Sự im lặng đó làm ông khó chịu suốt buổi trưa hôm ấy, khó chịu hơn cả cái nắng đứng bóng trong chợ tôn thấp. Ông mua vội ít cá linh, trả tiền, rồi quay lưng đi ra khỏi chợ, không chào ai. Sau lưng ông, giọng Minh vẫn sang sảng nói về giá cá, về những nhà hàng trên tỉnh, về tiền mặt trả ngay tại bến. Và giọng Hùng, thấp hơn, đang hỏi Minh thêm một câu mà ông Thọ nghe loáng thoáng khi đã đi khá xa, một câu hỏi về việc nếu có cá thật thì giao ở đâu, vào lúc nào thì tiện nhất để không ai trong vùng để ý.
Ông Thọ đi nhanh hơn, ra khỏi chợ, về phía đường mòn dẫn về xóm Bờ Sông. Trong đầu ông, con số tiền tỷ cứ lặp đi lặp lại như một tiếng chuông xấu. Hai triệu một ký. Gần ba trăm ký. Tiền tỷ trong tay. Ông biết từ trưa hôm nay, chuyện cá hô khổng lồ ở vực Vàm Nao không còn là chuyện kể của phường chài bên bếp lửa nữa. Nó đã thành một món hàng có giá rõ ràng, có người mua rõ ràng, và có một chiếc ghe cào sắt hai mươi tấn với dàn lưới thép mắt dày đang đậu ngay tại bến, chỉ cách vực sâu một quãng sông ngắn. Lời nguyền vẫn còn đó, trong đầu ông và trong lời kể của người xưa. Nhưng tiền tỷ cũng đã có mặt ở chợ Vàm Nao, bằng xương bằng thịt, bằng xấp tiền mặt trên sạp của Trương Văn Minh. Và ông Thọ, người thợ già đã giải nghệ, lần đầu tiên trong mùa nước này cảm thấy rõ ràng rằng sông sắp có chuyện, chuyện lớn, không còn là linh cảm mơ hồ như tiếng nước réo ở miệng vực hôm nào nữa.