THẦN NGƯ CÁ HÔ Ở VÀM NAO - Chương 31: Nước Lớn Đổ Về Vàm Nao

Sáng ngày hai mươi chín tháng mười, ông Thọ ra bến khi trời còn chưa sáng hẳn, và ông biết ngay nước đã đổi khác so với đêm hôm qua. Mực nước ở cầu bến…

Nội dung chương

Sáng ngày hai mươi chín tháng mười, ông Thọ ra bến khi trời còn chưa sáng hẳn, và ông biết ngay nước đã đổi khác so với đêm hôm qua. Mực nước ở cầu bến dâng cao hơn một bậc ván so với lúc ghe cào về khuya ngày hai mươi tám, nước sông ngầu đục hơn. Chảy xiết hơn, rác rơm và lục bình trôi thành từng mảng dài từ phía đầu nguồn đổ về, đập vào chân cầu nghe rì rầm không dứt. Trên loa phát thanh ở đầu bến, đài của xã đọc tin nước lớn đầu nguồn đang đổ về sông Tiền, mực nước ở các trạm thượng nguồn lên nhanh. Và đỉnh triều cường của mùa nước nổi năm nay được dự báo sẽ rơi đúng vào đêm ngày một tháng mười một, rạng sáng ngày hai tháng mười một, khi nước lớn và triều biển cùng dồn về một lúc ở ngã ba Vàm Nao.

Ông Thọ đứng ở đầu cầu bến nghe hết bản tin đó hai lần. Ông làm nghề sông nước mấy chục năm, ông hiểu tin dự báo như vậy nghĩa là gì đối với vực sâu Vàm Nao. Đêm triều cường đỉnh, nước ở miệng vực sẽ xoáy mạnh hơn mọi đêm trước trong mùa, đường nước đục sẽ mở rộng, cá ở đáy vực sẽ bị nước lớn dồn về miệng xoáy. Đó cũng là đêm mà một chiếc ghe cào muốn vào tận miệng vực sẽ gặp nước xiết nhất mùa, và cũng là đêm cá lớn ở vực dễ lộ mình nhất theo lời dân chài xưa vẫn nói. Ông chưa nghe ai ở bến nói ra điều đó thành lời trong sáng nay, nhưng ông thấy nhiều người già ở xóm Bờ Sông cũng đứng nhìn nước như ông, mặt ai cũng trầm xuống.

Đạt từ xưởng ghe đi ra bến tìm cha, mang theo một ca trà nóng. Anh nói sáng nay khách ở xưởng cũng bàn chuyện nước lớn, thợ đóng ghe nào cũng nói mùa này nước lên kiểu này thì ghe nhỏ không nên ra khơi xa, chỉ ghe lớn mới dám đi trong đêm triều. Anh hỏi cha đài nói đỉnh triều rơi vào đêm một tháng mười một thì có đúng với đường nước cha thuộc không. Ông Thọ nói dự báo của đài khớp với điều ông tính trong đầu từ mấy ngày nay dựa vào con nước và gió chướng. Có khi còn lệch hai mươi tới ba mươi phút so với giờ nước thật ở miệng vực, vì nước đầu nguồn đổ về nhanh hay chậm còn tùy mưa ở thượng nguồn trong hai ngày tới. Ông nói rõ với con trai rằng sai số đó là chuyện có thật của người coi nước bằng mắt, không ai dám chắc tới từng phút ở vực Vàm Nao khi nước lớn đổ về dồn dập như năm nay.

Trên đường từ cầu bến về xóm, ông Thọ ghé qua chợ cá một vòng. Chợ sáng nay đông hơn thường ngày, người mua cá tích trữ trước những ngày nước lớn, người bán ghe nhỏ bàn nhau nghỉ chợ đêm một tháng mười một vì sợ nước tràn bãi. Ở hàng cá linh, bà bán cá nói nước đầu nguồn năm nay về muộn mà dồn, cá linh đầu mùa vừa dứt thì nước đã lên cao bất thường, dân làm ruộng ở bờ Đồng Tháp đã phải be bờ lại lần thứ hai. Ông Thọ nghe hết, mua ít cá nhỏ về cho bà Năm nấu canh, rồi ông đứng lại ở góc chợ nghe hai chủ ghe lưới quét nói chuyện với nhau. Một người nói đêm triều cường đỉnh thì miệng vực xoáy như nồi nước sôi, ghe nhỏ đứng xa còn nghe tiếng réo, không ai dại gì ghé gần. Người kia nói cá lớn ở vực chỉ chịu trồi lên khi nước lớn dồn cá nhỏ về miệng xoáy, thành ra đêm đó vừa là đêm nguy hiểm nhất, vừa là đêm người ta dễ thấy dấu cá nhất trong cả mùa. Ông Thọ nghe mà không góp lời. Ông biết hai điều đó đều là lời của nghề, đã được nói ở bến này qua nhiều mùa nước, không phải tin mới. Và ông cũng biết trong xóm này có một người đang tính đúng vào đêm đó bằng một dàn lưới thép, chớ không phải bằng lời bàn tán ở chợ.

Về tới nhà, ông kể lại cho bà Năm nghe tin đài và chuyện mực nước ở bến. Bà Năm đang ngồi vá lại mép áo lễ tổ nghề bằng phần lụa điều đỏ còn lại từ sáng ngày hai mươi lăm, tay bà chậm mà chắc. Bà nói nước lớn đổ về kiểu này thì năm nào sông cũng có chuyện, bà chỉ mong nhà mình yên, ghe nhỏ trong xóm yên, còn chuyện ghe lớn ở rạch nhỏ bà không dám hỏi thêm. Ông Thọ ngồi xuống bên bàn thờ, nhìn lên manh lưới gia bảo đan dây gai mắt to bằng cái tô vẫn treo nguyên trên vách sau bàn thờ, bụi mỏng bám trên sợi gai sau mấy ngày ông không lau. Ông lấy khăn khô lau lại từng mắt lưới một cách chậm rãi, như một thói quen giữ mình bình tĩnh khi trong lòng có chuyện chưa nói ra được. Bà Năm nhìn chồng lau lưới, bà nói khẽ rằng ông lau lưới kỹ như vậy là trong lòng ông đang lo chuyện gì lớn lắm, vì mấy hôm trước ông chỉ lau qua loa rồi đi ra bến sớm. Ông Thọ không chối, ông chỉ nói nước lớn về, đỉnh triều rơi đúng đêm một tháng mười một, cả bến đã biết, cán bộ cũng sắp xuống dán thông báo, ai làm nghề sông nước nghe tin đó mà không lo là người không thuộc đường nước Vàm Nao.

Khoảng gần trưa, cán bộ Dương Thị Út xuống bến với một tập giấy và một cuộn băng keo. Chị đi dọc cầu bến, kiểm tra lại sổ bến, hỏi thăm vài chủ ghe nhỏ về kế hoạch đi lại trong những ngày nước lớn, rồi chị dừng ở trụ thông báo giữa bến, dán lên một tờ thông báo mới, giấy còn trắng, chữ in rõ ràng. Ông Thọ và Đạt cùng nhiều người ở bến tới đọc. Tờ thông báo ghi rõ trong đêm triều cường ngày một tháng mười một, cấm mọi ghe cào sắt hoạt động ở vực sâu Vàm Nao và vùng nước quanh miệng vực. Ghe vi phạm sẽ bị lập biên bản và giữ ghe theo quy định, đồng thời nhắc các ghe nhỏ hạn chế qua miệng vực trong giờ nước lớn đỉnh vì xoáy ngầm mạnh. Chị Út đọc lại nội dung thông báo thành tiếng một lần cho cả bến nghe, rồi chị ghi vào sổ bến ngày giờ dán thông báo và tên những người có mặt chứng kiến, trong đó có tên ông Thọ và tên Đạt.

Ông Thọ nhìn tờ thông báo dán ngay ngắn trên trụ bến, lòng ông nặng xuống theo một cách rất cụ thể. Lệnh cấm này là thật, nó được dán công khai giữa bến, cả xóm đều đã đọc, cán bộ đã ghi sổ. Nếu Hùng vẫn cho ghe cào vào vực trong đêm một tháng mười một như những lời hắn từng nói về một mẻ lớn trước khi nước rút. Thì đó không còn là chuyện cào trộm lén lút ở rìa vực như hai đêm trước nữa, mà là cào thẳng vào lệnh cấm đã dán ở bến, ở ngay miệng vực, trong đêm nước lớn nhất mùa. Ông Thọ biết Hùng đã có giấy cọc tiền tỷ của Minh trong tay, hạn giao cá là trước khi nước rút, và hắn đã nói nhiều lần cá lớn chỉ ở tận đáy vực. Ông chưa nghe Hùng chốt ngày nào trong sáng nay, và ông không tự suy ra thay cho hắn trước mặt cán bộ hay con trai. Ông chỉ đứng nhìn tờ thông báo và nghe tiếng nước lớn chảy xiết dưới cầu bến mỗi lúc một mạnh hơn.

Chị Út gấp sổ bến lại, nói với ông Thọ rằng chị sẽ tăng tuần tra quanh bến trong hai ngày tới, và đêm triều cường chị sẽ có mặt ở khu vực bến và bãi bồi để ghi nhận nếu có ghe nào ra sông bất thường. Chị hỏi ông Thọ có nghe thêm tin gì về ghe cào trong xóm không. Ông Thọ trả lời chị rằng ông chỉ biết nước lớn đang về và đỉnh triều rơi vào đêm một tháng mười một như thông báo đã ghi, ngoài ra ông không nói thêm điều gì về những đêm đã qua hay những lời Hùng từng nói riêng với mình. Ông nói xong, ông thấy rõ mình lại chọn im lặng một lần nữa trước cán bộ, dù lần này câu hỏi của chị không trực tiếp như sáng ngày hai mươi bảy. Đạt đứng bên cạnh nghe cha trả lời, anh không xen vào, nhưng khi hai cha con đi về phía xưởng ghe. Anh nói nhỏ rằng lệnh cấm đã dán rõ ràng như vậy, ai còn ra vực đêm đó là tự mình bước vào biên bản, cha đừng dính vào chuyện đó nữa.

Chiều xuống, ông Thọ mở sổ tay nghề ra ghi lại ngày hai mươi chín tháng mười: nước lớn đầu nguồn đổ về, đài dự báo đỉnh triều cường rơi vào đêm ngày một tháng mười một rạng sáng ngày hai tháng mười một. Cán bộ Út dán thông báo cấm cào vực trong đêm triều ở trụ bến lúc gần trưa, có ông và Đạt cùng nhiều người ở bến chứng kiến. Ông ghi chậm, chữ nào ra chữ đó, rồi ông đóng sổ lại cất vào túi áo. Cuốn sổ này đã ghi hai đêm cào trộm và hai lần lộ dấu của mùa nước năm nay, và giờ nó ghi thêm một mốc chưa xảy ra mà cả bến đều đã biết trước: đêm triều cường đỉnh của mùa. Ông Thọ hiểu từ hôm nay trở đi, bất cứ chuyện gì xảy ra ở miệng vực trong đêm đó đều không thể nói là không ai hay biết, vì lệnh cấm đã dán, đài đã đọc, và sổ bến của cán bộ đã ghi.

Ông Thọ không trả lời con trai ngay. Ông đi chậm dọc bến, nhìn nước sông dâng lên từng bậc ván, nhìn những chiếc ghe nhỏ được chủ ghe chằng dây neo thêm hai lớp, nhìn người ở xóm Bờ Sông khiêng đồ lên gác cao đề phòng nước tràn vào nhà trong đêm triều. Cả xóm đang chuẩn bị cho một đêm nước lớn thật sự, bằng dây neo, bằng bao cát, bằng việc dọn đồ lên cao. Chỉ có một chiếc ghe ở cuối rạch nhỏ vẫn nằm im trong bóng râm, phủ bạt kín dàn lưới thép ở đuôi, như không liên quan gì tới thông báo vừa dán ở bến và tiếng nước lớn đang đổ về ngoài sông. Ông Thọ nhìn chiếc ghe đó một lúc lâu rồi quay đi. Mốc đêm triều cường ngày một tháng mười một đã được khóa trước ở mức thông báo của cán bộ và dự báo của đài, lệnh cấm cào vực trong đêm triều đã dán công khai giữa bến Vàm Nao. Và nước lớn đầu nguồn vẫn đang đổ về không ngừng trong sáng ngày hai mươi chín tháng mười, mạnh dần lên theo từng giờ trôi qua trên sông Tiền.

Chương khác

Xem thêm