THAO THIẾT TRÊN ĐỈNH ĐỒNG - Chương 17: Tiền Không Phải Lời Xin Lỗi
Sáng hai mươi hai tháng tư, Lưu Ngọc Phân tới trụ sở tập đoàn thay chồng, vì Chu Vĩnh Khang không thể rời nhà quá một giờ mà không ăn. Buổi tiếp dân được…
Nội dung chương
Sáng hai mươi hai tháng tư, Lưu Ngọc Phân tới trụ sở tập đoàn thay chồng, vì Chu Vĩnh Khang không thể rời nhà quá một giờ mà không ăn.
Buổi tiếp dân được bố trí ở phòng họp tầng hai. Chu Chí Viễn ngồi ở vị trí chủ trì. Ngọc Phân ngồi bên cạnh con trai, trước mặt là tập hồ sơ khiếu kiện dày mà phòng pháp chế vừa trình lên.
Ngoài cửa kính, một nhóm người dân đứng chờ ở hành lang. Họ mặc quần áo cũ, tay cầm theo túi hồ sơ bọc ni lông cẩn thận. Đứng đầu nhóm là một bà cụ tóc bạc, lưng hơi còng, tay chống một cây gậy gỗ. Bên cạnh bà là một người đàn ông trung niên, da sạm nắng, ánh mắt cứng.
Phúc Toàn đi theo phu nhân, ghé tai nói nhỏ.
- Bà cụ là Ngô Tú Anh, sáu mươi tám tuổi. Người đàn ông là Lý Văn Thành, bốn mươi nhăm. Họ là đại diện cho bốn mươi bảy hộ thôn Hà Gia.
Ngọc Phân gật đầu. Bà đã nghe tên thôn Hà Gia suốt một năm qua, qua miệng chồng và con trai, luôn đi kèm những từ như tiến độ, mặt bằng, vướng mắc. Hôm nay, lần đầu tiên, thôn Hà Gia có khuôn mặt.
Cửa phòng họp mở. Nhóm đại diện bước vào. Bà Ngô Tú Anh ngồi xuống ghế đối diện, đặt túi hồ sơ lên bàn, mở ra từng lớp ni lông. Bên trong là đơn khiếu kiện viết tay, giấy tờ đất, ảnh chụp nhà cũ và một tờ báo tỉnh đã gấp tư.
Giọng bà cụ khàn nhưng rõ từng chữ.
- Chúng tôi gửi đơn này tới tập đoàn, và cũng gửi lên báo tỉnh rồi. Bốn mươi bảy hộ chúng tôi bị dời nhà năm ngoái. Giá đền bù thấp hơn giá thị trường một nửa. Có hộ bị cắt điện nước trước ngày dời cả tuần. Có hộ bị cưỡng chế trong đêm, đồ đạc khiêng ra đường chưa kịp sắp xếp.
Lý Văn Thành tiếp lời, đặt lên bàn một tấm ảnh.
- Đây là nhà tôi trước ngày cưỡng chế. Ba đời nhà tôi ở đó. Bây giờ là bãi đất trống có hàng rào tôn của tập đoàn các vị.
Phòng pháp chế định lên tiếng về tính pháp lý của quyết định thu hồi, nhưng bà Ngô Tú Anh giơ tay ngăn lại.
- Tôi chưa nói hết. Đêm cưỡng chế, cụ Lý hàng xóm nhà tôi, tám mươi hai tuổi, phải nhập viện vì sốc khi thấy nhà mình bị ủi. Cụ nằm viện một tuần mới về. May mà cụ qua được. Chúng tôi không có ai chết, nhưng chúng tôi có người già phải vào viện, có trẻ con phải chuyển trường giữa năm học, có nhà phải đi thuê trọ tới giờ chưa có chỗ ở ổn định.
Ngọc Phân nghe rõ câu đó và ghi nhớ. Không ai chết. Nhưng mất mát thì có thật, và nó nằm ngoài mọi con số đền bù.
Bà liếc sang tập hồ sơ trên bàn. Trang đầu tiên của đơn khiếu kiện ghi rõ con số bốn mươi bảy hộ, kèm danh sách tên từng chủ hộ, từng địa chỉ cũ, từng diện tích đất bị thu hồi. Bà đọc lướt qua vài cái tên. Mỗi cái tên là một mái nhà. Mỗi mái nhà là một bếp lửa đã tắt từ năm ngoái, và không một dòng nào trong tập hồ sơ nhắc tới chuyện những người đó tối nay ăn gì, ở đâu.
Chí Viễn giữ giọng điềm tĩnh, chuyên nghiệp.
- Tập đoàn ghi nhận ý kiến của các bác. Về giá đền bù, đó là khung giá do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt lúc đó. Tuy nhiên, để chia sẻ khó khăn, tập đoàn quyết định có khoản hỗ trợ thêm cho từng hộ. Hôm nay chúng tôi đã chuẩn bị sẵn, các bác nhận trước rồi mọi việc tính sau.
Anh ta ra hiệu. Nhân viên hành chính mang vào một khay đựng các bì thư dày, đặt lên bàn. Mỗi bì thư ghi tên một hộ dân.
Bà Ngô Tú Anh nhìn khay bì thư một lúc lâu. Rồi bà cầm bì thư ghi tên mình lên, mở ra xem, đếm qua một lượt. Sau đó bà đặt bì thư trở lại khay, đẩy về phía Chí Viễn, trước mặt tất cả mọi người trong phòng.
- Tiền này không phải tiền xin lỗi. Nhà tôi không bán rẻ thế.
Cả phòng họp im phăng phắc.
- Các vị ủi nhà tôi trong đêm, rồi hôm nay đưa tiền qua một cái khay, không một lời nhận sai. Tiền hỗ trợ là tiền bịt miệng. Nhà tôi nghèo, nhưng chúng tôi không nhận tiền bịt miệng.
Lý Văn Thành gật đầu, và lần lượt, mấy đại diện phía sau cũng đặt bì thư của mình trở lại khay. Không ai nhận.
Chí Viễn lần đầu mất bình tĩnh thấy rõ. Anh ta nói vài câu về thủ tục và thiện chí, nhưng bà cụ đã đứng dậy, chống gậy, thu lại túi hồ sơ của mình.
- Đơn của chúng tôi đã lên báo. Dân thôn chúng tôi sẽ chờ câu trả lời đàng hoàng. Một lời xin lỗi đàng hoàng, và một mức đền bù đàng hoàng. Ngoài ra chúng tôi không cần gì khác.
Nhóm người dân ra khỏi phòng họp. Ngọc Phân nhìn theo bóng lưng còng của bà Ngô Tú Anh đi dọc hành lang, chậm rãi và thẳng thớm kỳ lạ. Bà cụ đó mất nhà, mất đất, ở tuổi sáu mươi tám phải đi gõ cửa khiếu kiện một tập đoàn lớn. Vậy mà bà vừa từ chối một bì thư tiền dày, chỉ vì nó không đi kèm một lời xin lỗi.
Buổi tiếp dân kết thúc mà không đạt được gì. Chí Viễn ở lại phòng họp với phòng pháp chế, bàn cách xử lý phía báo chí. Anh ta dặn đi dặn lại một câu.
- Không để chuyện này dính vào chuyện sức khỏe của cha. Hai việc tách riêng tuyệt đối.
Ngọc Phân rời trụ sở lúc gần trưa. Trên xe về nhà, bà mở cuốn sổ theo dõi ra, định ghi giờ bữa trưa của chồng do Phúc Toàn báo qua điện thoại. Nhưng bà dừng bút rất lâu. Trong đầu bà, hai cuốn sổ đang chồng lên nhau. Một cuốn là sổ ăn uống của chồng bà, ghi từng bữa, từng cân. Một cuốn vô hình là sổ nợ của nhà họ Chu với bốn mươi bảy hộ dân, mà không ai trong nhà này chịu ghi.
Về tới biệt phủ, bà vào thẳng bếp. Khang đang ăn bữa trưa, bữa thứ sáu trong ngày tính tới giờ đó. Ông ăn nhanh, không hỏi vợ buổi tiếp dân thế nào. Dự án phía đông, với ông, từ lâu chỉ còn là những con số trên giấy và những cuộc gọi của con trai.
Tối đó, Ngọc Phân ngồi ghi sổ ở bàn ăn, trong lúc chồng ăn bữa thứ mười bốn trong ngày. Khay thức ăn trước mặt ông lại trống dần. Bếp đã quen tay mang thêm món mà không cần gọi.
Bà nhìn chồng ăn, bất giác nghĩ về bữa cơm của gia đình bà Ngô Tú Anh tối nay. Người ta mất nhà thì đói thật. Đói vì không còn bếp, không còn đất, không còn chỗ để nấu một bữa cơm tử tế. Còn chồng mình ngồi trên đống tiền mà đói như ma. Đói không vì thiếu ăn, mà vì ăn bao nhiêu cũng không đủ.
Hai cái đói đặt cạnh nhau trong một buổi tối, cách nhau chỉ vài chục cây số, mà như thuộc về hai thế giới không bao giờ gặp nhau.
Ngọc Phân cúi xuống sổ, ghi giờ và món ăn của bữa thứ mười bốn. Bên dưới dòng ghi đó, lần đầu tiên, bà viết thêm một dòng không thuộc về cột bữa ăn nào.
"Hôm nay gặp bà Ngô Tú Anh, thôn Hà Gia. Bà ấy trả lại tiền. Bà ấy nói tiền này không phải tiền xin lỗi."
Chiều hôm đó, sau khi từ trụ sở về, Ngọc Phân còn nghe Phúc Toàn kể lại phần việc của tập đoàn mà buổi tiếp dân không nói hết. Người của tập đoàn đã mang tiền hỗ trợ tới từng hộ ở thôn Hà Gia từ hai hôm trước, đi theo nhóm hai người, gõ cửa từng nhà trọ và từng nhà người thân nơi các hộ đang ở nhờ. Có hộ nhận vì túng quá, không còn lựa chọn. Có hộ đóng cửa không tiếp. Nhóm của bà Ngô Tú Anh là những người đầu tiên trả lại tiền công khai, và họ chọn trả ngay tại trụ sở, trước mặt đại diện tập đoàn, để không ai có thể nói rằng họ đã cầm tiền rồi còn khiếu kiện.
Ngọc Phân nghe xong, hỏi quản gia một câu.
- Anh Toàn, hồi cưỡng chế năm ngoái, anh có theo đoàn xuống thôn không?
Phúc Toàn lắc đầu.
- Tôi chỉ lo việc trong phủ, phu nhân ạ. Nhưng tài xế cũ của ông chủ có theo. Anh ấy nghỉ việc sau đợt đó ít lâu. Nghe nói anh ấy không chịu nổi cảnh khiêng đồ của người già ra đường lúc nửa đêm.
Bà không hỏi thêm nữa. Bà đi ngang qua phòng khách, thấy chồng đang ngủ gật trên ghế sau bữa ăn chiều, miệng còn hơi mở, bụng phình lên dưới lớp áo. Người đàn ông này, năm ngoái, chỉ cần một chữ ký là đủ để bốn mươi bảy mái nhà biến mất khỏi bản đồ thôn Hà Gia. Cũng người đàn ông này, bây giờ, không làm chủ nổi một bữa ăn của chính mình.
Bà chợt hiểu ra một điều mà trước đây bà chưa từng dám nghĩ trọn vẹn. Quyền lực và cơn đói, ở chồng bà, hóa ra là hai mặt của cùng một thứ. Khi còn quyền, ông lấy của người khác mà không thấy đủ. Khi mất quyền trước chính cơ thể mình, ông ăn của nhà mình mà cũng không thấy đủ. Cái không đủ đó đã theo ông từ phòng họp ký lệnh cưỡng chế tới bàn ăn hôm nay, không hề thay đổi bản chất, chỉ thay đổi hình thức.
Bà viết xong, ngồi yên nhìn dòng chữ. Bà biết dòng chữ này không giúp được gì cho ai trong đêm nay. Bà cụ ở thôn Hà Gia vẫn ở nhà trọ. Chồng bà vẫn đang ăn bữa thứ mười bốn. Nhưng có một người trong nhà họ Chu đã nghe thấy câu nói đó, và đã ghi nó lại. Bà nghĩ, biết đâu như thế cũng là một cách bắt đầu, dù là cách bắt đầu muộn nhất và nhỏ nhất.