THẦN NGƯ CÁ HÔ Ở VÀM NAO - Chương 33: Đêm Cào Trộm Thứ 3
Đêm ngày ba mươi tháng mười, ghe cào rời rạch nhỏ khi bến Vàm Nao đã tắt gần hết đèn, nước lớn ngoài sông đang lên mạnh sau một ngày mưa rải rác ở đầu…
Nội dung chương
Đêm ngày ba mươi tháng mười, ghe cào rời rạch nhỏ khi bến Vàm Nao đã tắt gần hết đèn, nước lớn ngoài sông đang lên mạnh sau một ngày mưa rải rác ở đầu nguồn. Ông Thọ ngồi ở mũi ghe ở vị trí hoa tiêu như mọi chuyến đêm trước, khăn rằn đỏ quấn quanh cổ, sổ tay nghề cất trong túi áo trong, mắt nhìn đường nước tối đen phía trước mũi ghe. Hùng đứng ở giữa ghe gần trụ tời, Tân giữ máy và lái ở phía sau, Sơn ở đuôi ghe cạnh hai dàn lưới thép phủ bạt. Đêm nay Hùng không cho ghe đi thẳng ra miệng vực như đêm hai mươi bốn. Hắn cho ghe vòng sang phía bờ Đồng Tháp, chạy chậm dọc bãi bồi, rồi mới thả dàn lưới cũ xuống ở rìa vực phía Đồng Tháp, nơi nước nông hơn miệng vực và đường cào ít nguy hiểm hơn trong lúc nước lớn đang đổ về.
Ông Thọ chỉ đường nước ở rìa vực cho Tân giữ lái, ông nói rõ từng đoạn nông sâu bằng giọng thấp vừa đủ nghe trên ghe tắt đèn. Ông biết rõ đêm nay là một đêm cào trộm nữa, ghe không có giấy phép cào ở vực, lại cào trong những ngày cán bộ vừa dán thông báo và tăng tuần tra quanh bến. Nhưng ông cũng biết mình đã ngồi trên ghe này từ lúc ghe rời rạch, đã nhận tiền ứng công và ký sổ ghe, và lời phản đối của ông nếu có nói ra giữa đêm trên sông lúc này cũng không làm chiếc ghe quay đầu được. Ông chọn chỉ đường an toàn cho cả ghe ở rìa vực, như ông đã làm trong đêm hai mươi bốn, và ghi nhớ từng giờ, từng đoạn đường nước để về bến ghi lại vào sổ tay nghề.
Trước khi thả lưới, ông Thọ đi một vòng kiểm tra trên ghe như thói quen của người hoa tiêu lâu năm. Ông ghé qua hộc mũi ghe xem bầu rượu gừng vẫn nằm nguyên trong khăn lót, chưa ai động tới. Ông nhìn lên cần cẩu sắt ở mũi ghe, chiếc móc sắt to cong vẫn treo ở cuối cáp, đung đưa nhẹ theo nhịp ghe chao trên nước lớn. Ông nhìn xuống hai dàn lưới ở đuôi ghe, dàn cũ đã được gỡ bạt sẵn sàng thả, dàn mới vẫn phủ bạt kín chờ một đêm khác. Ông Thọ hiểu rõ sự phân biệt đó trong đêm nay: Hùng giữ dàn mới cho đáy vực đêm mai, đêm nay hắn chỉ thử sức nước và sức cá ở rìa vực bằng dàn cũ, như một người đã tính sẵn hai bước đi cho hai đêm liên tiếp. Ông quay về chỗ ngồi ở mũi ghe, tay phải ông vịn vào mạn sắt lạnh, cơn run nhẹ ở ngón tay làm ông phải nắm chặt hơn một chút để Tân và Sơn không nhìn thấy.
Đường ra rìa vực phía Đồng Tháp đêm nay khó đi hơn mọi đêm trước. Nước lớn làm những bãi cạn quen thuộc ngập sâu thêm, cọc tiêu ở cửa kênh bị nước che mất một đoạn, ghe phải đi chậm và dựa hẳn vào đường nước trong đầu ông Thọ. Có lúc ghe đi ngang qua vùng nước mà ban ngày ông từng chỉ cho Sơn là mép vực, ông nghe tiếng nước dưới thân ghe đổi giọng rõ rệt, từ tiếng chảy đều thành tiếng réo thấp và xoáy nhẹ vào mạn sắt. Ông ra hiệu cho Tân giữ ghe ngoài đường réo đó, không lấn thêm vào phía miệng vực trong đêm nay. Tân làm theo ngay, không hỏi lại. Hùng đứng giữa ghe nhìn theo hướng tay của ông Thọ vào bóng tối ngoài sông, hắn ghi nhớ đoạn nước đó bằng mắt. Như một người chủ ghe đang học thuộc con đường mà hoa tiêu của mình vừa chỉ, để ngày mai hắn có thể ra lệnh vào sâu hơn mà không cần hỏi lại nhiều.
Dàn lưới cũ được Tân nhả xuống bằng máy tời, xích sắt chìm dần vào nước đục ở rìa vực phía Đồng Tháp, ghe kéo lưới đi một vòng dài trong tiếng máy chạy thấp và tiếng nước vỗ vào thân sắt. Khi tời kéo lưới lên, cá trong lưới nhiều hơn hai đêm trước rõ rệt. Có cá tra lớn, có cá lăng lớn, có cả một ít cá nhỏ bị cuốn theo đường cào, tất cả đổ thành một đống ướt trên sàn ghe ở đuôi, cá quẫy mạnh dưới ánh đèn pin che nửa của Sơn. Sơn mừng ra mặt, nói mẻ này bán ở chợ cá sáng mai cũng được một khoản khá, nước lớn dồn cá về rìa vực thiệt có khác mọi đêm thường. Tân cũng nói cá tụ về nhiều như vậy là điềm nước lớn đang dồn cá từ đáy vực ra phía rìa, cá lớn nếu có cũng sẽ bị dồn theo trong đêm triều đỉnh ngày mai.
Hùng đứng nhìn đống cá trên sàn ghe một lúc lâu, mặt hắn không mừng như Sơn. Hắn đá nhẹ vào một con cá tra lớn đang quẫy trên sàn, rồi hắn chửi một câu rõ to trên ghe trong đêm. Hắn nói cào cả đêm ở rìa vực, tốn dầu, tốn công bốn người, mà chỉ được cá tra và cá lăng, thứ cá này bán cả ghe cũng không bằng một góc giấy cọc của Minh. Hắn nói cá hô lớn không ở rìa vực, cá hô chỉ ở tận đáy vực sâu nhất, ngay miệng xoáy ngầm ở giữa ngã ba, nơi hai đêm trước ghe chưa dám vào tận trong đêm nước chưa đỉnh. Hắn tuyên bố ngay trên ghe, trước mặt cả ba người còn lại, rằng đêm mai là đêm triều cường đỉnh, nước lớn nhất mùa, ghe phải vào tận miệng xoáy. Thả dàn lưới thép mới xuống tận đáy vực, kéo một mẻ lớn cho đáng tiền, rồi rút trước khi trời sáng, không cào ở rìa vực nữa.
Ông Thọ ngồi ở mũi ghe nghe trọn lời tuyên bố đó. Ông nói một câu can duy nhất trong đêm, bằng giọng chậm và rõ: miệng xoáy trong đêm triều đỉnh không phải chỗ ghe cào vào rồi muốn rút ra lúc nào cũng được. Nước xoáy ở đó mạnh tới mức ghe nhỏ ngày xưa chỉ đứng xa nghe tiếng réo đã quay đầu. Dàn lưới mới dù chắc tới đâu mà vướng vào sức nước và sức cá ở đáy vực thì chính chiếc ghe này sẽ bị giữ lại. Hùng nghe xong, hắn nói ông Thọ cứ làm phần hoa tiêu của mình cho đúng đường nước, chuyện vào sâu tới đâu là chuyện của chủ ghe quyết, tiền cọc đã nhận của Minh thì không thể trả lại bằng một ghe cá tra. Tân im lặng giữ máy, Sơn im lặng gom cá vào khoang, không ai trên ghe nói thêm lời nào ủng hộ hay phản đối câu can của ông Thọ sau đó.
Vòng cào thứ hai trong đêm được cá ít hơn vòng đầu, phần lớn là cá nhỏ và bùn đáy rìa vực quấn đầy mắt lưới cũ. Sơn kéo lưới tay phụ cho Tân, tay anh đỏ lên vì dây thừng ướt và lạnh, anh phải dừng lại hà hơi vào tay mấy lần trong lúc ghe chạy chậm. Ông Thọ nhìn Sơn làm việc ở đuôi ghe, ông nhớ lại đêm hai mươi tháng mười, khi Sơn còn hỏi ông cá hô thành tinh có thật không bằng giọng tò mò của một thợ phụ trẻ mới vào nghề sông nước. Mới mười ngày trôi qua, Sơn đã đứng trên một chiếc ghe cào trộm ở rìa vực trong đêm nước lớn, kéo lưới bằng tay trần, nghe chủ ghe tuyên bố mai sẽ vào tận miệng xoáy. Ông Thọ thấy rõ thời gian trên chiếc ghe này trôi nhanh hơn thời gian ở bến, mỗi đêm đi qua là một bước sâu hơn vào vực, không có đêm nào ghe đi ngược lại ra phía nước nông hơn để tính lại.
Khi ghe rút khỏi rìa vực, ông Thọ ngoái nhìn lại mặt nước phía Đồng Tháp một lần cuối trong đêm. Mặt nước tối đen, chỉ có vệt bọt trắng sau đuôi ghe và tiếng nước lớn chảy xiết quanh bãi bồi. Không có dấu nước lạ, không có điểm sáng nào dưới nước, đàn cá nhỏ cũng không tản ra theo trật tự như đêm mười tám hay đêm hai mươi tám. Đêm nay ở rìa vực chỉ có cá tra và cá lăng trong lưới, ngoài ra không có gì khác xuất hiện trên mặt sông. Ông Thọ ghi nhớ điều đó rõ ràng để về ghi vào sổ: đêm cào trộm thứ 3 không kèm theo lần lộ dấu nào. Cá lớn vẫn ở yên tận đáy vực sâu nhất như Hùng đã nói, và chính vì nó ở yên ở đó, Hùng mới quyết vào tận nơi trong đêm triều đỉnh ngày mai.
Ghe kéo thêm một vòng ngắn nữa ở rìa vực phía Đồng Tháp rồi rút về rạch trước khi trời sáng, cá được chuyển nhanh lên bến phụ và chia đi chợ sớm như cách ghe vẫn làm sau những đêm cào trộm trước. Ông Thọ về tới nhà khi bà Năm còn chưa thức dậy, ông ngồi ở hiên nhà ghi vào sổ tay nghề: đêm ngày ba mươi tháng mười, ghe cào ở rìa vực phía Đồng Tháp bằng dàn lưới cũ. Được một mẻ cá tra và cá lăng lớn, không có cá hô, Hùng tuyên bố đêm triều cường phải vào tận miệng xoáy và thả dàn lưới thép mới xuống đáy vực. Ông ghi rõ đây là đêm cào trộm thứ 3 trên tổng số bốn đêm mà ông biết trong mùa nước năm nay. Và quyết định vào tận miệng xoáy trong đêm triều cường của Hùng đã được chốt ngay trên ghe trong đêm này, trước mặt đủ bốn người của đội ghe. Ghi xong, ông đóng sổ lại, nghe tiếng nước lớn vẫn chảy mạnh ngoài bờ bao sau nhà trong lúc trời còn tối, và ông biết đêm mai sẽ không còn là một đêm cào ở rìa vực nữa. Ông ngồi thêm một lúc ở hiên nhà, tay ông đặt lên cuốn sổ tay nghề đã ghi đủ ba đêm cào trộm của mùa nước năm nay. Ba đêm cách nhau hơn hai tuần mà đêm sau nào cũng sâu hơn đêm trước, từ rìa vực, tới sát miệng vực, rồi vòng lại rìa vực phía Đồng Tháp để chờ một đêm vào tận miệng xoáy. Ông không biết trước đêm mai sẽ kết thúc ra sao, ông chỉ biết quyết định vào miệng xoáy đã được chủ ghe chốt thành lời trước mặt cả đội. Lệnh cấm đã dán ở bến từ hôm trước, và dàn lưới thép mới đã hàn xong từ chiều hôm trước nữa, ba điều đó đang cùng chờ một đêm triều cường đỉnh duy nhất của mùa.